Παρασκευή, Ιανουαρίου 18, 2008

Κόσοβο (Ι μέρος)


Πρίστινα, κεντρική πλατεία. Αριστερά «Καλή Χρονιά», δεξιά «Ανεξαρτησία»

Στην Πρίστινα αυτές τις ημέρες κάνει ασυνήθιστο κρύο. Οι κάτοικοι λένε πως τόσο χιόνι είχαν χρόνια να δουν. Πρέπει να είσαι προσεχτικός όταν περπατάς στους κεντρικούς δρόμους της πόλης, για να μην βρεθείς ξαφνικά στον αέρα. Το χιόνι έχει παγώσει και σε κάποια σημεία έχει γίνει σωστό παγοδρόμιο. Τα παιδάκια που πωλούν τσιγάρα πάνω στο πεζοδρόμιο τιτιβίζουν και προσπαθούν να ζεσταθούν αυτοσχεδιάζοντας ριψοκίνδυνες πιρουέτες. Λίγο πιο πέρα, δυο Άγιοι Βασίληδες εύχονται Καλή Χρονιά στους λιγοστούς περαστικούς. Δίπλα τους, ένα κουρασμένο άλογο, στη θέση των ταράνδων, στέκεται με λυπημένο ύφος μπροστά στην άμαξά του. Πλάι του κρέμεται η επιγραφή «Καλή Χρονιά». Και λίγο πιο πέρα η επιγραφή «Ανεξαρτησία»…

Περιμένοντας την ανεξαρτησία. Οι κάτοικοι της Πρίστινα, πάντως, ασχολήθηκαν περισσότερα με τις προετοιμασίες για το μπαϊράμι – η γιορτή των μουσουλμάνων - παρά με τα τεκταινόμενα στο Συμβούλιο Ασφαλείας την σχετικά με το μελλοντικό καθεστώς του Κοσσόβου. Εδώ πέρα έχουν μπουχτίσει ακούγοντας επί οχτώ χρόνια, ατέλειωτες συζητήσεις για την ανεξαρτησία. Την ανεξαρτησία πάντως την θεωρούν και αυτονόητη και αναπόφευκτη. Το θέμα είναι τι θα γίνει μετά. Σχεδόν όλοι, από τους ταξιτζήδες μέχρι τους πολιτικούς, αποδέχονται ότι οικονομικά οι Κοσσοβάροι σήμερα ζουν χειρότερα από όσο ζούσαν υπό σερβική διακυβέρνηση. Κάποιοι πιστεύουν όμως ότι με την κήρυξη της ανεξαρτησίας τα πάντα θα λυθούν ως δια μαγείας. Άλλοι, πιο σκεπτικοί, λένε ότι με την ανεξαρτησία αρχίζουν πραγματικά τα δύσκολα. Σε κάθε περίπτωση, κανείς δεν ξέρει να σου πει με βεβαιότητα πότε ακριβώς θα γίνει η κήρυξη της ανεξαρτησίας. Σχεδόν όλοι, από την άλλη πλευρά, είναι σίγουροι για δυο πράγματα. Ότι θα είναι επιτηρούμενη και μονομερής, αφού η Ρωσία δεν θα κάνει πίσω. Από εκεί και πέρα ο Θεός… ΗΠΑ βοηθός. Όσο για τους Σέρβους, εκείνοι πιστεύουν στη βοήθεια ενός άλλου Θεού: της Ρωσίας. Ελπίζουν ακόμα πως το παιχνίδι δεν έχει χαθεί τελεσίδικα. Εάν κάποιος είχε πέσει σε κόμμα το 1990 και ξυπνούσε ξαφνικά το 2007 στο Κόσσοβο, θα πίστευε ότι ο Ψυχρός Πόλεμος ζει ακόμα και βασιλεύει…

