Τετάρτη, Απριλίου 18, 2012

«Πώς μετριέται η αγάπη για μια χώρα;»



Όνομα: Αλί Ακμπάρ. Τόπος γέννησης: Πακιστάν. Τόπος διαμονής: Παρίσι. Επάγγελμα: Πλάνητας και πλανόδιος εφημεριδοπώλης... 

Στην παρουσίαση του βιβλίου μου στο Παρίσι, στο Ελληνικό Σπίτι, υπήρχε κάποιος που είχε έρθει με τις πατερίτσες του. Ο Αλί Ακμπάρ είναι Γάλλος πακιστανικής καταγωγής και ξεχωριστή φυσιογνωμία του Quartier Latin. Τον είχα γνωρίσει πριν από πέντε χρόνια στο Παρίσι, χάρη στην Ελληνίδα δικηγόρο Νένα Σακελλαροπούλου.
Τον ξαναείδα στην παρουσίαση του βιβλίου μου, χαμογελαστός όπως πάντα, παρόλο το σπασμένο πόδι του. Είχε παραμείνει ο ίδιος: απλός και αληθινός.  Το μόνο που είχε αλλάξει ήταν το γεγονός ότι τον είχε χτυπήσει ένα αυτοκίνητο πριν από ένα μήνα ενώ μοίραζε τα νέα της ημέρας.
Ο Αλί ήταν η πιο συγκινητική παρουσία εκείνης της βραδιάς. 
Επειδή πλησιάζουν και οι εκλογές στην Γαλλία σκέφτηκα να αναδημοσιεύσω την συνέντευξη που του είχα κάνει όταν τον πρωτογνώρισα.


ΤΟΝ ΑΛΙ ΑΚΜΠΑΡ τον ήξερα από το βιβλίο του. Τον γνώρισα από κοντά πριν από δύο εβδομάδες στο Σεν Ζερμέν ντε Πρε, σε εκείνο το κομμάτι του Παρισιού που έχει ταυτιστεί ιστορικά με τη διανόηση, τα κομψά εστιατόρια και τα hotels particuliers. Ο Αλί είναι πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της περιοχής. Το Σεν Ζερμέν είναι μια σκηνή όπου εκείνος ανεβαίνει κάθε μέρα για μια ιδιότυπη παράσταση. Η «τέχνη» του είναι κουραστική: πουλάει εφημερίδες. Είναι ο πλανόδιος εφημεριδοπώλης (μοναδικός στο είδος του σε όλη την Γαλλία) που γυρνάει στους δρόμους, στις καφετέριες και στα εστιατόρια του Σεν Ζερμέν με την εφημερίδα «Λε Μοντ» στο χέρι. Σαν ένας σοφός γελωτοποιός, παίζει με την επικαιρότητα, επινοεί δικούς του κύριους τίτλους. Την περίοδο των μεγάλων απεργιών στη Γαλλία: «Καλά νέα, σύνταξη στα τριάντα πέντε». Την περίοδο των ταραχών στα προάστια: «Προσοχή, ο Σαρκοζί ασπάστηκε το Ισλάμ». Την περίοδο των εκλογών: «Πρόεδρος ο Λε Πεν, φτιάχνω τη βαλίτσα μου». Μετά τον πρώτο γύρω των εκλογών: «Ο Λε Πεν ηττήθηκε, δεν πάω πουθενά». Και την ημέρα που τον συνάντησα: «Προσοχή, ο Σαρκοζί έρχεται, η Σεσιλιά φεύγει»...


