Σάββατο, Ιουλίου 19, 2008

Μια νύχτα στο Δωμάτιο του Προφήτη

«Αtelier sul Μare», ένα από τα πιο ξεχωριστά ξενοδοχεία σε όλο τον κόσμο. Ξενοδοχείο και μουσείο σύγχρονης τέχνης ταυτόχρονα. Εξωτερική θέα του ξενοδοχείου-μουσείου στο Καστέλ ντι Τούζα, στη Σικελία. Πολλοί επισκέπτες έρχονται εδώ για να το δουν ή να μείνουν

Πέρασαν κάποια χρόνια από τότε που άκουσα πρώτη φορά για το πιο «παράξενο» ξενοδοχείο του κόσμου, το οποίο βρίσκεται στην Ιταλία, στη Σικελία. Ένα ξενοδοχείο που είναι συνάμα και μουσείο μοντέρνας τέχνης. Μια και ήμουν στο Παλέρμο, είπα να πάω να το δω με τα ίδια μου τα μάτια...Το «Αtelier sul Μare» βρίσκεται στο Καστέλ ντι Τούζα: ένα μικρό παραθαλάσσιο χωριό ψαράδων, ανάμεσα στο Παλέρμο και τη Μεσσήνη. Έφθασα με το τρένο της γραμμής από το Παλέρμο πολύ νωρίς το πρωί. Η εθνική οδός, που περνά πάνω από το χωριό, είναι εντελώς άδεια. Αριστερά μου, πάνω σε μια βρύση, παρατηρώ κάποιες νεκρολογίες, με ωραίες, θλιμμένες Παναγίες στη μέση, από αυτές που βλέπεις σχεδόν παντού στη Σικελία. Ρίχνω μια ματιά στο χωριό από πάνω. Παλαιά σπίτια που μοιάζουν σαν να καταρρέουν το ένα πάνω στο άλλο. Ένας φιδίσιος λιθόστρωτος δρόμος που κατεβαίνει μέχρι κάτω στην παραλία. Δεξιά, κοντά στην παραλία, καινούργια σπίτια που πρέπει να έχουν φτιαχτεί πολύ πρόσφατα και άλλα που χτίζονται ακόμα. Απέναντι, η Τυρρηνική Θάλασσα, με επιβλητικούς βράχους στην ακτή, γαλάζια και ήρεμη, σαν γυναίκα που έχει βυθιστεί σε περισυλλογή. Μερικά χιλιόμετρα από εδώ βρίσκεται ο πορθμός της Μεσσήνης όπου συναντιούνται η Καλαβρία και η Σικελία. Είμαστε στην καρδιά της Μagna Grecia. Σου το θυμίζουν τα πολλά αρχαιοελληνικά μνημεία, τα οποία σε αυτά τα μέρη τα διατηρούν με ιδιαίτερο ζήλο και υπερηφάνεια. Ο τουριστικός οδηγός σε ενημερώνει ότι η Μεσσήνη ήταν αποικία των Χαλκιδαίων και το αρχαίο όνομά της ήταν Ζάγκλη.
Σκύλλα και Χάρυβδη. Κάποτε αυτά τα πανέμορφα μέρη της Σικελίας είχαν ερημώσει εντελώς λόγω της μαζικής μετανάστευσης. Θυμήθηκα το «Νuovomondo», την υπέροχη ταινία του Εμανουέλε Κριαλέζε. Οι ήρωες της ταινίας είναι Σικελοί. Προέρχονταν από αυτά τα χωριά, που είναι στριμωγμένα ανάμεσα στο βουνό και τη θάλασσα, και μετανάστευαν στις αρχές του 20ού αιώνα στην Αμερική. Όταν φθάνουν στο Έλις Άιλαντ, όπου πρέπει να περάσουν από εξέταση για να τους επιτραπεί η είσοδος στην Αμερική, κάποιος ρωτά: «Μα πού είναι αυτή η Αμερική;». Κάποιος άλλος απαντά: «Είναι εδώ, αδελφέ, αλλά δεν φαίνεται». Αν και η Σικελία έχει πολλά προβλήματα σήμερα, οι άνθρωποι δεν μεταναστεύουν πια όπως παλαιά. Σήμερα, άλλοι μετανάστες, από αλλού, προσπαθούν να φθάσουν σε αυτές τις ακτές. Μετανάστες χωρίς χαρτιά, από την Αφρική κυρίως, που μπαρκάρουν σε σαπιοκάραβα και παίζουν τη ζωή τους κορόνα γράμματα. Και καμιά φορά, η θάλασσα ξεβράζει τα πτώματά τους μέχρι τον πορθμό της Μεσσήνης, από όπου κάποτε, σύμφωνα με τον μύθο, πέρασε ο Οδυσσέας στο ταξίδι της επιστροφής του προς την Ιθάκη, αντιμετωπίζοντας τα φοβερά τέρατα, τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη. Όποιος ψάχνει με επιμονή τη δική του Ιθάκη, κάποια στιγμή πρέπει να αντιμετωπίζει τέρατα- τη Σκύλλα, τη Χάρυβδη. Κάποιοι, όπως ο Οδυσσέας, τα καταφέρνουν. Κάποιους άλλους τους καταβροχθίζει η ανελέητη μοίρα...
