Τρίτη, Απριλίου 19, 2005

Το πιοτό ενάντια στον φονταμενταλισμό

«Εάν πιεις ρακί η μυρωδιά φεύγει από την ανάσα την δέκατη ημέρα. Επομένως, εάν θες να πας στον Παράδεισο, πρέπει να πεθάνεις την ενδέκατη ημέρα ώστε ο Αλλάχ να μην μπορεί να την μυρίσει». Είναι ένα από τα ανέκδοτα που κυκλοφορούν ανάμεσα στους μουσουλμάνους των Βαλκανίων σχετικά με το πιοτό… Μάλιστα, για να παραπλανήσουν την όσφρηση του Αλλάχ, οι μπεκτασίδες – μια φιλελεύθερη σέκτα μουσουλμάνων με κέντρο την Αλβανία – έφτιαχναν ρακί αναμειγνύοντας διάφορα μαντζούνια και αρώματα... Πριν από μερικά χρόνια είχα διαβάσει μια ανθρωπολογική μελέτη για το πώς το πιοτό σχετίζεται στα Βαλκάνια με το θρησκευτικό ανήκειν. Ο γνήσιος μουσουλμάνος πίνει περισσότερο ρακί παρά κρασί - το τελευταίο αναγνωρίζεται ως το κατεξοχήν πιοτό των Χριστιανών. Αλλά και για το ρακί παρεμβάλλονται οι ανταγωνισμοί της θρησκευτικής ταυτότητας: οι γνήσιοι χριστιανοί οφείλουν να πίνουν ρακί από κορόμηλο, ενώ οι γνήσιοι μουσουλμάνοι από σταφύλι… Σε κάθε περίπτωση, αφού περί πιοτού και θρησκείας ο λόγος, ίσως ο καλύτερος τρόπος για να «διαβάζει» κανείς την ιστορία του Ισλάμ, όχι μόνο στα Βαλκάνια, είναι να παρακολουθήσει τις «περιπλανήσεις» του οινοπνεύματος στις μουσουλμανικές κοινωνίες…
***
Κατ’αρχήν το Κοράνι στην σούρα XVI εγκωμιάζει το «μεθυστικό χυμό». Στην σούρα II το αποκαλεί αμαρτία… Η στάση όμως του μουσουλμανικού κόσμου προς το πιοτό βρίσκεται έξω από το Κοράνι. Και για να έρθουμε στην εποχή μας, οι μουσουλμανικές κοινωνίες του αραβικού κόσμου άρχισαν ουσιαστικά να απέχουν από το οινόπνευμα αμέσως μετά την ήττα των Αράβων στον πόλεμο του 1967. Και αυτό συμπίπτει με τον καταποντισμό της κοσμικής ιδεολογίας του παναραβικού εθνικισμού και την μετέπειτα γοργή ανάδυση του ισλαμικού φονταμενταλισμού. Η πρώτη, πλήρης απαγόρευση του πιοτού στο όνομα του Αλλάχ, επιβλήθηκε στην Σαουδική Αραβία. Μετά ήρθε η Ιρανική επανάσταση που την θεσμοποίησε. Οι διδαχές του Αγιατολλάχ ήταν σαφέστατες: ο σωστός μουσουλμάνος δεν πρέπει καν να πλησιάζει σε τραπέζι όπου υπάρχει οινόπνευμα… Έτσι, το 1999, ο Ιρανός Πρόεδρος Καταμί ακύρωσε την επίσημη επίσκεψή του στην Γαλλία για να μην καθίσει σε τραπέζι όπου θα σέρβιραν κρασί…
***
Οι φονταμενταλιστές ανήγαγαν το πιοτό - μαζί με την ελευθερία της γυναίκας - στους δυο πιο θανάσιμους κινδύνους για το Ισλάμ. Οι φυλακές του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας γέμισαν από ανθρώπους που τολμούσαν να δοκιμάσουν το «καταραμένο χυμό»…. Στις ίδιες χώρες όμως, η παράνομη διακίνηση του ποτού δίνει και παίρνει ειδικά στα παράνομα πάρτι που διοργανώνουν οι νεολαίοι… Στο μεταξύ, μετά την επίθεση του Μπιν Λάντεν στους Δίδυμους Πύργους παρατηρείται στον αραβικό κόσμο ένα άκρως ενδιαφέρον φαινόμενο: η θεαματική αύξηση της κατανάλωσης οινοπνεύματος. Για τον δημοσιογράφο Μάγκντι Άλλαν αυτό σημαίνει μια σαφέστατη αντίδραση των μουσουλμάνων ενάντια στους φονταμενταλιστές. Βέβαια, καμία σύγκριση με το «μεθυστικό παρελθόν», αφού ακόμα και στην Αίγυπτο, όπου δεν υπάρχει επίσημη απαγόρευση, καταναλώνουν σήμερα λιγότερο οινόπνευμα απ’ο,τι κατανάλωναν πριν από πενήντα χρόνια… Αν πηγαίναμε βέβαια πολύ πιο πίσω στον χρόνο θα ανακαλύπταμε πως για τον αραβικό κόσμο το πιοτό όχι μόνο δεν εθεωρείτο καταραμένο αλλά είχε και τους ποιητές του. Στην αραβική λογοτεχνία υπήρχε ξεχωριστό λογοτεχνικό είδος που εγκωμίαζε την αγάπη για το πιοτό, ειδικά το κρασί, το «Khamriyya». Έτσι, τον ΧΙΙ αιώνα ο Άραβας ποιητής Ίμπν Αλ-Φαρίντ έγραφε: «Μου λένε: ήπιες την αμαρτία! Όχι, ήπια αυτό που θα ήταν αμαρτία να εγκαταλείψει κανείς!... Δεν υπάρχει ζωή σε αυτό τον κόσμο για τον άπιωτο. Όποιος πεθαίνει χωρίς να έχει δοκιμάσει ποτέ την μέθη, μάταια ζωή έζησε». Η στήλη συμφωνεί και επαυξάνει…
TA NEA, 19/04/2005

8 σχόλια:

πιτσιρίκος είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.
πιτσιρίκος είπε...