Ένα μπρασερί σαν προποτζίδικο. Το «Μπρασερί Ντε Ράντα» είναι το «Da Capo» της Πρίστινα. Εδώ συγχρωτίζονται πολιτικοί και δημοσιογράφοι, μοντέλα και γνωστοί τραγουδιστές του τόπου, πίνοντας καφέ και τρώγοντας δίπλα σε υπερπατριωτικούς στοίχους που έχουν χαραχθεί πάνω στους τοίχους και τις συνεχείς διακοπές ρεύματος, οι οποίες δεν ξαφνιάζουν κανένα. Εδώ συναντώ τον Μπατόν Χατζίου, έναν από τους πιο γνωστούς δημοσιογράφους του Κοσσόβου, διευθυντής της εφημερίδας «Express». Ο Μπατόν Χατζίου προβλέπει ότι η κήρυξη της ανεξαρτησίας θα γίνει μετά τις προεδρικές εκλογές στη Σερβία ή τον Απρίλιο. «Τότε αναμένεται να δίνουν το πράσινο φως οι ΗΠΑ και θα ακολουθήσει η αναγνώριση από τις περισσότερες χώρες της Ε.Ε.» προσθέτει. Όσο για τη Βόρεια Μιτρόβιτσα πιθανότατα θα παραμείνει de jure στο Κόσσοβο, ενώ de facto θα είναι εκτός. Για τους πολιτικούς στη Σερβία η Μιτρόβιτσα θα χρησιμεύσει ως άλλοθι ότι το Κόσσοβο δεν χάθηκε ολοκληρωτικά. Για τους πολιτικούς στο Κόσσοβο ίσως αποτελέσει ένα άλλοθι για την εξαγωγή εσωτερικών κρίσεων. Και εάν μέχρι το καλοκαίρι δεν «έρθει» η ανεξαρτησία; Ο Μπατόν Χατζίου σηκώνει τους ώμους. «Τότε η κατάσταση μπορεί αν βγει εκτός ελέγχου» προσθέτει. Η κούραση ενδέχεται να μετατραπεί σε αηδία και η αηδία σε τυφλή βία. Οι επιτήδειοι του είδους, έτσι και αλλιώς, παραμονεύουν. Κάποια στιγμή στο μπρασερί μπαίνει ο κ. Φατμίρ Λίμαι, ο αντ’αυτού του Χασίμ Θάτσι, του πρώην αρχηγού του UÇK και νυν Πρωθυπουργού του Κοσσόβου. (Ο ίδιος ο Θάτσι λείπει σε ταξίδι για δουλειές στη Νέα Υόρκη). Εκμεταλλεύομαι την ευκαιρία και τον πλησιάζω. Μου λέει ευγενικά ότι δεν κάνει δηλώσεις. Όσο για την κήρυξη της ανεξαρτησίας είναι λακωνικός: «τους επόμενους δυο μήνες το θέμα θα έχει λήξει». Μετά από μισή ώρα μπαίνει στο μπρασερί ο κ. Μπετζέτ Πατσόλι, ένας δισεκατομμυριούχος Κοσσοβάρος επιχειρηματίας, ο πιο γνωστός εντός και εκτός Κοσσόβου. Φέτος αποφάσισε και εκείνος να κατέβει στις εκλογές, με το δικό του κόμμα και κέρδισε το 14% των ψήφων. Μερικοί τον χαρακτηρίζουν Μπερλουσκόνι του Κοσσόβου. Του το επισημαίνω. «Άλλο Ιταλία και άλλο Κόσοβο» απαντάει φανερά ενοχλημένος. Ο Πατσόλι έκανε την περιουσία στη Ρωσία και στις πρώην Σοβιετικές δημοκρατίες, μέσω οικοδομικών επιχειρήσεων κυρίως. Για τους τρόπους που έχτισε την οικονομική του αυτοκρατορία κυκλοφορούν πολλές φήμες. Ο ίδιος, πάντως, ζήτησε την ψήφο των Κοσσοβάρων λέγοντας πως αφού έχτισε το Καζακιστάν και το Κρεμλίνο, τώρα θέλει να χτίσει και την πατρίδα του. O Πατσόλι είναι ο μοναδικός που υποστηρίζει ότι το Κόσοβο πρέπει να κρατήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Ρωσία. Όσο για την ημερομηνία της ανεξαρτησίας, η δική του πρόβλεψη, είναι για το καλοκαίρι. «Μάλιστα όχι το καλοκαίρι» προσθέτει μετά από λίγο, «την άνοιξη». Ακούγοντας όλες αυτές τις προβλέψεις, υπό τα φώτα που αναβοσβήνουν, το μπρασερί μου μοιάζει για μια στιγμή με προποτζίδικο. Εν τω μεταξύ, έξω από το μπρασερί, οι άνθρωποι παλεύουν με την ανέχεια και τη παγωνιά, αμήχανοι και ανίκανοι να κάνουν προβλέψεις για το τι τους επιφυλάσσει το μέλλον…



