Τρίτη, Αυγούστου 16, 2005

H «ανακωχή» του Aυγούστου

Σαν να θέλει να εκδικείται τους πολλούς που την εγκαταλείπουν και να ευγνωμονεί τους λίγους («άτυχους») που έμειναν μαζί της, η Αθήνα τον Αύγουστο χαλαρώνει και γίνεται όμορφη, ειρηνική, τρυφερή, ρομαντική, γενναιόδωρη (ειδικά σε θέσεις πάρκινγκ), ναζιάρα, ονειροπόλα... Αυτά λέγαμε και με τον φίλο μου τον Ανδρέα ένα Σάββατο βράδυ, σε κάποιο στέκι Αφρικανών, στα Κάτω Πατήσια. Συμφωνούμε και οι δύο πως τον Αύγουστο η Αθήνα γίνεται φιλόξενη με όλη την έννοια της λέξης. Εκείνος όμως πηγαίνει τη συζήτηση λίγο πιο πέρα. Μου αποκαλύπτει κάτι που με συγκλονίζει και ταυτόχρονα με κάνει, άθελά μου, να γελάσω. Ως Αφρικανός αυτός έχει έναν ιδιαίτερο λόγο για τον οποίο αγαπάει την Αθήνα τον Αύγουστο: «Τον Αύγουστο δεν ακούω βρισιές... Είναι ο μήνας που μπορώ να ξεχάσω το χρώμα της επιδερμίδας μου»... Αθηναίος εδώ και είκοσι χρόνια, ο Ανδρέας έχει φτιάξει μια «παράξενη» λίστα με τους «ειρηνικούς μήνες»: εκείνους κατά τους οποίους οι βρισιές εναντίον των μαύρων εξαφανίζονται. Ο Αύγουστος είναι ο πιο ειρηνικός από όλους... Τον Σεπτέμβριο οι βρισιές αρχίζουν ξανά, μαζί με τον θόρυβο, την επιστροφή στη δουλειά, το μποτιλιάρισμα και το άγχος... Τον Οκτώβριο... χτυπάνε κόκκινο. Τα Χριστούγεννα υποχωρούν αισθητά. Επιστρέφουν με ιδιαίτερη ένταση τον Ιανουάριο. Το Πάσχα είναι η πιο γλυκιά περίοδος... «Έτσι μετράς τους μήνες όταν είσαι μαύρος», προσθέτει με μια δόση αυτοειρωνείας. Αυτό σημαίνει να μετράς τους μήνες κυριολεκτικά πάνω στο πετσί σου, σκέφτομαι...
***
O Ανδρέας εγκατέλειψε την Κένυα όταν ήταν τριών χρόνων. Δεν επέστρεψε ποτέ. H Κένυα, με τη σειρά της, τον «επισκέπτεται» μόνο στα όνειρά του. Στην Ελλάδα τον έφερε ο πατέρας του με τον οποίο αργότερα συγκρούστηκε άγρια. Εκείνος ήθελε να τον μεγαλώσει σύμφωνα με τα έθιμα και τη νοοτροπία της φυλής στην οποία ανήκε, τους Κικουγιού. Ο Ανδρέας όμως δεν ήθελε να διαφέρει, αλλά να αφομοιωθεί. «Γιατί ήθελα να απαλλαγώ από εκείνο το ιδιαίτερο βλέμμα των λευκών που στιγματίζει τους μαύρους, εκείνο το βλέμμα που μόνο ένας μαύρος ξέρει πόσο σε ταπεινώνει και σε συντρίβει...», συνεχίζει. Ο Ανδρέας έμαθε ελληνικά χωρίς προφορά, απέφευγε τις παρέες με τους συμπατριώτες του, βαφτίστηκε, έγινε ο «εξαίρετος μαθητής», πήγαινε για καφέ ενώ οι Αφρικανοί δεν το συνηθίζουν, άκουγε μόνο ελληνική μουσική, διάβασε μανιωδώς ελληνική λογοτεχνία: μιμήθηκε όλους τους «τρόπους των λευκών». Οι δικοί του άρχισαν να τον φωνάζουν «greek boy»: έτσι φωνάζουν, με ένα μείγμα περιφρόνησης και φθόνου, όσους επιλέγουν την αφομοίωση...
***
«Αλλά η αφομοίωση τελικά αποδείχθηκε ουτοπία», λέει ο Ανδρέας. «Μου το θυμίζουν τα χαρτιά μου. H λέξη αλλοδαπός που ακούω σε κάθε ευκαιρία. Το βλέμμα εκείνο που σε συντρίβει και οι βρισιές που επιστρέφουν ξανά τον Σεπτέμβρη... Αμφιβάλλω εάν έκανα τη σωστή επιλογή. Για ένα πράγμα μόνο είμαι σίγουρος: ότι περνώ μια καραμπινάτη κρίση ταυτότητας»... Τα παιδιά στο στέκι μάς λένε πως πρέπει να κλείσουν. Βγαίνουμε, κατεβαίνουμε την Αχαρνών. Μια παρέα Αλβανών μάς προσπερνά και μια λέξη ακούγεται υπόκωφα: «Ζεζάκ»... «Άκουσες τι είπαν;», με ρωτά χαμογελώντας πικρά... Ξέρει τι σημαίνει «ζεζάκ»: είναι βρισιά στα αλβανικά για τους μαύρους. Νιώθω αμήχανος. «Ξέρεις», μου λέει, «οι Αλβανοί είναι οι πιο ρατσιστές προς τους μαύρους. Πώς το εξηγείς αυτό;»... Πώς να το εξηγήσω; Μια πρόχειρη εξήγηση: το να έχεις δοκιμάσει τον ρατσισμό στο πετσί σου δεν είναι αρκετό για να μην εκπέμπεις ρατσισμό... Ότι η απέχθεια των καταπιεσμένων ενάντια σε άλλους καταπιεσμένους είναι ό,τι πιο γελοίο και ανελέητο. Δεν σέβεται καν την «ανακωχή» του Αυγούστου...
ΤΑ ΝΕΑ , 16/08/2005

