Παρασκευή, Δεκεμβρίου 22, 2006

Μια αθηναϊκή ιστορία από την Τουρκία


Γεννήθηκα τις ημέρες που ψηφιζόταν το Σύνταγμα. Ήμουν τυχερός. Άλλα μωρά είχαν πεθάνει. Οι μανάδες συχνά δεν μπορούσαν να πάνε στο μαιευτήριο λόγω της απαγόρευσης κυκλοφορίας που είχαν επιβάλει οι στρατιωτικοί.

«ΜΕ ΛΕΝΕ ΑΛΙ. Γεννήθηκα το 1982 στην Ιζμίρ. Η πόλη μου αποκαλείται "gavur Izmir", θυμίζοντας την παρουσία των Ελλήνων. Τώρα, με την άνοδο του Ισλάμ, η ονομασία αυτή είναι πολυτιμότερη παρά ποτέ. Μας συνδέει με τη Δύση. Σε καμία πόλη της Τουρκίας δεν μπορείς να φιλήσεις δημόσια τη φίλη σου, παρά στην "άπιστη Ιζμίρ". Εδώ ζούσαν μαζί, Έλληνες, Εβραίοι, Αρμένιοι, Άραβες και Τούρκοι. Πριν η συμφορά του εθνικισμού χτυπήσει τις πόρτες τους.
Μεγάλωσα σε μια φτωχή γειτονιά, την Kadifekale. Οι γείτονές μου ήταν Κρητικοί. Τους φωνάζαμε "Κρητικούς μετανάστες". Τις πρώτες ελληνικές λέξεις τις άκουσα από αυτούς. Δεν ήταν άψογοι δάσκαλοι πάντως. Η πρώτη λέξη που μου έμαθαν ήταν "πουτάνα"... Ο πρώτος μου έρωτας ήταν μια κόρη Κρητικών μεταναστών.
Η οικογένειά μου προερχόταν από την Κεντρική Ανατολία. Ήταν πολύ θρησκευόμενη. Οι Κρητικοί γείτονές μας δεν νοιάζονταν για τα της θρησκείας. Η γιαγιά μου γινόταν έξω φρενών. Τους αποκαλούσε "Yunan gavuru" (Έλληνες, μη μουσουλμάνοι). Στο σχολείο πέρασα από τον τόρνο της τουρκικής εκπαίδευσης. Το τι μαθαίναμε, το καταλαβαίνετε από τα ονόματα των σχολείων. Το δημοτικό το έκανα στο Ali Riza Efendi (πατέρας του Ατατούρκ) και στο Zubeyde Hanim (Μητέρα του Ατατούρκ). Το λύκειο στο Dumlupinar (η μάχη ενάντια στους Έλληνες). Μια εβδομάδα πριν αρχίσω το λύκειο, έχασα τον πατέρα μου. Ήταν μόνο 46 χρονών. Τον πρόδωσε η καρδιά του. Δούλευε από οκτώ χρονών. Τον αγαπούσα πάρα πολύ...
Το πρώτο έτος στο λύκειο ήμουν ένας καλός μουσουλμάνος. Προσευχόμουν πέντε φορές την ημέρα. Αργότερα, το κεφάλι μου το πλημμύρισαν πολλές ερωτήσεις. Στο δεύτερο έτος μυήθηκα στους κύκλους των αριστεριστών. Με συγκινούσαν τα κηρύγματά τους για ελευθερία και δικαιοσύνη. Πολύτιμες λέξεις για ένα παιδί που μεγάλωσε σε φτώχεια. Καθώς μεγάλωνα η γειτονιά και το σχολείο μου άλλαζαν. Οι συμμαθητές μου ήταν Κούρδοι πλέον. Ερχόντουσαν εδώ για να ξεφύγουν από τον εμφύλιο πόλεμο. Είδα με τα μάτια μου πώς δυο Κούρδισσες αυτοπυρπολήθηκαν για να ακουστεί η κραυγή τους.
Την ένιωσα βαθιά μέσα στην ψυχή μου αυτή την κραυγή. Ήμουν όμως πολύ μπερδεμένος. Από τη μία άκουγα τις ιστορίες για τη βία του στρατού. Από την άλλη έβλεπα καθημερινές κηδείες Τούρκων στρατιωτών. Οι μανάδες αναθεμάτιζαν τους Κούρδους και το ΡΚΚ. Μεγάλωσα μέσα στα διλήμματα. Για τη θρησκεία, για το πολιτικό σύστημα, για τις "εθνικές αλήθειες"...