Ο Μίλοβαν Γιέφτιτς. Ηγέτης των Σέρβων στο μεικτό χωριό Ταλίνοβατς

Οι Σέρβοι είναι διχασμένοι. Για να βρεις Σέρβους στο Κόσοβο πρέπει να πας έξω από τη Πρίστινα. Στη πρωτεύουσα του Κοσόβου, που έχει φθάσει τους 500.000 κατοίκους λόγω της εσωτερικής μετανάστευσης των Αλβανών, οι Σέρβοι δεν ξεπερνούν πλέον τους 300. Κυκλοφορούν ελάχιστα, δεν μιλούν σέρβικα σε δημόσιους χώρους και αποφεύγουν να μιλούν με δημοσιογράφους. Σε αρκετές περιπτώσεις, πρόκειται για μεικτά ζευγάρια Σέρβων και Αλβανών, που αποτελούν έτσι κι αλλιώς είδος προς εξαφάνιση. Πολλοί Σέρβοι της Πρίστινα πούλησαν τα σπίτια τους το 1999 και έφυγαν στη Σερβία ή κατάφυγαν στη Βόρεια Μιτρόβιτσα…

Σχετική ασφάλεια. Αυτή τη στιγμή, τα πράγματα φαίνεται να έχουν ηρεμήσει κάπως. Η φυγή των Σέρβων έχει σταματήσει. Έτσι και αλλιώς δεν έχουν μείνει περισσότεροι από 100.000 σε όλο το Κόσσοβο. Κάποιοι τολμούν και επιστρέφουν. Επιθέσεις εναντίον των Σέρβων δεν υπάρχουν πια. Οι Σέρβοι στη Βόρεια Μιτρόβιτσα – γύρω στους 50.000 - ζουν εντελώς χώρια. Έχουν φτιάξει το δικό τους «κράτος εν κράτη» και απειλούν με ένωση με την Σερβία, σε περίπτωση που το Κόσοβο κηρύξει την ανεξαρτησία. Οι υπόλοιποι Σέρβοι, στο κεντρικό Κόσσοβο περιμένουν τις εξελίξεις, κρατώντας ταυτόχρονα πολύ στενές σχέσεις με το Βελιγράδι…

