Παρασκευή, Φεβρουαρίου 29, 2008

Μια αιρετική ιστορία απο τη Πρίστινα

Δευτέρα βράδυ στη Πρίστινα. Μια μέρα μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας. Έξω στο δρόμο ακούγονται ακόμα κροτίδες και κορναρίσματα. Κάθομαι στο «Steep Depo» μια καφετέρεια στη Pristina και γνωστό στέκι της νεολαίας της πόλης. Πίνω ένα ζεστό τσάι, προσπαθώντας να εξορκίζω κάπως την αβάστακτη κούραση. Είχα περάσει όλη την ημέρα περιπλανώμενος ανάμεσα στη Pristina και τη Gracanica, μιλώντας με Αλβανούς και Σέρβους. Κυρίως νέους από 25-30 χρόνων. Ξανασκεφτόμουν όλα όσα είχα ακούσει και είχα δει όλη την ημέρα. Οι ιστορίες που άκουσα, από Αλβανούς και Σέρβους, ήταν πολλές και επώδυνες. Συνάντησα φόβο, μυθολογίες, αλαζονεία και τη γνωστή Βαλκανική σχιζοφρένεια: «δεν χωνεύω τους Σέρβους/Αλβανούς αλλά έχω Σέρβους/Αλβανούς φίλους». Οι πληγές εδώ πέρα είναι ακόμα νωπές. Όχι αβάστακτες σαν αυτές της Βοσνίας. Είναι πάντως βαριές. Συνήθως, η κάθε πλευρά έχει μάτια μόνο για την δική της οδύνη. Όταν ρωτάς για την οδύνη της «άλλης πλευράς», οι συνομιλητές μου συνήθως σιωπούν ή σου δίνουν απαντήσεις του τύπου: «η δική μας οδύνη είναι πιο αυθεντική και δίκαιη». Σκέφτομαι ότι, ίσως, ο χρόνος είναι ο καλύτερος γιατρός σε τέτοιες περιπτώσεις. Ο χρόνος και η οικονομική ανάπτυξη. Φλαμανδοί και Γαλλόφωνοι στο Βέλγιο δεν χωνεύουν αλλήλους. Γαλλόφωνοι και Αγγλόφωνοι στον Καναδά το ίδιο. Δεν σκέφτονται όμως να κραδαίνουν κάθε τρεις και μία τα όπλα για να καθαρίσουν αλλήλους. Όχι γιατί είναι πιο «πολιτισμένοι» από μας τους Βαλκάνιους. Απλά επειδή έχουν πολλά να χάσουν…

***

Αυτές τις μέρες στο Κόσοβο, βρέθηκα συχνά σε παράξενη θέση λόγω της καταγωγής μου. Όταν κάποιοι από τους Σέρβους την μάθαιναν δεν δέχονταν να μου μιλήσουν. Ή αντιδρούσαν με την φράση: «δεν μοιάζεις με Αλβανό». Αυτή τη φράση, έτσι κι αλλιώς, την έχω συνηθίσει από τότε που έγινα μετανάστης. Κάποιοι από τους Αλβανούς, όταν άκουγαν τις απόψεις μου, αντιδρούσαν με την φράση: «δεν σκέφτεσαι σαν αυθεντικός Αλβανός». Σε αυτά τα μέρη, οι άνθρωποι στηρίζονται σε απόλυτες αλήθειες. Και εάν αυτές οι αλήθειες δεν συμφωνούν ενίοτε με την πραγματικότητα, τότε τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα.…