Τελείωσα το λύκειο με καλούς βαθμούς. Διάβασα πολύ για τις εισαγωγικές εξετάσεις. Μέσα σε δυο εκατομμύρια μαθητές που έδωσαν εξετάσεις, βγήκα στους καλύτερους 5.000. Κέρδισα υποτροφία. Επέλεξα το Istanbul Bilgi University, για να σπουδάσω ΜΜΕ. Το επέλεξα γιατί ήταν ιδιωτικό και ξέφευγε από την κρατική προπαγάνδα. Πήγα Ιστανμπούλ και προσγειώθηκα μέσα σε δεκαπέντε εκατομμύρια κόσμο. Στο δεύτερο έτος νοικιάσαμε, μαζί με τους αριστεριστές και τους Κούρδους φίλους μου, ένα σπίτι στο κέντρο της πόλης. Τότε άρχισα να μαθαίνω κούρδικα. Κάποια στιγμή άρχισε να με ενοχλεί ο εθνικισμός των Κούρδων φίλων μου. Με χίλια ζόρια είχα απαλλαγεί από τον τουρκικό εθνικισμό. Ξαφνικά βρισκόμουν στη μέση ενός άλλου εθνικισμού, που χρησιμοποιούσε τα ίδια επιχειρήματα, τις ίδιες μεθόδους. Τι είμαι εγώ σήμερα; Ένας πολύ καχύποπτος άνθρωπος απέναντι στις απόλυτες αλήθειες και τη βία. Νιώθω Ανατολίτης αλλά ζω ως Δυτικός. Δεν είμαι Τούρκος, είμαι από την Τουρκία. Γιατί, υπάρχουν πολλοί τρόποι για να είσαι Τούρκος. Και πιστεύω ότι αυτό ισχύει για όλα τα έθνη...
Στο δεύτερο έτος, ένας καθηγητής μου έδωσε την ευκαιρία να επισκεφθώ τη Θεσσαλονίκη, για να συμμετάσχω σε σεμινάριο με Έλληνες και Τούρκους φοιτητές. Η πρώτη φορά που περνούσα τα σύνορα της Τουρκίας. Με εντυπωσίασε ότι εδώ τα πάντα έμοιαζαν με την Ιζμίρ και την Κωνσταντινούπολη: ο αέρας, τα φαγητά, οι άνθρωποι. Από εκεί και πέρα ταξίδεψα σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Όπου πήγαινα, οι καλύτερες παρέες μου ήταν Βαλκάνιοι, ιδίως Έλληνες. Έτσι μου δημιουργήθηκε ένα άλλο στερεότυπο. Ότι εμείς οι Βαλκάνιοι είμαστε κάτι διαφορετικό από τους Δυτικούς. Είναι το τελευταίο μου στερεότυπο, δυστυχώς...
ΥΣΤΕΡΑ από όλα αυτά αναρωτιόμουν: Πώς μπόρεσαν Τούρκοι και Έλληνες να γίνουν εχθροί; Η λαχτάρα μου για να εξηγήσω το γιατί ήταν ο λόγος που αποφάσισα να κάνω το μεταπτυχιακό μου στην Ελλάδα. Αρνήθηκα γι' αυτό μια υποτροφία για τη Σουηδία. Με είχε εντυπωσιάσει εξίσου το γεγονός πως ό,τι συνέβαινε στην Τουρκία, στην Ελλάδα γινόταν πρωτοσέλιδο. Επίσης σπάνια βρίσκεις ελληνικές οικογένειες που να μην έχουν μια ιστορία που να σχετίζεται με την Μικρά Ασία και τον Πόντο. Τα τραγούδια από τη Σμύρνη είναι τα πιο συγκινητικά που έχω ακούσει στη ζωή μου...
Και έτσι, ήρθα εδώ πριν από δυο χρόνια. Σήμερα κατοικώ στα Τουρκοβούνια, Άνω Γαλάτσι. Μαθαίνω ελληνικά και τελειώνω το μεταπτυχιακό μου. Με τους Έλληνες φίλους μου συζητάμε συχνά για το παρελθόν, το παρόν, το μέλλον. Εμείς δεν μπορούμε να αλλάξουμε την ιστορία των παππούδων μας. Μπορούμε ίσως να δώσουμε ένα άλλο νόημα στο μέλλον. Για το καλό των παιδιών μας...».
ΤΑ ΝΕΑ , 16/12/2006

7 σχόλια:

Μαύρος Γάτος είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.
Μαύρος Γάτος είπε...

Μπράβο!!!! Φοβερός ο νέος.