●●●

Ο Αλί είναι ένας πλάνητας και έχει περάσει αμέτρητα σύνορα. Γεννήθηκε στο Πακιστάν πριν από πενήντα πέντε χρόνια. Τα παιδικά του χρόνια ήταν δύσκολα. Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σχολείο στα δέκα του και να δουλέψει σκληρά. Μεγάλωσε υπό την τυραννική εξουσία ενός βίαιου και φτωχού πατέρα. «Ο κυριότερος στόχος μου ήταν να μη μοιάσω στον πατέρα μου» γράφει. «Δεν ήθελα η φτώχεια να ακτινοβολεί στα ρούχα μου». Η φυγή τού έγινε έμμονη ιδέα από νωρίς. «Ήθελα οπωσδήποτε να φύγω, να βγω από την κόλαση». Φεύγει από το Πακιστάν στα δεκαοκτώ του. Πάει στο Αφγανιστάν και από εκεί στο Ιράν. Από το Ιράν στην Πόλη και από την Πόλη καταλήγει, το 1970, στον Πειραιά. «Έχω ωραίες μνήμες από την Ελλάδα. Συνάντησα φιλόξενους ανθρώπους» λέει. Στον Πειραιά βρίσκει ένα καράβι, όπου μπαρκάρει ως ναύτης και γυρίζει τον κόσμο. «Η ζωή του ναύτη είναι πολύ σκληρή. Η θάλασσα είναι ωραία μόνο στις διακοπές» λέει ο Αλί. Το 1972 αποφασίζει να εγκαταλείψει το καράβι στις ακτές της Νορμανδίας, στη Γαλλία. Έτσι άρχισε η νέα του ζωή. Κατέληξε στο Παρίσι. «Ήταν Ιανουάριος και το χιόνι έφθανε μέχρι το γόνατο. Κοιμόμουν κάτω από τις γέφυρες του Σηκουάνα, μαζί με τους αστέγους. Ήμουν ένας παράνομος μετανάστης»...

Για πόσα χρόνια;

Σχεδόν για δέκα χρόνια. Με σταματούσαν κάθε τόσοι οι αστυνομικοί για έλεγχο και με πήγαιναν στο τμήμα. Με άφηναν όμως ελεύθερο. Ίσως γιατί με έβρισκαν ευγενικό (γέλια). Μέχρι που ήρθε ο Μιτεράν και νομιμοποίησε τους παράνομους μετανάστες που είχαν εργασία στη Γαλλία...


Τι σημαίνει για έναν μετανάστη
να είναι παράνομος;

Ζεις καθημερινά με τον τρόμο της απέλασης...

Η δουλειά του πλανόδιου εφημεριδοπώλη
πώς προέκυψε;

Τυχαία. Είδα ένα πρωί στη λεωφόρο Σεν Μισέλ έναν νεαρό που πωλούσε εφημερίδες. Τον πλησίασα. Του είπα στα αγγλικά ότι θέλω να κάνω αυτή τη δουλειά, αλλά δεν έχω χαρτιά. Μου απάντησε ότι μπορεί να με βοηθήσει και ότι δεν χρειάζομαι απαραίτητα χαρτιά. Ήταν και αυτός μετανάστης από την Αργεντινή. Στην αρχή πωλούσα τη σατιρική εφημερίδα «Τσάρλι Εμντό». Από τότε και για τριάντα τέσσερα χρόνια κάνω αυτή τη δου λειά...

Ζείτε τόσα χρόνια στη Γαλλία. Όταν σας ρωτούν ποια είναι η ταυτότητά σας τι απαντάτε;

Τη Γαλλία τη νιώθω πατρίδα μου περισσότερο από το Πακιστάν. Εδώ βρήκα την ευκαιρία για μια καλύτερη ζωή και δούλεψα σκληρά. Αυτή είναι η πατρίδα των παιδιών μου. Σε μια χώρα σαν τη Γαλλία, όμως, δύσκολα σε αποδέχονται εκατό τοις εκατό...

Μπορείτε να μου πείτε κάποιους
λόγους;

Πρώτα από όλα δεν είμαι ακόμα Γάλλος πολίτης. Έκανα αίτηση για πολιτογράφηση το 1991 και απορρίφθηκε. Θα ξανακάνω τώρα, θα δούμε...

Τα παιδιά σας είναι
Γάλλοι πολίτες;
Τα τέσσερα από τα πέντε παιδιά μου, ναι. Ο Μιτεράν καθιέρωσε το «δίκαιο του εδάφους». Τα παιδιά που γεννιούνταν στη Γαλλία έπαιρναν αυτόματα τη γαλλική υπηκοότητα. Η Δεξιά το κατήργησε και κάποιο παιδί που γεννιέται στη Γαλλία πρέπει να συμπληρώσει τα δεκαοκτώ ώστε να πάρει τη γαλλική υπηκοότητα. Ακόμη και η υπηκοότητα όμως δεν φθάνει για να νιώσεις όπως στο σπίτι σου. Χρειάζονται κι άλλα...

