Τρίτη, Ιανουαρίου 24, 2006

Iστορία και υστερία

Είμαστε με μια παρέα φίλων, σε κάποια ταβέρνα στα Πετράλωνα και περνάμε καλά. Συζητούμε για διάφορα, σοβαρά και ακόμα περισσότερα μη σοβαρά πράγματα... Ξαφνικά η συζήτηση γυρνά στα πολιτικά. Κάποια στιγμή, αναφέρω στην ομήγυρη ένα ντοκιμαντέρ που είχα δει τις προάλλες στο γαλλικό «Arte» για τη Βόρεια Κορέα και από το οποίο μου σηκώθηκε η τρίχα κάγκελο... Οι εικόνες που είδα μού ήταν οικείες. Τις έχω ζήσει μερικές δεκαετίες πριν: όχι στη Βόρεια Κορέα, στην Αλβανία. Αναγνωρίζω την ίδια παράνοια του Μεγάλου Ηγέτη, του Κιμ Γιονγκ Ιλ, τα ίδια αντιιμπεριαλιστικά γελοία συνθήματα στους τοίχους, τον ίδιο τρόμο στα μάτια των ανθρώπων...
Μία από τις γυναίκες της παρέας, η Σοφία, με διακόπτει κάπως απότομα: «Δεν ξέρω τι γίνεται στη Βόρεια Κορέα, αλλά μου άρεσε αυτός ο Κιμ όταν είπε στους Αμερικανούς ότι, εάν χρειαστεί, θα χρησιμοποιήσει την ατομική βόμβα... Έχει τσαμπουκά ο τύπος...». Αυτήν τη φορά έμεινα ο ίδιος κάγκελο... Μα, αν είναι για αντιαμερικανικές αρλούμπες, γιατί να κουραστείς να πας μέχρι τη Βόρεια Κορέα; Μπορείς να βρεις τόνους ολόκληρους στα βιβλία του Ενβέρ Χότζα... Πίσω όμως από τις αρλούμπες και την «πάλη των τάξεων», υπήρχε ένα τερατώδες καθεστώς που έστηνε γκούλαγκ και εξόντωνε τους ατελείωτους εχθρούς του: δηλαδή εμάς...
H Σοφία είναι πολυδιαβασμένη και ταξιδεμένη. Πρόπερσι τελείωσε τη διατριβή της. Με λίγα λόγια, δεν της λείπουν οι γνώσεις ούτε οι εμπειρίες. Αλλά γι' αυτήν υπάρχουν μόνο τα θύματα της αποικιοκρατίας, του ναζισμού και του ιμπεριαλισμού: όλα μαζί σε ένα τσουβάλι... Τα θύματα του Στάλιν, του Ενβέρ Χότζα και του Κιμ υπάρχουν μεν, αλλά εντάξει, μπορούμε και να τα προσπεράσουμε... Επιπλέον, η ίδια έχει μια επώδυνη προσωπική ιστορία... Ο πατέρας της, ως αριστερός, καταδιώχθηκε άγρια από τους δεξιούς εθνικόφρονες και τους χουντικούς. Στρατοδικεία, φυλακίσεις, εξορίες, βασανιστήρια ήταν για πολλά χρόνια η καθημερινότητά του...
H προσωπική ιστορία της Σοφίας με κάνει να σκέφτομαι πως υπάρχουν δύο τρόποι να τοποθετείται κανείς απέναντι στον δικό του πόνο. Ο πρώτος είναι εκείνος της εξομοίωσης και της συμπάθειας. Να προσεγγίζεις π.χ. την παράνοια του Πινοσέτ και την παράνοια του Κάστρο ως συγγενικές, αν και περιτυλίγονται με διαφορετικές ιδεολογίες και ρητορείες. Να τρέφεις την ίδια συμπάθεια για τα θύματα των δεξιών εθνικοφρόνων στα ξερονήσια, όπως για τους εξόριστους στα γκούλαγκ που έστηναν τα μέλη της κομμουνιστικής νομενκλατούρας. Ο δεύτερος τρόπος, εκείνος της Σοφίας, είναι να χωρίζεις τον κόσμο σε άσπρο και μαύρο, σε αγγελικό και δαιμονικό... Συχνά, σε έναν τέτοιο κόσμο, ο εχθρός τού εχθρού σου είναι φίλος σου· και τότε, αναπόφευκτα, κλείνεις τα μάτια ή κάνεις εκπτώσεις απέναντι στον πόνο των θυμάτων του εχθρού τού εχθρού σου. Εάν το δεις έτσι, εγώ που έζησα τον κομμουνιστικό ολοκληρωτισμό πρέπει να δικαιολογήσω ή να αδιαφορήσω για τα εγκλήματα της χούντας στην Ελλάδα ή του Πινοσέτ στη Χιλή... Αυτός, ο δεύτερος τρόπος λοιπόν, είναι ο τρόπος των τυφλών και των φανατικών...
Τα αίματα στο τραπέζι άναψαν. Μερικοί προσπαθούσαν να παίξουν τον ρόλο των κυανοκράνων... H Σοφία κοκκίνισε από τον θυμό της. Το ίδιο και εγώ. «Τότε, εσύ είσαι υπέρ του αντικομμουνιστικού μνημονίου που θέλουν να ψηφίσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο;», με ρωτά. Απαντώ πως είμαι κατά. Όχι διότι δικαιολογώ τα εγκλήματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων που έδρασαν στο όνομα του κομμουνισμού, αλλά κυρίως γιατί πιστεύω πως δεν μπορεί να γράψει κανείς την Ιστορία με μνημόνια και στα δικαστήρια: γιατί σε αυτήν την περίπτωση η Ιστορία μετατρέπεται σε υστερία. Γι' αυτό το θέμα όμως θα μιλήσουμε την επόμενη Τρίτη...
ΤΑ ΝΕΑ , 24/01/2006