***

Τον Vegim Hashimi και την Mirjana Radovanovic τους γνώρισα εντελώς τυχαία. Το βράδυ που καθόμουν στο «Steep Depo», σημειώνοντας στο μπλοκάκι μου όλα όσα έγραψα παραπάνω. Ο Βεγκίμ είναι Αλβανός. Η Μιργιάνα είναι Σέρβα. «Γεννήθηκα το 1981, την χρονιά που πέθανε ο Τίτο» λέει η Μιριάνα. Γεννήθηκε στο Ζβέτσαν, μια μικρή όμορφη πόλη στο Βόρειο Κόσοβο, κοντά στη Μιτρόβιτσα. «Στη πόλη μας δεν υπήρχαν σχεδόν καθόλου Αλβανοί» συνεχίζει. «Τους Αλβανούς τους είδα στη τηλεόραση, όταν άρχισαν οι ταραχές τη δεκαετία του ’90. Θυμάμαι τη μάνα μου που έλεγε συνέχεια ότι οι Αλβανοί είναι βίαιοι και ταραχοποιοί». Ο Βεγκίμ γεννήθηκε στη πόλη Peja. «Εγώ μεγάλωσα σε ταραγμένα χρόνια γιατί από μικροί έπρεπε να μοιραστούμε τις έγνοιες των μεγάλων» λέει. «Κατάλαβα ότι τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά όταν απέλυσαν τους γονείς μου από την δουλειά στις αρχές του ’90»…

***

Το 1999 ο Βεγκίμ και η Μιργιάνα το έζησαν με πολύ διαφορετικό τρόπο. «Εγώ τότε ήμουν πρωτοετής φοιτήτρια. Σπούδαζα νομικά στο Πανεπιστήμιο της Μιτρόβιτσα» λέει η Μιργιάνα. «Όταν άρχισαν οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ έκλεισε το Πανεπιστήμιο και γυρίσαμε στα σπίτια. Δεν μπορούσα να καταλάβω πραγματικά τι γινόταν. Άκουγα από την τηλεόραση και τη μητέρα μου ήταν ότι πολεμάμε για να μην μας διώξουν οι Αλβανοί από τα σπίτια μας». Την ίδια εποχή που η Μιργιάνα παρακολουθούσε τον χαμό από την τηλεόραση, ο Βεγκίμ βρισκόταν στα Τίρανα ως πρόσφυγας. «Ήταν τέλη Μαρτίου όταν ήρθαν δυο Σέρβοι αστυνομικοί στο σπίτι μας. Είπαν στον πατέρα μου: «πρέπει να μαζέψτε τα πράγματά και σε δέκα λεπτά και να φύγετε για την Αλβανία»… Περπατήσαμε τέσσερεις μέρες, μαζί με ένα ατελείωτο καραβάνι ανθρώπων. Τέσσερεις ατέλειωτες μέρες. Μέχρι τα σύνορα με την Αλβανία… Εκεί βρήκαμε ένα φορτηγό που μας πήγε στα Τίρανα»...

***

«Εμείς γνωριστήκαμε μετά τον πόλεμο, το 2003. Τυχαία» λέει η Μιργιάνα. «Αρχικά γνωριστήκαμε στο ίντερνετ, στο MSN. Εγώ είχα τελειώσει τότε τις σπουδές και δούλευα σε ένα ταξιδιωτικό γραφείο στη βόρεια Μιτροβίτσα. Από την αρχή το ήξερα ότι ο Βεγκίμ ήταν Αλβανός». Σε ποια γλώσσα επικοινωνούσατε, τους ρωτάω. Στα σέρβικα απαντούν. «Γνωριζόμασταν εικονικά από μήνες και τελικά κανονίσαμε να συναντηθούμε από κοντά στο Νόβι Σάντ, στη Σερβία» συνεχίζει ο Βεγκίμ. «Εγώ είμαι DJ και πάω εκεί κάθε χρόνο την άνοιξη, για να συμμετέχω στο μεγαλύτερο φεστιβάλ για νέους στα Βαλκάνια. Μου άρεσε, της άρεσα. Απλά πράγματα, τίποτα το ιδιαίτερο» καταλήγει και γελά…