6 σχόλια:

Nikos είπε...

Αν πεις πως υπάρχει ρατσισμός ενάντια στους Αλβανούς εντάξει δεν χάλασε ο κόσμος γιατί καθώς είναι γνωστό για τον ρατσισμό φταίνε οι ίδιοι οι Αλβανοί, υπάρχουν προηγούμενα… Με τους μαύρους όμως τι προηγούμενα υπάρχουν; Τώρα είναι που τους μπερδέψατε για τα καλά Καπλάνι, επίτηδες το κάνετε;

Κατερίνα-Εύα είπε...

Εάν το καλοσκεφτείς τελικά ο κύριος στόχος (συνειδητός ή ασυνείδητος) του ρατσισμού είναι η συμβολική καταρχάς ταπείνωση, συντριβή και η επικυριαρχία επί των άλλων. Πρόκειτιαι δηλαδή για υπόθεση εξουσίας, γι’αυτό όσοι δεν έχουν εξουσία και υφίστανται πραγματικά ή φαντασιακά την εξουσία των άλλων εκδηλώνουν κάποιες φορές έναν άγριο ρατσισμό, οι Αλβανοί ενάντια στους μαύρους, οι τσιγάννοι ενάντια στους Αλβανούς και ούτω καθεξής

Ανώνυμος είπε...

To arthro einai kalo alla ypervoliko an oxi proklhtiko. Eimai Athinaios kai den eida pouthena na antimetopizoun me ayto ton tropo tous mavrous. Eksaireseis vevaia yparxoun kai tha yparxoun alla mhn genikeysoume giati h genikeysh einai me thn seira ths mia morfh ratsismou

Ανώνυμος είπε...

Πολύ δακρύβρεχτο και εμφανώς ψευδές! Να μιλάς για το λαό σου και όχι για λαούς όπως ο ελληνικός, ταξιδεμένους από αιώνες και εξοικειωμένους με διάφορους πολιτισμούς --ΚΑΙ με τους μαύρους της Αφρικής--από την αρχαιότητα. Εμένα οι πρόγονοί μου στις αρχές του αιώνα παντρεύθηκαν μαύρες γυναίκες και έκαναν και παιδιά και σίγουρα όχι από ανάγκη για να πάρουν πρασινη ή ροζ κάρτα, αλλά από έρωτα! Πολλές αμερικάνικες ταινίες είδες μαζεμένες και φαίνεται!

Synoriofylakas είπε...

Den gnorizo kanena progono mou pou na exei pantreythei mayres h mavrouss, gnorizo omos pollous sympatriotes mou kai mh pou len pos oi mavroi vromane, oxi mono pantria alla oute parea den tha ekanan me tous “vromoarapides”. Anonymous bravo stous progonous sou pou pantreythkan mayres, ksexases na anafereis kamia progonhsa pou pantreythke mayro... K. Kaplani mh dinete shmasia ston anonymous, epeidh exo spoudasei psyxologia mporo na diagnoso pos prokeitai gia enan typo pou sas fovatai alla kai sas thaymazei poly, gi’ayto leei malakies, me to sympathio panta...

Donnie είπε...

Niko,ti akrivos proigoumena yparxoun me tous alvanous?Tha ithela na ksero akrivos pou anaferesai. Den ksero an to proseksate,ekane mia poly sosti paratirisi h katerina. Eipe "υφίστανται πραγματικά ή φαντασιακά την εξουσία ". Yparxei diladi kai h periptosi na nomizoun oti yfistantai ratsistiki antimetopisi. Den leo se kamia periptosi oti den thn dexontai. Mou exei tyxei omos syxna kai apo diafores shzhthseis me ksenous na arpazontai me thn mia theorontas pos ayto pou eipa htan gia na tous mioso. Kamia fora xaneis toso poly thn empistosynh ston eayto sou kai niotheis toso anasfalis apo thn antimetopisi ton allon pou kathe pragma to dexesai os apeili kai nomizeis oti oloi synomotoun enantion sou. O mayros aytos opos leei "antimetopizei krisi taytothtas" opote einai logiko file anonyme na ekfrazetai isos kapos ypervolika se orismena prgamata.
Kai sto kato kato oloi exoume vrethei sto kentro,kai mera kai nyxta. E den tous exoun kai sta opa opa tous mayrous h allous ksenous! Mhn trelathoume!Diafoneis?