Σάββατο, Φεβρουαρίου 24, 2007

Μαύρος γάτος, αυτός ο αποδιοπομπαίος τράγος

«Η γάτα δεν προσφέρει υπηρεσίες. Η γάτα προσφέρει τον εαυτό της. Φυσικά και απαιτεί φροντίδα και προστασία. Κανείς δεν προσφέρει την αγάπη του δωρεάν» - Ουίλιαμ Μπάροουζ


ΡΙΧΝΩ ΜΙΑ ματιά στο ημερολόγιο των εορτών που πέρασαν. Άγιος Βαλεντίνος. Αποκριές. Η ημέρα της γάτας. Τη Δευτέρα που μας πέρασε ήταν η ημέρα της γάτας. Της αξίζει και με το παραπάνω μία ημέρα τον χρόνο. Βρείτε μου άλλο ζωντανό που να έχει απασχολήσει τόσο έντονα τη συλλογική φαντασία της ανθρωπότητας. Δεν υπάρχει εποχή όπου οι γάτες να μην άφησαν τα «νύχια» τους. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι τις λάτρευαν. Πενθούσαν την απώλεια μιας γάτας ξυρίζοντας τα φρύδια τους. Οι Ρωμαίοι, επίσης τις θαύμαζαν. Από τους τελευταίους, άλλωστε, πήραμε και τη σημερινή ονομασία: catus. Δεν τις θαύμαζαν, βέβαια, όλοι οι Ρωμαίοι. Ο Ιούλιος Καίσαρας, παραδείγματος χάριν, μισούσε τις γάτες. Θεωρούσε ολέθριο σημάδι το να δει μπροστά του κάποια γάτα πριν από τη μάχη. Απο όσα ξέρω και ο Μέγας Αλέξανδρος τις μισούσε. Ο Ναπολέων το ίδιο. Στα χρόνια της κυριαρχίας του, οι γάτες ορίστηκαν διά νόμου ως «άψυχα αντικείμενα». Φαίνεται πως οι γάτες δεν είχαν ποτέ καλές σχέσεις με τους στρατηγούς και τους πολεμοχαρείς. Ιδού μια καλή ιδέα για τους ειρηνιστές: να βάλουν γάτες και γάτους στις σημαίες τους...

Γάτα - θεά. Μούμια από αρχαίο αιγυπτιακό τάφο


Ούτε με τους θρησκόληπτους και τους φανατικούς είχαν καλές σχέσεις οι γάτες. Πώς να είχαν, άλλωστε; Είναι ανεξάρτητες, ερωτικές, περίεργες. Η ανεξαρτησία, ο ερωτισμός και η περιέργεια είναι εξ ορισμού εχθροί του φανατισμού. Τον Μεσαίωνα, όταν η Ιερά Εξέταση βρισκόταν στο απόγειό της, οι γάτες έζησαν την πιο οδυνηρή εμπειρία της μακραίωνης ιστορίας τους. Τόσο πολύ, που εάν είχαν τη δυνατότητα να σχηματίσουν συλλόγους, όπως εμείς οι άνθρωποι, θα έπρεπε κανονικά να ζητήσουν γερές αποζημιώσεις για τις φοβερές διώξεις που υπέστησαν. Ο μαύρος γάτος, ιδιαίτερα, δοκίμασε στο πετσί του όλη την ανθρώπινη αγριότητα και ηλιθιότητα. Για τους ιερείς, εκείνος συμβόλιζε το σκοτάδι και τον πειρασμό του Διαβόλου που απομακρύνει τον χριστιανό από τον σωστό δρόμο της πίστης. Τον έχρισαν συγγενή του Σατανά. Τον κατηγόρησαν ότι συμμετείχε σε μυστικά όργια παρέα με τον Διάβολο. Το 1561 έγινε ολόκληρο δικαστήριο, όπου κάποιες γυναίκες κατηγορήθηκαν ως μάγισσες που είχαν μετατραπεί σε γάτες, ώστε να συμμετέχουν σε σατανικά όργια. Το δικαστήριο αποφάσισε να στείλει ζωντανές στην πυρά τις γυναίκες, μαζί με τις γάτες τους. Οι γάτες έγιναν ο εσωτερικός εχθρός της κοινωνίας, ο τέλειος αποδιοπομπαίος τράγος της εποχής. Ο λαός, έτσι και αλλιώς, χρειάζεται πάντα κάποιον αποδιοπομπαίο τράγο, για να ρίξει πάνω του τις ενοχές και τις φοβίες.