13 σχόλια:

NOFEAR είπε...

Μεγάλο το πανηγύρι που έχει στηθεί με το αντικομμουνιστικό μνημόνιο! Μέχρι στιγμής δεν έχει βρεθεί ένας αριστερός πολιτικός να το επιβραυεύσει ή τουλάχιστον να παραδεχθεί ότι όχι μόνο επι Στάλιν αλλά και στη μετέπειτα Σοβιετική ιστορία έγιναν εγκλήματα στο όνομα του κομμουνισμού. Είτε πολιτικά τα πεις είτε απλώς ποινικά δε πρέπει να νομιμοποιούνται, ούτε με τη σιωπή μας. Υπάρχουν και αυτές οι άτιμες οι εκλογές όμως και πρέπει οι δυνάμεις να συνεργαστούν...
Δεν υπάρχει καιρός για τσακωμούς τώρα..

Sraosha είπε...

Δίκιο έχετε, μάλιστα πρόσφατα είδα το εθνόσημο της Β. Κορέας και για άλλη μια φορά αναρωτήθηκα τι σόι καθεστώς να είναι αυτό, το οποίο (ανάμεσα στα πολλά του εγκλήματα) ταυτίζει το λαό και τη χώρα πάνω στον οποίο άρχει με ένα υδροηλεκτρικό εργοστάσιο...

Επί της ουσίας, η νοοτροπία 'ο εχθρός του εχθρού μου' είναι μια γνήσια βαλκάνια / μεσανατολική αντίδραση. Την έχω δει σε Σύριους, την έχω δει και σε Σέρβους, την έχω βεβαίως δει και στους Έλληνες που ταυτίζαν τους αγώνες των Κούρδων με το ΡΚΚ και που μισούσαν αντανακλαστικά τους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου: 'εχθρούς' του 'εχθρού' των Αμερικάνων. Πρόκεται για σαφές δείγμα τεράστιας ανωριμότητας και -- ας μην κρυβόμαστε -- αμορφωσιάς.

βασίλης είπε...

«…Να τρέφεις την ίδια συμπάθεια για τα θύματα των δεξιών εθνικοφρόνων στα ξερονήσια, όπως για τους εξόριστους στα γκούλαγκ που έστηναν τα μέλη της κομμουνιστικής νομενκλατούρας.»