Όπως;

Να μη νιώθεις πολίτης άλλης κατηγορίας. Να σας δώσω μόνο ένα παράδειγμα. Τα παιδιά μου είναι Γάλλοι πολίτες, επειδή είναι μελαψοί όμως η αστυνομία τα σταματά πολλές φορές για έλεγχο. Φανταστείτε πώς νιώθουν... Έχω παρατηρήσει επίσης ότι οι αστυνομικοί που είναι αφρικανικής ή αραβικής καταγωγής συμπεριφέρονται χειρότερα από τους «καθαρόαιμους Γάλλους». Σαν να θέλουν να δείξουν στον λευκό συνάδελφό τους ότι έγιναν εντελώς Γάλλοι πια. Καμιά φορά ο χειρότερος ρατσισμός είναι εκείνος του πρώην μετανάστη... Σας προτείνω επίσης να πάτε στη Νομαρχία του Παρισιού. Αρκετές φορές έχω ακούσει για τη συμπεριφορά κάποιων υπαλλήλων στα παιδιά των μεταναστών που έχουν γεννηθεί στη Γαλλία. Σκέφτομαι ότι ορισμένοι υπάλληλοι δημιουργούν εχθρούς μέσα στην ίδια τους τη χώρα...


Εσείς είστε μουσουλμάνος;

Οι γονείς μου είναι μουσουλμάνοι, εγώ είμαι αδιάφορος προς τη θρησκεία. Η θρησκευτική πίστη δεν είναι θέμα κληρονομιάς αλλά επιλογής...


Γιατί υπάρχει πρόβλημα ένταξης
των μεταναστών σήμερα στη Γαλλία;

Γιατί υπάρχουν παιδιά μεταναστών που είναι Γάλλοι μόνο στα χαρτιά. Δεν τους άφησαν, με χίλιους τρόπους, να νιώσουν ισότιμοι πολίτες. Οι ταπεινώσεις κάνουν πάντα χειρότερους τους ανθρώπους. Από την άλλη, υπάρχουν μετανάστες που ζουν τριάντα χρόνια εδώ πέρα και δεν ξέρουν να μιλούν γαλλικά. Το σώμα τους είναι εδώ, το μυαλό όχι...

Ο Σαρκοζί είπε για τους μετανάστες:
«Αγαπήστε τη Γαλλία ή φύγετε από εδώ!»...

Εγώ θα του έλεγα το εξής: εγώ δεν αγαπώ τη χώρα όπου γεννήθηκα, το Πακιστάν. Γιατί δεν την αγαπώ; Έχει ο κύριος Σαρκοζί να μου πει κάτι επί τούτου; Δεν την αγαπώ γιατί έζησα τη βία, γιατί δεν μου δόθηκε μια ευκαιρία. Σε τελευταία ανάλυση, πώς μετριέται άραγε η αγάπη για μια χώρα; Γνωρίζω «καθαρόαιμους Γάλλους», ειδικά όσοι βρίσκονται στον πάτο της κοινωνίας, που βρίζουν τις αρχές, τη Γαλλία. Θα τους απελάσουν άραγε; Τέτοια συνθήματα λέγονται συνήθως για να καλύψουν τα κοινωνικά προβλήματα...



Το βιβλίο του Αλί Ακμπάρ μοιάζει με ένα προσωπικό ημερολόγιο και μεταφράστηκε στα ελληνικά πέρσι από τις Εκδόσεις Κριτική
●●●

Έχει αρχίσει να βραδιάζει όταν περπατάμε με τον Αλί στους δρόμους του Σεν Ζερμέν. «Εγώ θα πουλήσω μερικές εφημερίδες ακόμα» μου λέει. Τον παρακολουθώ καθώς μπαίνει και βγαίνει με τη «Λε Μοντ» στα μπιστρό και στα εστιατόρια, επινοώντας κάθε φορά και έναν δικό του τίτλο. Άγνωστοι Γάλλοι τον σταματούν στον δρόμο για να του δώσουν το χέρι ή να τον προσκαλέσουν για γεύμα στο σπίτι τους. Σε κάποιο εστιατόριο ο Αλί διαπιστώνει ότι οι πελάτες είναι κυρίως Αμερικανοί. Σηκώνει τη «Λε Μοντ» και σε τέλεια αγγλικά ανακοινώνει: «Έκτατη είδηση. Η Μόνικα Λιουίνσκι κατηγορεί τον Μπους ότι την άφησε έγκυο». Οι Αμερικανοί τον κοιτούν αποσβολωμένοι. Ύστερα από λίγο αρχίζουν και χαχανίσουν. Ο Αλί χαμογελά και περνά στην καφετέρια δίπλα...