Δεν ήταν όμως μόνο το κυνήγι των μαγισσών. Σε πολλές πόλεις της Δυτικής Ευρώπης, οι οποίες σήμερα καυχιούνται για τον ορθολογισμό τους, τη Σαρακοστή διοργάνωναν τελετές όπου έκαιγαν και παλούκωναν ζωντανές χιλιάδες γάτες. Ύστερα, ο καθένας έπαιρνε μια χούφτα από τη στάχτη τους και την σκόρπιζε στα χωράφια του, πιστεύοντας ότι ξορκίζει τη συμφορά και τις επιδημίες. Μέχρι τον 18ο αιώνα, οι Γάλλοι βασιλείς συμμετείχαν ενεργά σε τέτοιες τελετές. Τα βάσανα του μαύρου γάτου και των υπόλοιπων γατιών τελείωσαν οριστικά την εποχή του Διαφωτισμού. Τότε ανατράπηκαν όλα.

Οι γάτες αποκαταστάθηκαν και απέκτησαν τη θέση τους στη σπιτική εστία. Κατέκτησαν τους πάντες και τα πάντα. Οι μεγάλοι ποιητές τούς αφιέρωσαν εμπνευσμένους στίχους. «Οι γάτες, γλυκές και δυνατές, υπερηφάνεια του σπιτιού, φίλες της επιστήμης και της ηδονής», έγραφε ο Μποντλέρ. Οι ζωγράφοι τούς αφιέρωσαν μερικούς από τους καλύτερους πίνακές τους. Και πιο πέρα, την εποχή του θεάματος, οι γάτες έγιναν διάσημο μιούζικαλ. Στην εποχή των blogs έγιναν γνωστοί μπλόγκερς...

Όσο για τον μαύρο γάτο, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, αυτός σήμερα θεωρείται star. Ένα ενθαρρυντικό μήνυμα για όλους τους αποδιοπομπαίους τράγους. Όποιοι και αν είναι. Όπου και αν βρίσκονται. Κάποτε, θά 'ρθει άσπρη μέρα και γι' αυτούς...

«Το τουρνέ του μαύρου γάτου». Ένας από τους πολλούς διάσημους πίνακες και πόστερ που ο Γάλλος ζωγράφος Τhιophile-Alexandre Steinlen (1859-1923) αφιέρωσε στις γάτες. Ο Steinlen απαθανάτισε τις γάτες της Πόλης του Φωτός - σε μια εποχή, βέβαια, που είχαν πάψει οριστικά οι διώξεις εναντίον τους

Το τεστ των SS

ΓΙΑ ΝΑ ΜΥΗΘΕΙ ένας ναζί στις ανώτερες βαθμίδες των SS, έπρεπε να βγάλει τα μάτια μιας κατοικίδιας γάτας που την είχε ταΐσει και φροντίσει για έναν μήνα. Όποιος περνούσε με επιτυχία το «τεστ της γάτας», αποδείκνυε πως δεν έπασχε από το σύνδρομο του οίκτου. Ότι ήταν πανέτοιμος να κάψει ζωντανούς τους εχθρούς της άριας φυλής, χωρίς να κινδυνεύει από το βάρος των τύψεων... Στα καθεστώτα του υπαρκτού Σοσιαλισμού, οι γάτες θεωρούνταν πιο κοντά στα «αστικά γούστα». Τα σκυλιά, αντίθετα, γνώριζαν μεγάλες δόξες. Ο λεγόμενος «σκύλος των συνόρων», που φύλαγε τα σύνορα ώστε να μην αποδράσει κανείς από τον «σοσιαλιστικό παράδεισο», έγινε κατά κάποιον τρόπο η «σοσιαλιστική» εκδοχή του Ράμπο. Εδώ θα ταίριαζαν τα λόγια του Ουίλιαμ Μπάροουζ: «Δεν μισώ τους σκύλους. Μισώ όμως αυτό που κατάντησε ο άνθρωπος τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου».

