Σάββατο, Ιουλίου 14, 2007

Μια ελληνική ιστορία από την Ουρουγουάη


"Το όνομά μου είναι Εστέλα Μαρί Καρμπάλο. Γεννήθηκα στο Μοντεβιδέο στις 11 Σεπτεμβρίου 1951. Η οικογένειά μου ήταν μία από τις πλουσιότερες της γειτονιάς. Από τα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι τον μεγάλο κήπο του σπιτιού μου, τα παιδάκια της γειτονιάς και την γκρίνια της μαμάς μου
Μεγάλωσα με έναν ανεκτικό πατέρα και μια αυταρχική μητέρα. Είχαμε ένα εξοχικό δίπλα στον ωκεανό. Περνούσαμε εκεί τρεις μήνες το καλοκαίρι. Ίσως την ιδέα της απόλυτης ελευθερίας την κόλλησα εκεί. Η παραλία του ωκεανού είναι απέραντη, χωρίς όρια. Ο ωκεανός επίσης είναι χωρίς όρια... Ένα από τα πράγματα που μου λείπουν σήμερα. Τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού τις έκανα σε καθολικό σχολείο, όπου πήγαιναν πλουσιόπαιδα. Δεν μου άρεσε τίποτα εκεί πέρα. Κοντά στο σπίτι μας υπήρχε ένα φτωχό σχολείο.
Όταν περνούσα από εκεί άκουγα τη φωνή μιας δασκάλας. Με είχε μαγέψει εκείνη η φωνή. Καθόμουν κάτω από το παράθυρο και την απολάμβανα... Είπα ότι θέλω να πάω σε αυτό το σχολείο. Η μητέρα μου έβγαλε σπυράκια όταν το άκουσε. Έριξα το κλάμα του αιώνα και υποχώρησε. Στην Δ΄ Δημοτικού έκανα μεταγραφή στο φτωχό σχολείο. Τη δασκάλα την έλεγαν Ζούλμα Μάτος ντε Βίντα, Ισπανίδα. Ένας από τους ανθρώπους που με επηρέασαν βαθύτατα στη ζωή μου...
Θυμάμαι ότι ήμουν στην ΣΤ΄ Δημοτικού όταν ένας από τους δασκάλους μας πήγε ταξίδι στην Ευρώπη. Όταν επέστρεψε, τον ακούγαμε σαν να είχε επιστρέψει από το Διάστημα. Μας αφηγούνταν πως δυο χώρες τον εντυπωσίασαν: η Ελβετία και η Ελλάδα. Η Ελβετία γιατί ήταν όλα πεντακάθαρα και δεν έκλεβε κανείς.
Η Ελλάδα γιατί υπήρχαν πορτοκαλιές στα πεζοδρόμια και κάτι στρογγυλά ψωμάκια που ο πωλητής τα κρατούσε σαν βραχιόλια στο χέρι: εννοούσε τα κουλουράκια. Από τότε μου μπήκε η ιδέα της φυγής. Η φυγή, έτσι κι αλλιώς, είναι στο αίμα μας. Η χώρα μου έχει τρία εκατομμύρια κατοίκους και πέντε εκατομμύρια μετανάστες στο εξωτερικό... Από μικρή μού άρεσε να ζωγραφίζω. Στο Γυμνάσιο γνώρισα τη ζωγραφική των κυβιστών, των Βιλάρο και Γκαρθία, Ουρουγουανών ζωγράφων. Ήθελα να συνεχίσω στη Σχολή των Καλών Τεχνών. Τελικά πήγα στη Νομική. Στα δεκαεννέα μου παντρεύτηκα. Στα είκοσί μου γέννησα τη Μόνικα. Παράλληλα συνέχισα τις σπουδές μου.
Ήμουν στο τρίτο έτος του Πανεπιστημίου, Φεβρουάριος του 1973, όταν ξυπνήσαμε με δικτατορία υποστηριγμένη από τις ΗΠΑ. Θυμάμαι τον φόβο, τα απαγορευμένα βιβλία, τις απαγορεύσεις κυκλοφορίας. Και τα σινεμά. Συχνά έκαναν ντου οι στρατιωτικοί στους κινηματογράφους και μας ανάγκαζαν να τραγουδήσουμε τον εθνικό ύμνο. Όποιος αρνιόταν τον έλειωναν στο ξύλο ή τον εκτελούσαν επιτόπου. Ύστερα από χρόνια, πάντως, καταλάβαμε τι σήμαινε πραγματικά δικτατορία.