***

«Αφήναμε ραντεβού κάθε Σάββατο στην αλβανική πλευρά της Μιτρόβιτσα» συνεχίζει η Μιργιάνα. «Ο Βεγκίμ ερχόταν από τη Peja με το αυτοκίνητό του και με περίμενε. Κάποια στιγμή, η μητέρα μου κατάλαβε ότι είχα σχέση. Δεν τολμούσα να της πω την αλήθεια. Της είπα ότι είχα γνωρίσει ένα αγόρι από το Νόβι Σάντ». Μια από τις φίλες της όμως την «κάρφωσε» στη μητέρα της. «Τότε έγινε το έλα να δεις» λέει. «Έκανε το παν για να σταματήσει αυτή η σχέση. Συμπεριφερόταν με τέτοιο τρόπο λες και δεν τα είχα φτιάξει με άνθρωπο αλλά με τέρας… Έπεισε τον εργοδότη μου να με διώξει από τη δουλειά, για να μην έχω πια πόρους. Μετά μου είπε «ή διακόπτεις αυτή τη σχέση ή φεύγεις από το σπίτι». Κάποια μέρα, η μητέρα της Μιργιάνα, κατάφερε να βρει τα τηλέφωνα των γονέων του Βεγκίμ. Ξαφνικά οι γονείς της Μιργιάνα και του Βεγκίμ, αν και τους χώρισε το χάος, τα βρήκαν. Συμφώνησαν ότι η σχέση αυτή είναι πολύ κακό πράγμα. «Με φώναξε τότε ο πατέρας μου» λέει ο Vegim και μου είπε: «Με έχεις εκθέσει ανεπανόρθωτα με αυτή τη σχέση. Δεν πρόκειται να βάλω Σέρβα στο σπίτι μου. Διάλεξε και πάρε, ή εμάς ή αυτήν»…

***

Ο Vegim και η Mirjana αποφάσισαν τότε να φύγουν από τα σπίτια τους. «Αποφασίσαμε να έρθουμε στη Πρίστινα. Ελπίζαμε να βρούμε κάποια δουλειά εκεί. Εγώ έφυγα από το σπίτι μου με είκοσι ευρώ στη τσέπη…» λέει ο Vegim. «Ζούσαμε πολύ άσχημα στην αρχή. Με δανεικά από διάφορους φίλους» συνεχίζει η Mirjana. «Εγώ έπρεπε να μάθω και αλβανικά για να βρω κάποια δουλειά. Ακόμα συνεχίζω να μάθω. Πολύ δύσκολη γλώσσα» λέει και γελά φωναχτά. Σήμερα ο Vegim εργάζεται σε ιδιωτικό τηλεοπτικό κανάλι στη Πρίστινα. Η Mirjana στο ραδιόφωνο της KFOR. Διευθύνει εκεί το πρόγραμμα στη σερβική γλώσσα. Την προηγούμενη βραδιά είχαν πανηγυρίσει και εκείνοι, με φίλους και άφθονο αλκοόλ. Ποια είναι τα όνειρά τους, ρωτάω. Να αγοράζουν ένα διαμέρισμα, για να νιώσουν ασφαλείς. Και ένα αυτοκίνητο για να κάνουν ταξίδια. «Ποια γλώσσα θα μιλούν τα παιδιά σας»;

«Και τις δυο γλώσσες φυσικά» μου απαντούν…

Τους αποχωρίζομαι και ανεβαίνω στο ξενοδοχείο μου. Η ιστορία αυτή είναι μια ερωτική ιστορία στα χρόνια της βαλκανικής μιζέριας. Ο έρωτάς τους δεν φθάνει για να αλλάξει τις σχέσεις μεταξύ Αλβανών και Σέρβων. Έτσι κι αλλιώς η ιστορία τους δεν θα μπει ποτέ στα επίσημα βιβλία ιστορίας. Εκεί μπαίνουν μόνο οι μάχες, οι φοβέρες, οι σφαγές, οι μυθολογίες, οι απόλυτες αλήθειες. Αυτή εδώ είναι μια ιστορία «ασήμαντη» και αιρετική. Μια από αυτές που δεν χωράνε στον ζουρλομανδύα της απόλυτης αλήθειας…

Πρίστινα: 18 Φεβρουαρίου 2008

15 σχόλια:

VetemShqip είπε...

me te vertete ndihem konfuze, nuk e di se cfare eshte absurde ne kete bote, nuk e di nese ekzistojne vlerat apo principet dhe akoma me keq nuk e di nese duhet te ekzistojne

Gazmend Kapllani είπε...

Αγαπητοί επισκέπτες, γράψετε σε όποια γλώσσα επιθυμείτε σε αυτό το μπλογκ, μόνο που θα παρακαλούσα να κάνετε έστω και μια συμπερίληψη στα ελληνικά των όσων γράφετε. Ειδικά όταν πρόκειται για ολόκληρες προτάσεις. Vetem shqip τα αλβανικά σου είναι καταπληκτικά, γνωρίζεις όμως και άριστα ελληνικά, διευκόλυνε και τις/τους άλλες/άλλους αναγνώστριες/αναγνώστες… Miqesisht dhe perzemersisht

vorias είπε...