Οι γάτες κηρύχθηκαν ανεπιθύμητες, τελευταίως, στη Σαουδική Αραβία. Η Muttawa (ισλαμική Αστυνομία), διαπίστωσε πέρσι τον Σεπτέμβριο ότι «πολλοί νέοι Σαουδάραβες αγοράζουν γάτες». Κάτι τέτοιο κρίθηκε επιβλαβές για την πίστη στον Αλλάχ, επειδή οι γάτες θεωρήθηκαν ως «δυτικότροπες»! Γι' αυτό τον λόγο κηρύχθηκαν persona non grata και απαγορεύθηκε η αγοραπωλησία τους στην ιερή γη της Σαουδικής Αραβίας. Αλλά το είπαμε ήδη, οι γάτες δεν τα πήγαιναν ποτέ καλά με στρατηγούς, πολεμοχαρείς και θρησκόληπτους. Παράδειγμα, λοιπόν, οι γάτες! Τό 'χει πει άλλωστε και ο Κοκτό: «Ο άνθρωπος είναι πολιτισμένος, στον βαθμό που ξέρει να κατανοήσει τη γάτα»...

INFO

* Τόμας Έλιοτ, Οι γάτες, Ερμείας

* Ουίλιαμ Μπάροουζ, Η γάτα μέσα μας, Απόπειρα

* http: //doncat.blogspot.com/

(Ο γάτος Don φιλοξενεί τον Νίκο Δήμου στο blog του)


ΤΑ ΝΕΑ , 24/02/2007


25 σχόλια:

gerasimos είπε...

Τουλάχιστον οι γάτες, με τις εννιά ζωές τους, έχουν περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης ως αποδιοπομπαίοι τράγοι απ'όσες οι "μάυροι γάτοι" -μετανάστες, άνεργοι, συνταξιούχοι -της σημερινής Ελλάδας.

Somebody είπε...

" Τα ζώα είναι αυτά που είναι:
καθαρή φύση. Τίμια κοιτάνε,
κατάματα. Ο άνθρωπος, έξω απ' τη φύση,
αναζητά.
Το ζώο είναι. Ο άνθρωπος γίνεται. Αν μπορεί.

Πρόσεξε αυτόν που δεν αγαπά τα ζώα.
Η ανθρωπιά του αδύναμη. Το ζώο μέσα του
αντιδρά. Πρόσεξε αυτόν
που δεν αγαπά τις γάτες. Κάπου
φοβάται. Κάπου τρέμει. Κάπου, κρύβεται.

Ο Χίτλερ μισούσε τις γάτες. Κι ο Καίσαρας. Κι ο Ναπολέων.
Όλοι οι τύραννοι. Οι δικτάτορες. Οι κήνσορες.
Βλέπουν στις γάτες τα όρια της δύναμής τους.

Γάτα στο τσίρκο; Ποτέ! Αδιαμαρτύρητα πεθαίνουν
αλλά δε δαμάζονται. Η πιο ανθρώπινη αρετή
φωλιάζει στις γάτες."

Νίκος Δήμου, από το βιβλίο των γάτων...

Urfurslaag είπε...

Υπάρχουν ουσιαστικοί και ενδιαφέροντες τρόποι να ασχοληθεί κανείς με ένα θέμα αλλά και ηλίθιοι και ανούσιοι.
Το περίεργο είναι να τους βλέπεις σε μπλογκς που είναι linked και μάλιστα το πρώτο σε οδηγεί στο δεύτερο. Ουρφ

Nikos Dimou είπε...

O Γάτος Don ευχαριστεί!

melanhappy είπε...

εγώ όποτε πλησιάζουν τους βάζω φρίσκις στα κεσεδάκια ταραμοσαλάτας και ρώσικης που αδειάζω. η μια πάνω στην άλλη, μικρές και μεγάλες. μάχη συμβαίνει κάθε φορά. το νερό ούτε που τ'αγγίζουν, παρόλο που τα κομματάκια βοδινό, λαχανικά και μοσχάρι είναι κάπως πικάντικα.

Urfurslaag είπε...