«Θα φύγουμε». Στο χωριό Ταλίνοβατς, κοντά στο Ουρόσεβατς, επισκέπτομαι το σπίτι του τον Μίλοβαν Γιέφτιτς, του ηγέτη των Σέρβων του χωριού. Το Ταλίνοβατς είναι ένα μεικτό χωριό. Αλβανοί και Σέρβοι έχουν βρει τον τρόπο για να συνυπάρχουν. Η πρώτη χειρονομία καλωσορίσματος του Μίλοβαν είναι ένα ποτήρι σπιτικού ρακιού. Σε αυτά τα μέρη, άλλωστε, το ρακί ρέει άφθονα. Και με τέτοια παγωνιά πώς να αντιστέκεσαι στον πειρασμό; Στον τοίχο, πάνω από την τηλεόραση, δεσπόζουν οι φωτογραφίες των εγγονών του. Μου εξηγεί πως τα παιδιά του είναι παντρεμένα και ζουν στη Σερβία. Δεν πρόκειται να επιστρέψουν, αφού εδώ πέρα δεν έχουν μέλλον. Η ανεργία είναι σαρωτική, το νερό συχνά λείπει, το ίδιο και το ρεύμα. «Αυτά είναι τα προβλήματά μας. Και με «μας» εννοώ Σέρβους και Αλβανούς» συνεχίζει. Ο Μίλοβαν μου αφηγείται πως το 1999, στη διάρκεια των βομβαρδισμών, οι σερβικές δυνάμεις ήθελαν να διώξουν τους Αλβανούς από το χωριό αλλά εκείνος εναντιώθηκε. Όσο για το «σχέδιο Αχτισάρι» το έχει ακουστά αλλά δεν ξέρει τι λέει. Ξέρει μόνο ότι κάνει το Κόσσοβο ανεξάρτητο κράτος. Και σε αυτό το σημείο ο Μίλοβαν είναι ανένδοτος. Θεωρεί ότι το Κόσσοβο είναι και πρέπει να παραμείνει σερβικό. Τι θα κάνει σε περίπτωση που το Κόσσοβο γίνει ανεξάρτητο; Το βλέμμα του γίνεται άκαμπτο. «Θα φύγουμε» λέει και δείχνει με το χέρι τον δρόμο της φυγής προς τη Σερβία. Ο Μίλοβαν δεν έχει πρόβλημα με τους Αλβανούς συγχωριανούς του αλλά πιστεύει πως η ζωή των Σέρβων σε ένα Κόσσοβο όπου θα κάνουν κουμάντο οι Αλβανοί θα είναι αβάσταχτη. Μετά από λίγο προσθέτει: «εμείς θα κάνουμε ότι μας πει το Βελιγράδι». Ο Μίλοβαν μας συνοδεύει μέχρι την εξωτερική πόρτα. Εκείνη τη στιγμή φθάνει ο Αντέμ, ένας Αλβανός συγχωριανός του. Χαιρετιούνται στα αλβανικά, αφού εδώ οι κάτοικοι είναι δίγλωσσοι. Σέρβοι και Αλβανοί στο Ταλίνοβατς συνυπάρχουν ειρηνικά. Το μελλοντικό καθεστώς του Κοσόβου όμως, μπορεί να τους χωρίσει για πάντα…


«Θα μείνουμε». Σε ένα άλλο χωριό, στο Πάμπλιακ, τα σπίτια των Σέρβων και των Αλβανών βρίσκονται δίπλα δίπλα. Σέρβοι και Αλβανοί όμως δεν έχουν πια πάρε δώσε μεταξύ τους. Το 1999 ένα ανυπέρβλητο χαντάκι δημιουργήθηκε. Οι Αλβανοί έκαψαν όλα τα σπίτια των Σέρβων του χωριού ως αντίποινα. Σήμερα, δειλά δειλά, κάποιοι Σέρβοι τολμούν και επιστρέφουν, στα νεόχτιστα σπίτια με χρηματοδότηση της διεθνούς κοινότητας. Ένας από αυτούς είναι ο Ούγκρε Στεφάνοβιτς. Μιλάμε υπό το φως του κεριού, αφού δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα. Η πρώτη επισήμανσή του αφορά το σπίτι. «Υποτίθεται ότι θα μείνουμε τέσσερα άτομα σε αυτό σπίτι» λέει «και υπάρχει μόνο ένα κρεβάτι. Που να κοιμηθούμε;». Μετά αναφέρει τις ποικιλότροπες διακρίσεις σε βάρος των Σέρβων, την ανεργία, τις ελλείψεις σε βασικά πράγματα: νερό, ρεύμα, φάρμακα. Παρ’όλα αυτά ο Ούγκρε είναι αποφασισμένος να μείνει στο Κόσοβο, ακόμα και αν γίνει ανεξάρτητο. «Εδώ γεννήθηκα, εδώ θέλω να πεθάνω. Καλύτερα εδώ και φτωχός παρά στη Σερβία και πρόσφυγας» λέει. Προσθέτει ότι οι Σέρβοι έχουν 350 στρέμματα γης σε αυτό το χωριό, αλλά δεν έχουν μηχανήματα να τα καλλιεργήσουν. Ο Ούγκρε και οι δικοί του ελπίζουν σε κάτι καλύτερο. Για την ώρα όμως δεν το βλέπουν να έρχεται. «Η κατάστασή μας περιγράφεται με μια φράση: είμαστε στον αέρα» καταλήγει. Φεύγουμε από το Πάμπλιακ, που είναι βυθισμένο στο σκοτάδι και περικυκλωμένο από το λευκό χιόνι. Επιστρέφοντας στη Πρίστινα βλέπω μια δίγλωσση διαφήμιση της KFOR, στα αλβανικά και στα σέρβικα. Σου θυμίζει ότι, σύμφωνα με το «σχέδιο Αχτισάρι», τα σέρβικα είναι επίσημη γλώσσα του Κοσόβου. Σε λίγα χρόνια όμως θα υπάρχουν άραγε Σέρβοι στο Κόσοβο για να τα μιλούν;