Άγιοι, καφενεία, επαρχία. Καθώς κατεβαίνω τα αμέτρητα σκαλοπάτια- που μου φέρνουν στον νου εκείνα της Καλής Στράτας στη Σύμη- με κατεύθυνση προς την παραλία, κοντά στην οποία βρίσκεται το ξενοδοχείο,«πέφτω» πάνω σε ένα μικρό άγαλμα του Πάντρε Πίο. Ο γνωστός άγιος που κυκλοφορούσε με στίγματα στα χέρια, έχανε μισό κιλό αίμα την ημέρα και υπέφερε από τις επιθέσεις των δαιμόνων. Σε αυτά τα μέρη τον Πάντρε Πίο τον προσκυνούν περισσότερο από τον Πάπα. Ο τόπος είναι γεμάτος από εικόνες και αγαλματίδιά του. Πριν από λίγο καιρό, η Εκκλησία αποφάσισε να ξεθάψει και να εκθέσει το ιερό σκήνωμα του αγίου, το οποίο δεν λειώνει με τίποτα, σε λαϊκό προσκύνημα. Έγινε χαμός, πάνω από ένα εκατομμύριο κόσμος. Γέροι και νέοι συνέρευσαν να προσκυνήσουν το ιερό σκήνωμα, προσπαθώντας ταυτόχρονα να τραβήξουν φωτογραφίες με τα κινητά τους ώστε να απαθανατίσουν το θαύμα. Ακούστηκε ότι το πρόσωπο του Πάντρε Πίο ήταν μάσκα που έφθασε από τη Μadame Τussauds, αποκλειστικά για την περίσταση.
Κατεβαίνω τελικά στον λιθόστρωτο, φιδίσιο δρόμο και κατευθύνομαι προς το ξενοδοχείο. Κάποιοι κάτοικοι, οι πρώτοι που αντικρύζω, έχουν μαζευτεί σε μια καφετέρια. Με κοιτούν με ιδιαίτερη περιέργεια ενώ περνώ μπροστά τους. Τους χαιρετώ, κάποιοι μου επιστρέφουν τον χαιρετισμό. Ποιος ξέρει πόσες ώρες την ημέρα σκοτώνουν στο καφενείο, σκέφτομαι. Οι γνωστές, «οικουμενικές», συνήθειες της επαρχίας: βλέπεις με ιδιαίτερη περιέργεια τον κάθε ξένο- με ένα βλέμμα του τύπου «συ, ξένε, από πού φύτρωσες εδώ πέρα;»- και περνάς ατελείωτες ώρες στο καφενείο...
Στο χολ του ξενοδοχείου με καλωσορίζει ο διευθυντής του. Παρατηρώ τους τοίχους γύρω, καλυμμένους με κείμενα εφημερίδων γραμμένα για το ξενοδοχείο: «Reppublica», «Corriere della Sera», «Τhe Ιndipendent», «Le Μonde», «Τhe Νew Υork Τimes», «Frankfurter Αllgemeine Ζeitung»... «Τώρα θα σας δείξουμε τα δωμάτια» μού λέει, και ένας από τους υπαλλήλους αναλαμβάνει την ξενάγησή μου. Το «Αtelier sul Μare» είναι ακόμα πιο «παράξενο» από αυτό που είχα φανταστεί. Δεν πρόκειται για ξενοδοχείο αλλά για πραγματικό μουσείο μοντέρνας τέχνης. Το κάθε δωμάτιο είναι ένα έργο τέχνης, φτιαγμένο από τα πιο γνωστά ονόματα της μοντέρνας τέχνης στην Ιταλία και διεθνώς. Δεν κοιμάσαι απλά σε ένα δωμάτιο στο οποίο υπάρχουν έργα τέχνης. Κοιμάσαι και ξυπνάς σε ένα δωμάτιο που είναι το ίδιο έργο τέχνης. Οι διάδρομοι, και αυτοί, μοιάζουν πιο πολύ με διαδρόμους μουσείων παρά με ξενοδοχείου. Κάθε δωμάτιο-έργο έχει και το δικό του όνομα: «Το στόμα της αλήθειας». «Η φωλιά», όπου επικρατεί το λευκό, ένα κρεβάτι-άγαλμα, σαν τεράστια φτερούγα πουλιού σε πτήση. «Μυστήριο του φεγγαριού», έργο ενός Ιάπωνα καλλιτέχνη. «Σε μια χάρτινη μπάρκα μπαρκάρω». «Ο Πύργος του Sigismondo». «Όνειρα ανάμεσα σε σύμβολα». «Το δωμάτιο της Γης και της Φωτιάς». «Το δωμάτιο της απαρνημένης θάλασσας». «Το δωμάτιο των μεταφορέων του νερού», το αγαπημένο δωμάτιο της Ντανιέλ Μιτεράν, με πληροφορεί ο υπάλληλος. Και το «Δωμάτιο του Προφήτη», αφιερωμένο στον Πιερ Πάολο Παζολίνι. Μπαίνεις μέσα από μια πόρτα που δεν ανοίγεις αλλά «παραβιάζεις», πάνω στην οποία είναι γραμμένο ένα ποίημα του Παζολίνι, το οποίο ταιριάζει γάντι στη σημερινή Ιταλία του Μπερλουσκόνι.