Θυμάμαι την εποχή που, ενταγμένοι στην αριστερά, προσπερνούσαμε τόσο «ελαφρά τη καρδία» τις θανατικές καταδίκες, τα γκούλαγκ, τις απαγορεύσεις, τις λογοκρισίες, τη δημιουργία του... «νέου τύπου ανθρώπου», που στην πραγματικότητα κατέτεινε στον πλήρη εξανδραποδισμό του (από τον οποίο δεν ξέφευγε ούτε ο συμπαθών πολίτης των καπιταλιστικών χωρών). Θυμάμαι διαβάσματα από τα εγχειρίδια της Ακαδημίας επιστημών της ΕΣΣΔ, γιατί δεν ενθαρρύνανε το διάβασμα του ίδιου του Μαρξ π.χ., παρά μονάχα την πνευματική άμμο των «συγγραφέων» της νομενκλατούρας. Θυμάμαι άλλους φίλους να... ξεσκονίζουν τον Ενβέρ και το Μάο ως αντίδοτα στο ρεβιζιονισμό, μας θυμάμαι αλλεργικούς στο άκουσμα και μόνο της λέξης «Δημοκρατία». Να κατακεραυνώνουμε, χωρίς επιχειρήματα, τους αντιφρονούντες ως πράκτορες του ιμπεριαλισμού και της CIA, οι δε πιο ακραίοι από μας να κλείνουμε τ' αυτιά στις στημένες δίκες των καθεστώτων και στις εκτελέσεις.
Το πρόβλημα σήμερα είναι ότι, εν αντιθέσει με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, όλο το φάσμα των πολιτικών δυνάμεων στη χώρα που ζούμε, φοβάται, πανικοβάλλεται στη σκέψη ότι θα χαρακτηρισθεί «αντιδραστικό» από τα εναπομείναντα αποκόμματα του ολοκληρωτισμού. Κι ακόμα χειρότερα: Φοβάμαι πως το πιστεύει κιόλας.
Γκασμέντ, το άρθρο σου απαιτούσε πολύ θάρρος. Κι εσύ αποδεικνύεις για μια ακόμα φορά πως το έχεις. Πολλά συγχαρητήρια.

Ανώνυμος είπε...

Nofear έχεις απόλυτα δίκαιο. Πολλοί αριστεροί - ειδικά στην Ελλάδα -αποφεύγουν να τοποθετηθούν απέναντι στα εγκλήματα των κομμουνιστών καθεστώτων. Απο όσα έχω καταλάβει τα τραύματα του εμφυλίου πολέμου, της Χούντας κλπ. δεν έχουν κλείσει ακόμα. Δεύτερον δυσκολεύονται οι ίδιοι να εξηγήσουν την απόκλιση ανάμεσα στον σκοπό και το αποτέλεσμα που συνόδευσε την εφαρμοφή του κομμουνισμού στην πράξη, γιατί σε αυτή την περίπτωση θα έπρεπε να αμφισβητήσουν την εσχατολογική θεωρία του Μάρξ, του Λένιν και πολλών άλλων "αγίων". Βέβαια εδώ μιλώ για τους αριστερούς με αυτοκριτική διάθεση, δεν μιλώ για όσους ισχυρίζονται πως τα εκγλήματα των κομμουνιστικών καθεστώτων ήταν απαραίτητα ή άλλους που λένε οτι η κατάρρευση του "υπαρκτού" ήταν συνωμοσία της Δύσης.
Sraosha είδα το δικό σου μπλόγκ και είναι καταπληκτικό πόσο μοιάζει το εθνόσημο της Ρουμανίας του Τσαουσέσκου με εκεινο της Βόρεια Κορέας, που αποδεικνύνει πως η παράνοια των τυράννων αίρει τις γεωγραφικές και χρονικές αποστάσεις.
Βασίλη δεν ξέρω εάν έχω θάρρος, απλώς δεν μπορώ να κλείσω τα μάτια σε αυτά που έζησα. Δεν μπορώ να ξεχάσω τι σημαίνει να σου αφαιρούν το δικαίωμα να κινείσαι, να ταξιδεύεις, να σκέφτεσαι, να μην φοβάσαι, να ονειρεύεσαι, να βλέπεις: γιατί όλα αυτά ήταν τα ολοκληρωτικά κομμουνιστικά καθεστώτα, είτε επί Στάλιν, είτε επί Μπρέζνιεφ. Βέβαια είμαι απο αυτούς που μετά απο πολύ ψάξιμο είμαι πεπεισμένος πλέον πως η έξωση του κομμουνισμού και του ναζισμού είναι ανιστόρηση και κινείται απο μια ασπρόμαυρη αντίληψη της Ιστορίας. Επι τούτου το καλύτερο βιβλίο που έχω διαβάσει είναι εκείνο το Γράχαμ Γκρίν "Μονσινιόρ Κιχώτης". Έγώ, ως διαφωνών με το μνημόνιο, θα το χάριζα στο Lindblad που είχε και την πρωτοβουλία για το μνημόσιο. Και κάτι τελευταίο: είμαι ενάντια στα μνημόνια όχι διότι τα κομμουνιστικά καθεστώτα δεν είναι ολοκληρωτικά, όχι διότι δεν έκαναν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητα αλλά γιατί γιατί μόνο τα ολοκληρωτικά καθεστώτα συνήθιζαν να γράψουν την ιστορία με μνημόνια, δικαστήρια και πολιτικά σώματα.