Κόσοβο: Χριστούγεννα 2007

4 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Πριν τον 2ο Π.Π. Σερβοι και αλβανοι ειχαν τον ιδιο περιπου πληθυσμο στο Κοσσυφοπεδιο. Μετα ηρθαν οι Γερμανοι ναζι, το 1943 κυρηξαν την ανεξαρτησια και σχηματισαν την αλβανικη μεραρχια SS 'σκερντεμπευ' που διακριθηκε στις σφαγες και εκδιωξεις Σερβων και μη αλβανων. 65 χρονια μετα οι δυτικοι 'υπερασπιστες δικαιωματων' και επαναλαμβανουν το σκηνικο με τον UCK στην θεση των αλβανων SS. Αντε και στα δικα μας συντροφοι!

Srebrenica είπε...

Ayta ta katharmata oi Dytikoi den afisan ton filo mas ton Slobo na sfaksei olous tous Albanous kai na ftasei mexri kai sta dika mas. Alla pou tha paei o Putin erxetai! Ekloges shmera sti Serbia anapste ena keri na nikisoun oi Tsetnik! Tin Srebrenica tin exeis akousta file h mhpos hsoun ethelontis kai panigirizes me tous apeleytherotes tou Mladic? Ti oraia mera gia tin anthropotita ekeini e?

Neli είπε...

O ethnikismos einai mia arostimeni ekfrasi tis anthorpinis ilithiotitas.
Eos simera den ksero ean exei anagrnoristei os kapoia psuxiki noso...panots tha eprepe.
H propaganda to omplo ton ethnikiston,genima arostimenon mualon mono kako exei kanei.
Den ksero ean auti h arostia einai kolitiki...alla sta balkania sigoura kapios mas thn exei kolisi kala autin tin arostia.
Oso gia to Kosobo einai kairos na zhsoyne kai autoi oi anthropoi eirinika...arketa upeferan apo thn arosteia auti...poy dystyxos stoys serbous apo ti fainaite kanei thravsi.

珊珊李 είπε...

A片,hi5,080聊天室,我的遊戲口袋,情色論壇,嘟嘟成人網,成人光碟,台灣論壇,h漫,正妹,成人電影,遊戲基地,做愛,sogo論壇,色情影片,微風成人區,視訊做愛,聊天室,伊莉討論區,遊戲區,小遊戲區,做愛,hi5 tv,免費成人影片,免費小遊戲,色遊戲,sogo論壇,18成人,豆豆聊天室,一葉情貼圖片區,同志色教館,尋夢園聊天室,ut聊天室,a383,ut聊天室,愛情小說,伊莉論壇,後宮電影,A漫,玩美女人,美女遊戲,情色論壇,hi5 tv,史萊姆好玩遊戲,SEX,6k聊天室,色情,色情小說,愛情公寓,色情網站,成人,A片下載,色情漫畫,hi5,情色遊戲,色情影片,成人文章,85cc免費影片,色情影片,plus論壇,hi5,一葉情貼圖片區