Τρίτη, Ιουνίου 12, 2007

Βιαστικές, καλοκαιρινές σημειώσεις

Τρίτη βράδυ. Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος. Περιμένω να πάει η ώρα δέκα, να σβήσω τα φώτα για δέκα λεπτά. Δέκα λεπτά στο σκοτάδι για τη σωτηρία της Γης μας, που καμιά φορά είναι τόσο όμορφη «με τα θαύματα του κόσμου που είναι εκεί, πάνω στη Γη, παρέα με τις συμφορές, τους λεγεωνάριους, τους βασανιστές, τα αφεντικά αυτού του κόσμου, τα αφεντικά με τους παπάδες, τους τεμενάδες και τους χαφιέδες, με τις εποχές, με τα όμορφα κορίτσια και τους χοντρομαλάκες, με το άχυρο της φτώχειας που σαπίζει στο ατσάλι των όπλων» (Ζακ Πρεβέρ).
Δέκα λεπτά. Πάνω στη φούρια μου κατεβάζω τον γενικό. Βάζω τα γέλια. Σκέφτομαι ότι κάθε μέρα που περνά, δικαιώνονται οι υπερασπιστές του «πίσω ολοταχώς!». Τον πόθο για το φως τον αντικαθιστά, σιγά σιγά, η νοσταλγία για το σκοτάδι. Μέχρι τώρα το σκοτάδι ήταν σύμβολο φόβου και χαμού. Τώρα γίνεται mainstream. Γίνεται, επιπλέον, σύμβολο ελπίδας και σωτηρίας. Θεός φυλάξοι!
Περικυκλωμένος από το σκοτάδι του δωματίου μου, θυμάμαι την ιστορία εκείνου του δασκάλου που ρώτησε τους μαθητές του: «Παιδιά, ποιος μπορεί να μας πει, τι χρωστάει ο αιώνας μας στον Τόμας Έντισον;». Σε αυτόν δηλαδή που επινόησε τον λαμπτήρα. Κάποιος μαθητής πετάγεται και λέει: «Δάσκαλε, εγώ μπορώ να απαντήσω! Χωρίς τον κύριο Έντισον θα βλέπαμε τηλεόραση στο φως των κεριών»!
Περνάνε τα δέκα λεπτά. Ανεβάζω τον γενικό, ανάβω το φως, ανάβω την τηλεόραση. Ειδήσεις. Τίτλος: «ΗΠΑ-Ρωσία: επιστρέφει ο Ψυχρός Πόλεμος». (Μια άλλη ένδειξη ότι πάμε πίσω ολοταχώς!). Μετά, η επίσκεψη Μπους στην Αλβανία. Ενθουσιασμός. Τυφλός φιλοαμερικανισμός. Ο Μπους που αγκαλιάζεται με το πλήθος. Ο σαρκαστικός τίτλος μιας αλβανικής εφημερίδας: «Παρακαλώ, ελάτε να μας καταλάβετε!». Η αυτοσαρκαστική ατάκα μιας άλλης αλβανικής εφημερίδας: «τι το κοινό έχουν για την ώρα η Αλβανία με την Αμερική; Και στις δυο χώρες πωλούνται τα όπλα με το κιλό!». Μακάριοι όσοι ξέρουν να αυτοσαρκάζονται. Οι εθνικιστές δεν θα τη μάθουν ποτέ την τέχνη αυτή. Γιατί ο αυτοσαρκασμός σημαίνει κυρίως αυτογνωσία.
Κλείνω την τηλεόραση. Βγαίνω στον δρόμο. Πάω να δω την ταινία του Εμανουέλε Κριαλέζε για το ταξίδι των Ιταλών μεταναστών προς το αμερικανικό όνειρο. «Νέος Κόσμος» είναι ο πρωτότυπος τίτλος. «Χρυσή Πύλη» ο αγγλικός. «Χαμένα όνειρα» το μετέφρασαν στα ελληνικά. Βρήκαν ό,τι πιο μελό και φολκλορικό. Η ταινία του Κριαλέζε είναι αριστούργημα. Τραγική, κωμική, σπαρακτική, ανθρώπινη. Κοντολογίς, αυτό που ήταν και είναι η μετανάστευση. Πίσω από την πλάτη μου, δυο Ιταλίδες, μουρμουρίζουν συνέχεια: «οι μαλάκες οι Αμερικανοί», «το έχει παρακάνει ο σκηνοθέτης»... Πονάει να βλέπει κανείς τον κωμικοτραγικό «εαυτό» του πριν από δεκαετίες. Οι περισσότεροι προσπαθούν να τον ενταφιάσουν στα άδυτα της λήθης. Η αλήθεια πονάει. Είναι όμως, αν μη τι άλλο, ο μοναδικός τρόπος για να κάνεις αληθινή τέχνη. Η ταινία τελειώνει, με τους Ιταλούς μετανάστες, με τους μετανάστες όλου του κόσμου, να κολυμπούν στα ποτάμια γάλακτος των ονείρων τους, αφού πρώτα υποβλήθηκαν σε ταπεινωτικές εξετάσεις από τις αρχές της νέας τους πατρίδας. Επιστρέφω στο δωμάτιό μου. Ανάβω το φως, ανάβω τον υπολογιστή. Ελέγχω τα e-mail μου. Ανάμεσα στα άλλα ένα παράξενο μήνυμα. «Εσείς που βγάλατε πύρινους λόγους ενάντια σε όσους απαγόρευσαν τα σκίτσα του Μωάμεθ, γιατί δεν γράψατε τίποτα για την Εύα Στεφανή, φοβάστε;». Τι να απαντήσω; Έγραψαν άλλοι για το θέμα. Αλλά ναι, κύριε μου, φοβάμαι κιόλας. Με μια άδεια παραμονής κυκλοφορώ. Την οποία την κουβαλώ παντού. Ακόμα κι όταν πάω να πετάξω τα σκουπίδια. Άσε που πάσχω και από αστυνομοφοβία. Την έχω κληρονομιά από την Αλβανία της εποχής του τυφλού αντιαμερικανισμού. Ακόμα και σήμερα, όταν βλέπω περιπολικό μπροστά μου, μου κόβονται τα πόδια. Και σοβαρολογώ...

TA NEA: 12 IOYNIOY 2007

3 σχόλια:

pepe είπε...

Δηλαδή ρε συ Γκαζι, στη Θεσσαλονίκη που τα ταξί μοιάζουν με περιπολικά δεν τολμάς να περπατήσεις?

neve είπε...

Πόσο δικιο έχεις για την αστυνομοφοβια...τα ίδια παθαίνω...

Dritan είπε...

Serenity Prayer:

"God grant us the serenity to accept the things we cannot change,
courage to change the things we can,
and wisdom to know the difference."