Gazmend Kapllani είπε...

Ο ανώνυμος είμαι εγώ απλώς πάλι το σύστημα κάτι έπαθε, συνωμοσία των εβραίο-κομμουνιστών μου φαίνεται:))))

Gazmend Kapllani είπε...

Ζητώ συγγνώμη και για τα ορθογραφικά λάθη "εξίσωση" άντι "έξωση", τα υπόλοιπα χωνεύονται... Αυτά παθαίνεις όταν και ξένος είσαι και βιάζεσαι...

annanias είπε...

Συγχαρητήρια για το κείμενο σου.Είσαι απόλυτα εύστοχος σε αυτά που έγραψες.Το έγκλημα κατω από συνθήκες ολοκληρωτικών καθεστώτων είναι έγκλημα και δεν δικαιολογείται.
Ήσουν πολύ ευστοχος και πάλι...

Gazmend Kapllani είπε...

Αννανία πολύ χαίρομαι που σε βλέπω στο μπλογκ μου. Παρακολουθώ και εγώ το δικό σου μπλογκ και μου άρεσε πολύ το κείμενο για τα παραμύθια. Ξέρεις υπάρχουν δυο είδη παραμυθιών. Το πρώτο είναι εκείνο που περιγράφεις εσύ, που σου χαϊδεύει το μυαλό και την ψυχή. Είναι τα παραμύθια που στην ουσία σου μαθαίνουν την οικουμενικότητα, με έμμεσο τρόπο σου προσφέρουν εργαλεία για να ερμηνεύεις την αλήθεια. Το δεύτερο είδος παραμυθιών είναι εκείνα που σου κάνουν πλύση εγκεφάλου. Εκείνα που τα χρησιμοποιούν για να λένε τα μεγάλα ψέματα ή και για να δολοφονήσουν ακόμα. Ο Κομμουνισμός όπως εφαρμόστηκε από την Σοβιετία εώς την Κούβα, από την Αλβανία εώς την Βόρεια Κορέα ανήκει στην δεύτερη κατηγορία παραμυθιών.

βασίλης είπε...

Άσχετο λίγο, αλλά δεν μπορώ να μην εκφράσω την αισοδοξία μου για την επιθυμία του Ιμπραήμ Ρουγκόβα να ταφεί χωρίς ΚΑΜΜΙΑ θρησκευτική τελετή. Δείχνει ακόμα και μετά το θάνατό του πως τα Βαλκάνια μπορούν να συνυπάρξουν ειρηνικά μακριά από εθνικισμούς και κάθε είδους φανατισμούς.
Ας υπήρχαν κι αλλού τέτοιοι πολιτικοί.

Synoriofylakas είπε...

Ναι, Βασίλη όντως, πάρα ταύτα ο ελληνικός τύπος δεν έστειλε ούτε έναν ανταποκριτή, ούτε μια ανταπόκριση από τη Πρίστινα, γιατί θα έπεφτε ο μύθος που θέλει τους Αλβανούς φανατικούς μουσουλμάνους, άξεστους, απολίτιστους, στα Βαλκάνια που μυρίζουν μπαρούτι ο Ρουγκόβα επέλεξε την παθητική αντίσταση και ποτέ δεν υποκίνησε το μίσος κατά των Σέρβων. Μακάρι να βρει μιμητές στους Αλβανούς, σε μας και παντού στα Βαλκάνια

cthemelis είπε...

μια πολύ κρίσιμη ερωτηση για τον γκαζι: σε ποια ταβέρνα στα πετράλωνα;
κ

Gazmend Kapllani είπε...

cthemelis νιμίζω πως το ξέρεις, στο υπέροχο Chez Lucien

cthemelis είπε...

γκαζι...δεν επρεπε να γραψεις το ονομα....θα πλακωσουν οι οπαδοι σου τωρα, κι αντε να βρεις τραπεζι!!
και μην πεις στον lucien oτι τον αποκαλεσες "ταβερνα"...
φιλιά, κ.