Η θέα από το Δωμάτιο του Προφήτη, αφιερωμένο στον Πιερ Πάολο Παζολίνι, εξαιρετική. Όταν ξυπνάς το πρωί θυμάσαι τους στίχους του Παζολίνι, γραμμένους στους τοίχους: «Βυθίσου σ΄ αυτήν την ωραία σου θάλασσα, ελευθέρωσε τον κόσμο»...

Περνάς μέσα από έναν μακρύ διάδρομο που μοιάζει με λαβύρινθο, ενώ βλέπεις τον εαυτό σου μέσα στους καθρέφτες που είναι τοποθετημένοι στους τοίχους και ψηλά στο ταβάνι. Στο τέλος μπαίνεις σε ένα ευρύχωρο και «πρωτόγονο» δωμάτιο, εμπνευσμένο από τις «Χίλιες και μία νύχτες», ενώ στους τοίχους υπάρχουν στίχοι στα αραβικά.
Το κρεβάτι βρίσκεται στη μέση και μπροστά μια τεράστια τζαμαρία, από όπου φαίνεται το Τυρρηνικό Πέλαγος, κάτω από την τζαμαρία υπάρχει άμμος, από τον τόπο όπου δολοφονήθηκε ο Παζολίνι, στην τουαλέτα, στη θέση του πατώματος, ένα πλέγμα από σκληρό μέταλλο, σαν μεταφορά της σκληρής μοίρας του μεγάλου σκηνοθέτη...
Τα δωμάτια δεν έχουν τις ανέσεις που έχουμε συνηθίσει στα κανονικά ξενοδοχεία- καρέκλες, τηλεόραση, ψυγείο. Επομένως, εάν δεν έχεις διάθεση να δοκιμάσεις κάτι ασυνήθιστο, δεν αποκλείεται να το βάλεις στα πόδια. Όπως συμβαίνει, άλλωστε, και μπροστά σε ένα έργο τέχνης. Σε ένα τέτοιο δωμάτιο, τις πρώτες στιγμές τουλάχιστον, νιώθεις έξω από τα νερά σου, σαν «εκπατρισμένος» από τον χώρο και τον χρόνο. Κατεβαίνω κάτω, βλέπω πολλούς εφήβους.
Ο διευθυντής μού εξηγεί ότι είναι μαθητές Λυκείου που έχουν έρθει για να επισκεφθούν το ξενοδοχείο. Ρωτάω για τις τιμές. Είναι οι πιο φθηνές που βρίσκεις στα ξενοδοχεία της περιοχής. Και η θέα από το ξενοδοχείο μαγική. «Δράστης» αυτής της ιδέας είναι ένας πεντάχρονος, ονόματι Αντόνιο Πρέστι. Η οικογένειά του τον προόριζε να γίνει ένας από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της Σικελίας και αυτός αποφάσισε να κάνει άλλα, «τρελά», έργα και πράγματα. Αλλά για τον Αντόνιο Πρέστι και άλλα που είδα και άκουσα στη Σικελία θα σας μιλήσω τις επόμενες μέρες

Info: www.ateliersulmare.it

1 σχόλιο:

ΙωάννηςΚ (πρώην ioannisk) είπε...

" πάνω στην οποία είναι γραμμένο ένα ποίημα του Παζολίνι"
Και ποιο είναι αυτό;