@ Κύριος Νίκος. (Αν και δέν απευθύνομαι ποτέ σε μπλόγκερς με comment moderation στο μπλογκ τους, για εσάς θα κάνω μια εξαίρεση).Το comment moderation το μάθαμε, το @ δεν το μάθαμε. Ποιόν ευχαριστήτε κύριε, εμένα η τον Καπλάνι; Αν μιλάτε σε εμένα, χαίρομαι που συννενοηθήκαμε και παρακαλώ δεν κάνει τίποτις.

Gazmend Kapllani είπε...

Gerasimos σε χαιρετώ. Επισκέποτομαι το blog σου πολύ ενδιαφέρον

Gazmend Kapllani είπε...

somebody ευχαριστώ για τη πληροφορία, πολύ ωραίο ποιήμα.

Gazmend Kapllani είπε...

Κύριε Δήμου, η στήλη ευχαριστεί εσάς και τον Γάτο Don. Με εκίμηση

Gazmend Kapllani είπε...

Και υπενθυμίζω οτι τούτη η στήλη δεν τα πάει καθόλου καλά με στρατηγούς, φανατικούς, θρησκόληπτους κλπ. κλπ. Σ'αυτό μοιάζει κάπως στο μαύρο γάτο. Χαιρετισμούς σε όλες και σε όλους

melanhappy είπε...

υπάρχουμε γιατί έτσι νομίζουμε και συνυπάρχουμε επειδή έτσι νομίζουμε πως νομίζουν οι άλλοι.

Urfurslaag είπε...

Mάλιστα. Έμαθα, σήμερα μόλις, πως το μπλογκ σας έχει πέσει θύμα βανδαλιστών και πως αναγκαστήκατε να κλείσετε τα σχόλια. Αυτό εξηγεί την καχυποψία.

Τα περί στρατηγών, θρησκόληπτων και φανατικών δεν τα κατάλαβα. Πως εννοείτε τον φανατικό; και τι σημασία έχει για σας αν ο άλλος είναι στρατηγός; Μπορεί να είναι θαυμάσιος συμπαίκτης σε συγκεκριμένα παιχνίδια (στρατηγικής κυρίως)

Urfurslaag είπε...

Αλλά πείτε μου, νομίζετε πως υπάρχει κάποια συνομωσία πίσω από τις "επιθέσεις" που δέχεται ο Δημου εντός και εκτός του μπλογκ του;

Urfurslaag είπε...

@ melanhappy γιατί δεν φτιάχνεις δικό σου μπλογκ; ;)

cortlinux είπε...

ένα από τα πρώτα πράγματα που μου έχω υποσχεθεί όταν μείνω μόνος είναι να πάρω και μία γάτα που ποτέ μα ποτέ δεν θα ευνουχίσω (το στειρώνω μου φαίνεται υποκριτική λέξη).

Yellow Kid είπε...

Κύριε Δήμου, συγγραφέα, καλημέρα σας. Οσο έχετε C.M. στο τιπί σας ντρέπομαι να μπώ-φοράω και λασπομένες μπότες.
Ως γατόφιλός που είμαι λοιπόν, θά ήθελα μια που σας βρήκα εδώ, να ρωτήσω γιατί μισείτε τόσο πολύ τις γατούλες τις καημένες ωστε να τους κλέβετε τις ψυχές βγαζοντας τες φωτογραφίες που επειτα τις δημοσιεύετε γυμνές στο διαδύκτιο; Αν δεν απατώμαι μάλιστα οι περισσότερες εναι κάτω των 18 ετών.

Urfurslaag είπε...

τα λινκ που επιλέγετε να βάλετε στο μπλογκ σας είναι προτάσεις για επένδυση χρόνου των δικών σας αναγνωστών ή όχι;

Χρόνου που στο δύκτιο κοστίζει πολύ ακριβά. Στην ουσία είναι η μόνη μονάδα συναλαγής μια που χρηματα και μπλογκς δεν συνάδουν (μέχρι τώρα)

Αναλογιστείτε τι επενδυτικές προτροπές κάνετε από το μπλογκ σας.

Ευχαριστώ για τον χρόνο σας.

Φιλικά Ουρφ

Μαύρος Γάτος είπε...

Αγαπητέ Γκαζμέντ Γάτε, εκ μέρους όλων των Μαύρων Γάτων, σάς ευχαριστώ.