Eχουν παρα πολυ δρομο ακομη και η δυο τους.
Σε λαθος μερος λαθος εποχη.

Π.Κ. είπε...

Συγκινητική ιστορία, σε απαρηγόρητους καιρούς! Μα, μήπως με την Αγάπη έτσι δε γινόταν πάντα;

sapere aude είπε...

Υπάρχουν άνθρωποι που θα διαβάσουν αυτή την ιστορία χωρίς να δακρύσουν; Σίγουρα θα υπάρχουν, αλλά δεν θα ήθελα να έχω καμμία σχέση μαζί τους.

> ... οι μυθολογίες, οι απόλυτες αλήθειες. Αυτή εδώ είναι μια ιστορία «ασήμαντη» και αιρετική. Μια από αυτές που δεν χωράνε στον ζουρλομανδύα της απόλυτης αλήθειας…

Και, φυσικά, όλα αυτά έχουν να κάνουν με την έννοια της συλλογικής ταυτότητας -- έννοια τεχνητή και αυθαίρετη -- που στραγγαλίζει και συνθλίβει τα άτομα (άτομο = άνθρωπος με σάρκα και οστά, ανώτερες εγκεφαλικές λειτουργίες, όνειρα και συναισθήματα). Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του ο Περουβιανός συγγραφέας Mario Vargas Llosa λέει τα εξής σχτικά με το θέμα της συλλογικής/ατομικής ταυτότητας (μεταφράζω πρόχειρα από τα Αγγλικά):

"... Μια από τις υποτροπιάζουσες εμμονές της Λατινικής Αμερικής ήταν πάντα ο προσδιορισμός της ταυτότητάς της. Κατά τη γνώμη μου πρόκειται για ένα εγχείρημα άσκοπο, επικίνδυνο και ανέφικτο, για το λόγο ότι η ταυτότητα είναι κάτι που χαρακτηρίζει *τα άτομα* και όχι τις συλλογικότητες, τουλάχιστον από τη στιγμή που έγινε η υπέρβαση των στενών ορίων της πρωτόγονης φυλής. Μόνο στις πλέον πρωτόγονες κοινότητες, εκεί όπου το άτομο δεν υφίσταται παρά μόνο σαν μέλος της φυλής, έχει κάποιο λόγο ύπαρξης η έννοια της συλλογικής ταυτότητας."
Στη συνέχεια ο Vargas Llosa επισημαίνει ότι οι καλλιτέχνες έχουν ξεπεράσει προ πολλού αυτό τον τρόπο σκέψης και καταλήγει ότι θα ήταν ευχής έργο αν μπορούσαν να κάνουν το ίδιο και οι πολιτικοί.

fpboy είπε...

ωραία ιστορία.

Donnie είπε...

Eαν ήταν μια ιστορία σφαγής ενός αλβανού απο έναν σέρβο και τούμπαλιν θα είχε γίνει χαμός απο σχόλια, θα είχαν τσακωθεί και βριστει έλληνες και αλβανοί ενώ μια τέτοια συγκλονιστική ιστορία δεν έχει σχόλια. δείγμα ίσως οτι στα βαλκάνια αρεσκόμαστε όχι στις αιρετικές αλλά στις άγριες ιστορίες.

gerasimos είπε...

Kι άλλες τέτοιες ιστοριούλες μεταξύ άλλων στο βιβλίο 'Μια άλλη Ευρώπη' με συνντεύξεις της δημοσιογράφου Τέτας Παπαδοπούλου, από τις εκδόσεις Ύψιλον.;-)

sapere aude είπε...

gerasimos
> ... στο βιβλίο 'Μια άλλη Ευρώπη' ...

Ευχαριστώ Γεράσιμε. Μόλις το παράγγειλα.

A propos, όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να διαβάσουν ένα εξαιρετικό άρθρο της Τέτας Παπαδοπούλου για το "Ουράνιο Τόξο" (ναι, το κόμμα των ακατονόμαστων) που δημοσιεύτηκε στην Ελευθεροτυπία το 2004. Είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση
www.sitemaker.gr/antiethnikistik/assets/papadopoulougiao.t.doc

sapere aude είπε...