Αλλά η απάντηση στο ερώτημά του δεν ε΄πιναι και πολύ πολύπλοκη... Οι Βαλκάνιοι σφάχτηκαν και σφάζονται κατά το ...αρχετυπικό πρότυπο της Βοσνίας: Ο πρώτος όροφος εναντίον του δεύτερου, και όλοι μαζί ενάντια στον τρίτο. Τόσο μίσος ανάμεσα σε ανθρώπους μερ κοινό ιστορικό υπόβαθρο, κοινή γλώσσα και ποολιτισμό, διαφορετική μόνο την θρησκεία. Τϊ να περιμένει κανείς από τους ανθρώπους γενικώς, μετά από αυτό; Φαίνεται ότι τα γονίδια του φόνου και του χουλιγκανισμού είναι βαθιά ριζωμένα στον ανθρώπινο ψυχισμό...

καλές γιορτές

Gazmend Kapllani είπε...

"Οι Βαλκάνιοι σφάχτηκαν και σφάζονται κατά το ...αρχετυπικό πρότυπο της Βοσνίας: Ο πρώτος όροφος εναντίον του δεύτερου, και όλοι μαζί ενάντια στον τρίτο. Τόσο μίσος ανάμεσα σε ανθρώπους μερ κοινό ιστορικό υπόβαθρο, κοινή γλώσσα και ποολιτισμό, διαφορετική μόνο την θρησκεία". No comment, μαύρο γάτο, τα'πες όλα. Μια απο τιο πιο ωραίες περιγραφές που έχω διαβάσει. Καλές Γιορτές και Χρόνια Πολλά σε όλους, ανεξαρτήτως καταγωγής και θρησκείας.

desiderius είπε...

Αγαπητέ κύριε Καπλάνι,
Συγχαρητήρια για το μπλογκ σας. Είναι πολύ ενδιαφέρον, ιδίως για μας που δεν είμαστε αναγνώστες των «Νέων». Εύχομαι να διαβάσω πολλές ακόμα ιστορίες σαν αυτή, για την ανεκτικότητα, την πολυπολιτισμικότητα και τους ανοιχτούς ορίζοντες. Βέβαια, σκέφτομαι πως ίσως προτιμούσα και αφηγήσεις με πιο πολλές γωνίες˙ εννοώ μαρτυρίες από ανθρώπους που θα περιέχουν σαφέστερες πολιτικές θέσεις, άσχετα αν συμφωνώ μ’ αυτές. Δεν ξέρω τι γνώμη έχετε... Συνεχίστε την καλή δουλειά πάντως, και καλή χρονιά!

Αθ. Αναγνωστoπουλος είπε...

Αλί: Πώς μπόρεσαν Τούρκοι και Έλληνες να γίνουν εχθροί;

Αλί, συγχαρητήρια για το ανοιχτό σου πνεύμα, αλλά για το ερώτημά σου υπάρχει μια πολύ απλή, αν και όχι τόσο πολιτικώς ευπρεπής απάντηση: επειδή κάποιοι τουρκικοί λαοί αποφάσισαν πριν χίλια χρόνια ότι οι δικές μας χώρες είναι πολύ ωραίες για να βόσκουν τα κοπάδια τους και θα πρέπη να μας τις αρπάξουν με την βία. Από τότε βέβαια έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι της Ιστορίας και αυτή η παλιά ιστορία δεν σημαίνει καθόλου ότι πρέπει να υπαγορεύη και την τωρινή συμπεριφορά μας έναντι των Τούρκων και τανάπαλιν. Άλλο όμως η ανεκτικότητα, η προσπάθεια επαναπροσέγγισης, η αλληλοκατανόηση, και άλλο να εξισώνουμε ιστορικώς θύτες και θύματα, επιτιθέμενους και αμυνόμενους.

Άντε και καλό κουρμπάνι σε λίγες μέρες!

Nutcracker είπε...

Ακριβώς... και ας μην παραλείπουμε και τους λόγους που γινίκαμε παρόμοιοι στο τρόπο ζωής... Ήρθανε στη γη μας, μάθανε τις συνήθειές μας και τα φαγητά μας, πήραν και όμορφες ρωμιές γυναίκες η΄χανουμάκια, ε, σιγά σιγά αρχήσαν να ρωμιοφέρνουν..

elly είπε...

και ξαφνικά παρεισέφρυσε ο εθνικισμός αν και λίγο νερωμένος που είναι ίσως και ο χειρότερος γιατί το παίζει και φιλελεύθερος και έτσι έριξε τη σκιούλα του στο καθαρό ρυάκι του Αλί