Όταν αποκαλύφθηκαν χιλιάδες ακρωτηριασμένα πτώματα αντιφρονούντων στο Ρίο ντελα Πλάτα, ένα ποτάμι στα σύνορα με την Αργεντινή. Κανείς δεν καταδικάστηκε για τα εγκλήματα αυτά. Υπό δικτατορία πήρα το πτυχίο μου. Διορίστηκα δασκάλα στο σχολείο όπου είχα τελειώσει το Δημοτικό. Πολλά παιδάκια σε εκείνο το σχολείο δούλευαν από τρυφερή ηλικία. Θυμάμαι ένα παιδάκι, τον Μαρίν, έντεκα χρόνων, δούλευε ως χαμάλης...
Μια μέρα ήρθε στην τάξη και μου χάρισε ένα τριαντάφυλλο. Το είχε αγοράσει για μένα. Δακρύζω κάθε φορά που φέρνω στον νου μου αυτή την ιστορία. Στα είκοσι πέντε μου γέννησα τη δεύτερη κόρη, την Αντριάνα. Αποφάσισα τότε να πάω στη Σχολή Καλών Τεχνών. Την έκλεισε όμως η δικτατορία... Το 1982 χώρισα με τον άνδρα μου. Σκέφτηκα τότε ότι είναι καιρός να φύγω. Άφησα τις δυο κόρες στη μητέρα μου και το 1983 πήγα στη Βαρκελώνη. Δεν είχα πρόβλημα να κινηθώ με το διαβατήριό μου.
Είχα επίσης και ιταλικό διαβατήριο, γιατί ο πρώην άνδρας μου ήταν ιταλικής καταγωγής. Ήθελα να φθάσω στην Ελβετία. Στη Βαρκελώνη με φιλοξένησε μια φίλη μου. Δούλευα βοηθός στην κουζίνα ενός εστιατορίου. Τότε απομυθοποίησα την Ισπανία. Την είχα εξιδανικεύσει, τη θεωρούσα πατρίδα μου. Είδα όμως ότι οι Λατινοαμερικανοί έτρωγαν πολύ ρατσισμό... Στην Ισπανία γνώρισα τον πατέρα του γιου μου. Φύγαμε μαζί για τη Γαλλία. Εκεί δούλεψα στα σταφύλια, σε ένα χωριό στα σύνορα με την Ισπανία.
Ήταν υπέροχοι άνθρωποι. Σε λίγους μήνες έμαθα γαλλικά. Δούλευα στη μαύρη, δεν είχα άδεια παραμονής. Κάποια στιγμή η δουλειά τελείωσε. Πέρασα στην Ελβετία. Δεν έβρισκα δουλειά. Από την Ελβετία πήγαμε στην Ιταλία. Εκεί αποφασίσαμε να έρθουμε στην Ελλάδα. Δεν θυμάμαι καν τον λόγο, γιατί. Ίσως για να δω τις πορτοκαλιές και τα κουλουράκια που περιέγραφε ο δάσκαλος στο Δημοτικό (γελάει). Πράγματι, η πρώτη μου δουλειά στην Ελλάδα ήταν να μαζέψω πορτοκάλια. Στην Αργολίδα. Μια εξαιρετική κυρία από τη Γουατεμάλα, η Χέμα, με έφερε σε επαφή με ανθρώπους που είχαν εργαστήρια κεραμικής.
Άρχισα ξανά να ζωγραφίζω. Το 1985 γέννησα τον γιο μου, τον Φελίπε, στην Ελλάδα. Τότε, ένας φίλος του άνδρα μου στη Γερμανία μάς υποσχέθηκε δουλειά και καλά λεφτά. Πήγαμε. Στην Κονστάντς, στα σύνορα με την Ελβετία. Ήταν σκέτη απογοήτευση. Αποφασίσαμε να πάμε στη Βόρεια Χιλή, στο πατρικό του άνδρα μου. Ο Πινοσέτ ήταν ακόμα στην εξουσία. Η κατάσταση ήταν φρικτή. Δικτατορία, εξαθλίωση, γκρι τοπίο, γκρι σπίτια, γκρι άνθρωποι... Είχαμε φέρει μαζί μας μια πλεκτομηχανή. Πλέκαμε ρούχα για τις γυναίκες των στρατιωτών. Δεν αντέξαμε, σηκωθήκαμε και φύγαμε. Τον Φελίπε τον αφήσαμε με τον παππού του...