Λέω να σάς προτείνω μάλιστα και για το παράσημο της Επίτιμης Γατοσύνης.

Θα ήθελα να συμπληρώσω ότι οι διωγμοί εναντίον των γατιών στους οποίους ανφέρεστε, ήταν και η βασική αιτία της πανούκλας και των άλλων ασθενειών που αποδεκάτισαν την Ευρώπη κατά τον μεσαίωνα: αφού δεν υπήρχαν πιά μάγισσες γάτες να πιάσουν τα ποντίκια, τα τρωκτικά ξέφυγαν από κάθε έλεγχο και γέμισαν τον κόσμο θάνατο...

G700 είπε...

δεν μας αρέσουν οι γάτες, όμως ο Γκάζι τα είπε πολύ καλά στο Μικρό Ημερολόγιο Συνόρων. Είμαστε όλοι μετανάστες, αθέραπευτα περαστικοί

holidays in the sun είπε...

περα απο τα αλλα μου θυμισες και το βιβλιο του ουιλιαμ μπαροουζ που μου χαρισε μια μερα ενας αγνωστος στην παραλια...

Urfurslaag είπε...

Και μιά που μου πέρασε από το μυαλό,
έχω πει πως σας θεωρώ "έναν από τους σημαντικότερους εν ζωή διαννοητές των βαλκανίων."

Διαννοητή όχι μπλόγκερ.

Gazmend Kapllani είπε...

Μαύρος Γάτος σε χαιρετώ. Καλώς όρισες στο μπλογκ μου. Ευχαριστώ και για τις πληροφορίες, είναι πολύ χρήσιμες, ειδικά όταν προέρχονται απο αυτόπτες μάρτυρες¨)))

Gazmend Kapllani είπε...

g700 πολύ ωραίο το μπλογκ σας, πολλούς χαιρετισμούς

Μαύρος Γάτος είπε...

Falimenderit!

Σ;)))

Eleni K. είπε...

Αν το σκεφτείτε, όπως μου επεσήμανε κάποτε ο Αργύρης Κουνάδης, η γάτα είναι το μοναδικό ζώο που ο άνθρωπος δεν έβαλε στο τσίρκο. Ανεξάρτητη, αξιοπρεπής, απόλυτα ανίκανη να κάνει τούμπες για ένα πιάτο φάι, δεν μπορεί ποτέ ν αγαπηθεί από ένα ελλειματικό εγώ που ζητά οπαδούς και όχι ισότιμους παίκτες... Διακριτική και γενναία, τόσο διακριτική και γενναία ώστε (σε αντίθεση με τους υστερικούς εμάς) όταν νιώσει πως έφτασε η ώρα του θανάτου της πάει και κρύβεται να τον συναντήσει μόνη, κοίταξε από το μικρό ύψος της τις εξουσίες στα μάτια κι αγαπήθηκε τρελά από καλλιτέχνες και παρίες ή από αρχαίους λαούς που θα ήθελαν να ναι όπως αυτή μπροστά στον μονάρχη. Εξόρυστη να ψάχνει στα σκουπίδια του κυνικού πολιτισμού μας στις μέρες μας, βρώμικη πριγκίπισσα πια, υποχείριο στην μπότα, στην ρόδα και στο βλέμμα κάθε ηλίθιου που θαρρεί πως είναι δικαίωμα του να δυναστεύει τον πλανήτη... Κι όμως, όταν εξοντώθηκε στην Ευρώπη του Μεσαίωνα κι έλειψε η φυσική και δωρεάν προστασία που παρείχε από τρωκτικά της εποχής, ήρθε η Πανούκλα, ο Μαύρος Θάνατος... Τώρα που οι φόλες θα θεωρηθούν φτηνότερες από προγράμματα αντιλυσικού εμβολιασμού και στειρώσεων (οκ κατανοώ ενστάσεις αλλά πόσα βλέμματα δυστυχισμένα πια εκεί έξω;)θα κινδυνέψει και πάλι. Αλλά η ανθρωποτητα δεν θα ξεμπερδέψει εύκολα από την μεγάλη των γάτων φυλή (όπως κι όλων των ζώων) Ευτυχώς!