(Στην υγειά σας!)

Πρέπει να είστε πάντα μεθυσμένοι.
Αυτό είναι το παν.
Το μοναδικό πρόβλημα.
Για να μη νιώθετε το βαρύ του Χρόνου φορτίο που τσακίζει τους ώμους σας,
και προς τη γη σας σέρνει,
πρέπει να μεθάτε χωρίς αναπαμό.
Μα με τι;
Με κρασί, με ποίηση ή με αρετή,
κατά το κέφι σας.
Μα μεθύστε!
Κι αν, καμιά φορά, στα σκαλοπάτια ενός παλατιού,
στου χαντακιού το πράσινο χορτάρι,
στη σκυθρωπή της κάμαράς σας μοναξιά,
ξυπνήσετε, και το μεθύσι έχει λιγοστέψει ή χαθεί,
ρωτήστε τον άνεμο, το κύμα, το αστέρι, το πουλί, το ρολόι,
ό,τι φεύγει, ό,τι βογγά, ό,τι μιλά,
ρωτήστε τι ώρα είναι.
Κι ο άνεμος, το κύμα, το αστέρι,
το πουλί, το ρολόι, θα σας αποκριθούν:
"Ώρα είναι να μεθύστε!
Για να μην είσαστε του Χρόνου σκλάβοι βασανισμένοι,
μεθάτε, μεθάτε αδιάκοπα!
Με κρασί, με ποίηση ή με αρετή,
κατά το κέφι σας".

Charles Baudelaire

Ανώνυμος είπε...

Τρία Ρουμπαγιάτ
Εκτύπωση Σελίδας
Μουσική: Θανάσης Παπακωνσταντίνου

Στίχοι: Ομάρ Καγιάμ

Τραγούδι: Γιώργος Μιχαήλ



Σήκω και δώσε μου κρασί τα λόγια είναι καμένα

απόψε το χειλάκι σου είναι το παν για μένα.

Κι όσο για τα ταξίματα και για τα κρίματά μου

τα βλέπω σαν τα κατσαρά μαλλιά σου μπερδεμένα.



Για εκείνα που δεν έκανα και που 'χω καμωμένα

αν έχω τη ζωή σωστά είτε στραβά παρμένα

αυτό θα 'ν' το μαράζι μου κρασί λοιπόν ποιος ξέρει

μην βγαίνει τούτη η αναπνοή στερνή φορά από 'μένα



Όταν θελήσει η μοίρα μου τον κόσμο αυτό ν' αφήσω

και κάθε ελπίδα για ζωή απ' την καρδιά μου σβήσω

μια κούπα από τη στάχτη μου να φτιάξετε συντρόφοι

σαν θα γεμίζει με κρασί ίσως να ξαναζήσω

Ανώνυμος είπε...

kaue fora pou diavazo ta keimena sas niotho pos kapoios allos skeftetai kai ekfrazei auta pou den mporo ego.kai vlepontas to blog diapistono pos autoi pou skeftontai etsi den einai toso ligoi telika...sigxaritiria gia to blog kai ti stili genikotera kai...euxomai na xekinisei enas dimiourgikos dialogos,an kai autoi pou tha eprepe na ton parakolouthoun mallon prospernoun ti stili...

Ανώνυμος είπε...

kaue fora pou diavazo ta keimena sas niotho pos kapoios allos skeftetai kai ekfrazei auta pou den mporo ego.kai vlepontas to blog diapistono pos autoi pou skeftontai etsi den einai toso ligoi telika...sigxaritiria gia to blog kai ti stili genikotera kai...euxomai na xekinisei enas dimiourgikos dialogos,an kai autoi pou tha eprepe na ton parakolouthoun mallon prospernoun ti stili...

Ανώνυμος είπε...

kaue fora pou diavazo ta keimena sas niotho pos kapoios allos skeftetai kai ekfrazei auta pou den mporo ego.kai vlepontas to blog diapistono pos autoi pou skeftontai etsi den einai toso ligoi telika...sigxaritiria gia to blog kai ti stili genikotera kai...euxomai na xekinisei enas dimiourgikos dialogos,an kai autoi pou tha eprepe na ton parakolouthoun mallon prospernoun ti stili...

Gazmend Kapllani είπε...

Αγαπητέ «Ανώνυμε», ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια (και μάλιστα εις τριπλούν). Πρώτα ελπίζω να τα καταφέρουμε να ανοίξουμε αξιόλογα θέματα σε αυτό το blog και ας μην είμαστε πολύ. Έτσι και αλλιώς δεν είμαι οπαδός του συνωστισμού. Τα λέμε και να’σαι καλά

Ανώνυμος είπε...

Poly endiafeorusa h diadikasia tou blog. As elpisoume oti tha ekselixthei se endiaferon kai epikodomitiko dialogo.