Ξανά στην Ισπανία, Βαρκελώνη. Φρόντιζα μια γιαγιά αυτή τη φορά. Παράλληλα, άρχισα να κάνω σχέδια σε μπλουζάκια. Είχαν μεγάλη επιτυχία. Μάζεψα αρκετά χρήματα. Ήταν όμως εποχική δουλειά και τελείωσε. Αποφασίσαμε να πάμε ξανά στην Κονστάντς, στη Γερμανία. Έπλενα πιάτα. Ταυτόχρονα έκανα ιδιαίτερα ισπανικά σε Γερμανόπουλα. Επειδή μάζεψα αρκετά χρήματα, έφερα τον γιο μου από τη Χιλή και τις κόρες μου από την Ουρουγουάη. Ο γιος μου έμεινε μαζί μου. Οι κόρες μου τώρα βρίσκονται στη Γαλλία. Η μία σπουδάζει Αρχαιολογία και η άλλη Ζωγραφική. Στη Γερμανία είχε χρήματα αλλά καμία προοπτική. Ήμουν καταδικασμένη να πλένω πιάτα μια ζωή. Αποφάσισα τότε να πάω στο Στρασβούργο. Η αλήθεια είναι ότι ήθελα να φύγω από τον πατέρα του γιου μου. Η σχέση μας είχε γίνει ανυπόφορη. Στρασβούργο, τι υπέροχη πόλη! Στην αρχή καθάριζα σπίτια. Μετά έπιασα δουλειά σε νηπιαγωγείο. Η ζωή μου άλλαξε και έπιασα ξανά το πινέλο. Ζωγράφιζα ασταμάτητα. Κατάφερα να ανοίξω μια έκθεση.
Το 1995 όλα γκρεμίστηκαν. Η Γαλλία περνούσε μεγάλη οικονομική κρίση και έχασα τη δουλειά μου. Αποφάσισα να έρθω ξανά στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκα στο Ναύπλιο. Την λάτρεψα αυτή την πόλη. Βρήκα ανθρωπιά και ομορφιά. Τρεις πόλεις σημάδεψαν τη ζωή μου: το Μοντεβιδέο, το Στρασβούργο και το Ναύπλιο. Από το 1996 είμαι στην Ελλάδα. Έβγαλα άδεια διδασκαλίας Ισπανικών και άρχισα να δουλέψω ως καθηγήτρια. Παράλληλα ζωγράφιζα, έκανα εκθέσεις, ασχολήθηκα με το θέατρο.Το 2001 αποφάσισα να μετακομίσω στην Αθήνα. Αυτή τη στιγμή δουλεύω ως καθηγήτρια Ισπανικών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ζωγραφίζω ασταμάτητα και γράφω ένα βιβλίο με τα ταξίδια μου. Έχω κάνει αμέτρητα χιλιόμετρα, γέννησα τρία παιδιά, χώρισα δύο άνδρες, έζησα σε πολλές χώρες, έμαθα πολλές γλώσσες, δοκίμασα την απελπισία και τη χαρά, τον πόνο και την ανθρωπιά, την εγκατάλειψη και τη φιλία. Τι μου έμαθε το ταξίδι; Να διαβάζω τους ανθρώπους από τα μάτια τους, γιατί πολλές φορές δεν ήξερα τη γλώσσα. Να αποκαλύπτω αυτό που είναι κοινό σε όλους τους ανθρώπους, πέρα από τις διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες. Τι είναι ο άνθρωπος; Ένα ανεξήγητο μυστήριο. Κάτι που θα ήθελα πολύ; Να δω τον γιο μου, τον Φελίπε, να ριζώνει εδώ πέρα, να μην τον κάνουν να νιώσει ξένος. Τι έψαχνα σε αυτές τις περιπλανήσεις; Ίσως τον προορισμό μου. Η Ελλάδα, μάλλον, ήταν ο προορισμός μου. Δεν εξηγείται αλλιώς το δέσιμο που νιώθω με αυτή τη χώρα...