ΥΓ: Ευχαριστώ θερμά την κυρία Νένα Σακελλαροπούλου, Ελληνίδα δικηγόρο που ζει στο Παρίσι, χάρη στην οποία έγινε δυνατή η συνάντηση με τον Αλί Ακμπάρ. Το επόμενο Σάββατο το «Ημερολόγιο Συνόρων» ταξιδεύει στα προάστια του Παρισιού, εκεί όπου «ευδοκιμούν» η ανεργία,η βία και οι ισλαμιστές. 

ΣΑΒΒΑΤΟ: 8 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2007

7 σχόλια:

zouri1 είπε...

teleio

cortlinux είπε...

απλά εκπληκτικός

Grga Pitic είπε...

Σε ευχαριστώ γι'αυτό το υπέροχο αρθρό. Μόλις έφτασα και εγώ στη Γαλλία και η παντελής έλλειψη γνώσης γαλλικών με έχει ζωρίσει. Αναλογιζόμενος όμως μόνο τη ζωή που έχει περάσει ο Αλί, και τις δυσκολίες της, ντράπηκα που τολμώ να παραπονιέμαι και να με πέρνει απο κάτω που και που...

Εγώ τουλάχιστον είχα ένα δωμάτιο να με περιμένει, ο Αλί δεν το είχε!

Με το που θα πάω Παρίσι θα τον ψάξω να τον καμαρώσω...

elda f είπε...

Αυτό που μου μένει από την ωραία ιστορία που μας διηγείσαι για τον Αλί είναι μια απορία "Πως είναι δυνατόν τόσα χρόνια στη Γαλλία και να μην έχει καταξιωθεί;".
Ισως εκείνος να πέτυχε τελικά τον στόχο του αλλά θα μπορούσε άραγε να κάνει κάτι περισσότερο από το να πουλά εφημερίδες στο δρόμο;;;
Είναιπάντως να τον θαυμάζει κανείς για τη δύναμη που εμπνέει.

Ελένη Τροβά είπε...

Tον Αλί τον γνώρισα νωρίς, πολύ πριν διαβάσω το βιβλίο του και τον ξαναείδα πρόσφατα. Είναι συμπαθέστατος άνθρωπος!
Ας είναι νάχουν το κουράγιο του όλοι οι μετανάστες! Γιατί όπως όλοι ξέρουμε για κάθε Αλί χάνονται πολλοί στη θάλασσα. Και πάλι τους είδα (όσους επιδιώνουν) στην Πάτρα, βγαίνοντας από το πλοίο καρφωμένους στα σύρματα!
Από τον Αλί όμως και άλλους καλούς επιβιώσαντες των δεινών που τους ετοιμάσαμε οι σύγχρονοι δυτικοί μαθαίνει εγκαίρως και κάτι ακόμη. Οτι το μέλλον του ανήκει! όπως συνέβαινε πάντα στις ανθρώπινες κινήσεις της ιστορίας.

Αρχαίος είπε...

Η ενσωμάτωση των μεταναστών είναι μαι "πονεμένη" ιστορία όπου και οι δύο πλευρές έχεουν δίκαιο και άδικο ταυτόχρονα.
Πιστέυω ότι πρέπει να υπάρχει κοινή θέληση και απο τις δύο πλευρές. Αυτό που συμβαίνει συνήθως βέβαια είναι η κάθε πλευρά να κατηγορεί την άλλη.
Πράγματι υπάρχουν ρατσιστές αλλά και πράγματι υπάρχουν μετανάστες που δεν θέλουν "φοβούνται" την ενσωμάτωση. Το ίδιο ισχύει ακριβώς και με τοςυ Έλληνες στη Γερμανία.

Marie είπε...

Το λυπηρό κάποιες φορές με τους μετανάστες είναι ότι σε κάποια στιγμή παύουν να έχουν πατρίδα με αποτέλεσμα να είναι ανεπιθύμητοι τόσο στη χώρα καταγωγής τους όσο και στην χώρα υποδοχής τους.