On a funny note, όταν η Τέτα Παπαδοπούλου εργαζόταν σαν ανταποκρίτρια στη Μαδρίτη, χρησιμοποιούσε το όνομα "Τερψιχόρη Παπαδοπούλου" για να ξαναγίνει Τέτα μετά την επιστροφή της στην Ελλάδα. Οι ισπανόφωνοι θα καταλάβουν το γιατί ;-)))

offshore είπε...

Einai mia poli omorfi kaisinginitiki istoria kai makari afta ta dio nea pedia na ta kataferoun. Einai omos poli diskola kata tin apopsi mou, fantzeste na kanoun pedia kai afta ta pedia? Pios tha ta apodehtei? Se pio sholio tha pane kai ti istoria tha mathoune? Den eimai oute Serva oute Alvanida, min theorithei pos perno thesi, alla ilikrina an viona mia tetia katastasi tha metikusa se mia entelos oudeteri hora. Ta Balkania einai ena kazani pou vrazei, kai tosa ekatomiria kosmou akoma na katalabei pos oso vrazoun ta Balkania einai kapioi alloi pou epofelountai kai ohi oi laoi ton Balkanion.

sapere aude είπε...

offshore:
> Ta Balkania einai ena kazani pou vrazei, kai tosa ekatomiria kosmou akoma na katalabei pos oso vrazoun ta Balkania einai kapioi alloi pou epofelountai kai ohi oi laoi ton Balkanion.

Μάλλον θα πρέπει να ανήκω κι εγώ σε αυτά τα εκατομμύρια. Γιατί πρέπει σώνει και καλά να επωφελούνται κάποιοι;

offshore είπε...

Giati einai i moni ligiki exigisi pou boro na doso. Diaforetika den boro na katanoiso pos enas anthropos borei na skotosei enan allon anthropo. Den eho zisei pote enan polemo, alla eho gnorisei pollous prosfiges, eho zisei kapoia hronia exo, kai mia istoria allaxe rizika ton tropo me ton opoio blepo ta pragmata. Mia fili mou itan misi Kroatida kai misi Serva. Den borese na zisei pia stin tote Giougoslavia kai egatastathike stin Agglia. Eiha pollous Servous, Kroates kai Alvanous filous stin Agglia, kai oi idioi aftoi oi anthropoi arniotan na katalavoun ton polemo. Stin xenitia vlepeis ta pragmata polli diaforetika. Den enoo pos kakos diaspastike i proin Giougoslavia alla oute i Tsehoslovakia iparhei pia alla den polemisan pote.

GOLoiB είπε...

Όμορφη ιστορία... από τις πολλές που υπάρχουν στα μέρη με εθνικές διαφορές... ή "διαφορές"...

Αλλά και πόσο εύστοχο το σχόλιο ότι οι Βαλκάνιοι σε αντίθεση με άλλους λαούς σκοτώνονται όχι γιατί είναι λιγότερο "πολιτισμένοι" αλλά γιατί δεν έχουν πολλά να χάσουν....!

珊珊李 είπε...

維克斯論壇,玩美女人,自拍,做愛,成人漫畫,18成人,言情小說,後宮電影院,性感影片,史萊姆好玩遊戲,視訊美女,情趣,情色貼圖,AV,情色視訊,情色網,嘟嘟情人色網,美女寫真,好玩遊戲,85cc免費影城,臺灣情色網,a片免費看,h漫,情色貼圖,A片下載,貼圖,kk俱樂部,A漫,好玩遊戲,本土自拍,ut聊天室,美女遊戲,成人,情色網,小遊戲區,色情小說,玩美女人,嘟嘟情人色網,A片,情趣,色情遊戲,視訊做愛,080苗栗人聊天室,嘟嘟成人網,色情漫畫,中部人聊天室,視訊做愛,080視訊聊天室,aio交友愛情館,尋夢園聊天室,成人貼圖,aio交友愛情館,寄情築園小遊戲,色情,成人影片,成人影片,情色文學,色情遊戲,色情網站,遊戲口袋,手機遊戲