ΣΑΒΒΑΤΟ: 14 ΙΟΥΛΙΟΥ 2007

11 σχόλια:

atoli είπε...

Afti kai an einai istoria zwis!Se parasernei i afigisi nomizontas oti tin vlepeis na exelissetai se mia othoni....sto telos niwtheis ftwxi/-os pou i zwi sou perikleietai monaxa se 3 xwres kai 3 glwsses....

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΣΤΕΦΑΔΟΥΡΟΣ είπε...

Σε μία εποχή που συνήθως υπάρχει από τους περισσότερους κάποια μιζέρια, παρότι η Εστέλα πέρασε πολλά, εμένα μου βγάζει κάτι πολύ αισιόδοξο, κάτι πολύ θετικό. Και κάτι ακόμα αυτό που λέει στο τέλος "το δέσιμο που νιώθω με αυτή τη χώρα..." θα έπρεπε να προβληματίσει πολλούς Έλληνες για τη "διαφήμιση" που κάνουν πολλές φορές για τη χώρα τους.
Βαγγέλης

Νέαρχος Γαλανάκης είπε...

Μου θύμισε λίγο Ιθάκη του Καβάφη.
Νομίζω η κυρία της Ιστορίας σας να θυμάται το ωραίο ταξίδι με ότι αυτό συνεπάγεται. Διδασκαλία δε σε μας τους άλλους τους μικρούς που πιστέψαμε ότι γίναμε Θεοί

philos είπε...

Μένει να βρει ο καθένας τον προορισμό του, μακρυά απο προκαταλήψεις και εθνικά ταμπού.
Διδακτικότατη ιστορία ζωής.

Menw allou.... είπε...

poly romantiko de lew! Alla kaneis den ethixe to gegonos oti kathe fora pou arxize k mia fygh, afhne k apo ena paidi sta pappoudia. Kalh h anazhthsh ths ithakis alla otan fernoume allous anthrwpous sth zwh exoume k kapoies eythines. e?

Donnie είπε...

@meno allou.
Tin idia entyposi eixa kai ego diavazontas tin istoria tis Estela omos sto telos leei ksekathara pos ayto pou prospathouse itan telika na ferei mazi tis kai ta paidia tis. Kai stin Ellada katafere telika na zisei aksioprepos kai na kanei tin doulia pou agapaei epomenos tha exei kai tin dynatotita na prosferei sta paidia tis polla perissotera apo osa tha prosfere px stin germania douleyontas lantza. Exo tin entyposi oti ta paidia tis tha tin thaymazoun gia olo ayto to taksidi zois pou exei kanei,giati ektos apo diathesi kai pathos gia zoi ayto to pragma thelei kai gero stomaxi gia na to kanei kaneis.

nandia masoura είπε...

Χαιρομαι για τις ιστορίες που παραθέτετε για τα μεταναστευτικά πουλιά της ζωής μας. Χαίρομαι που τα αντιμετωπιζετε με τέτοια ευαισθησία και τους δίνετε βήμα για να εκφράσουν αυτό που νοιώθουν, μικρό, ασήμαντο, σπουδαίο ή ότιδηποτε άλλο. Η ιστορία της Εστέλας είναι ομορφη κι εχομαι ο Φελίπε να μην αντιμετωπίσει το παραμικρό πρόβλημα στη διαδρομή που ετοιμάζεται να κάνει.
Μ άρεσε και η ιστορία μιας κοπελιάς από την Αυστραλία που αγγιξε με το φακό της τη Ζάκυνθο και εγινε αυτό αφορμή να ασχοληθεί με το ντοκυμαντέρ..
Εικονες και ιστορίες. Η ζωή μας ολάκερη.
Ευχαριστω
Ρίτσα Μασουρα

chris είπε...

Άλλος για το caravanserail..;

Demeter είπε...

παρα πολυ δυνατη ιστορια, ευτυχως υπαρχουν ανθρωποι που ξερουν να σπανε τα ορια..μπραβο της!!χιλια μπραβο που συνεχιζε να βαδιζει ο,τι κι αν συναντουσε..

sapfo είπε...

πραγματικα αυτη η ιστορια μου διδαξε οτι στη ζωη μπορεις να κανεις τα παντα,εχεις τοση δυναμη μεσα σου που μπορεις να ξεπερασεις καθε δυσκολια κ να φτασεις τελικα στον προορισμο σου!

Juanita La Quejica είπε...

Πώς να συνέλθει μία ήπειρος, όταν η μια δικτατορία διαδέχεται την άλλη σαν τις φωτιές σε πευκοδάσος; Και οι εμπρηστές, πάντα εκεί, πάντα οι ίδιοι, πάντα ελεύθεροι, πάντα επικίνδυνοι.