Τετάρτη, Οκτωβρίου 15, 2008

Δεν υπάρχει σάλιο...

Τώρα, με την οικονομική κρίση, ξεφυλλίζω εφημερίδες και εμπλουτίζω τις γλωσσικές γνώσεις μου. «Αποταμιεύω» εκφράσεις αργκό, σε διάφορες γλώσσες, που περιγράφουν την απενταρία. Άρχισα με την αγγλική έκφραση «in the red». Αυτολεξεί μετάφραση στα ελληνικά: «Στο κόκκινο». Στα ελληνικά, ίσως, παραπέμπει στον ραδιοφωνικό σταθμό του ΣΥΝ. Στα αγγλικά όμως σημαίνει ότι έχεις ξοδέψει περισσότερα χρήματα από αυτά που έχεις στον τραπεζικό σου λογαριασμό. Και η Αγγλία σήμερα έχει γεμίσει από ανθρώπους «στο κόκκινο». Πώς αλλάζουν οι καιροί. Τον περασμένο αιώνα το κόκκινο παρέπεμπε στην επανάσταση και την κομμουνιστική ουτοπία. Τώρα, στην Αγγλία τουλάχιστον, παραπέμπει στους οπαδούς της καταναλωτικής ουτοπίας. Άλλη αγγλική έκφραση που σημείωσα: «Τo be on the rocks». Περίεργος λαός οι Άγγλοι. Τα χρήματα, στην αργκό, τα λένε «rocks», δηλαδή «βράχια». Ένας Θεός ξέρει γιατί. Έτσι, όποιος βρίσκεται «πάνω στα βράχια», σημαίνει ότι είναι απένταρος. (Πράγμα που με κάνει να σκεφτώ ότι, αντίστροφα, όσοι βρίσκονται κάτω από τα βράχια πρέπει να έχουν φράγκα). Μετά τα αγγλικά προχώρησα στα ιταλικά. Βρήκα μιαν αρκετά παράξενη έκφραση: «Εssere al verde». Αυτολεξεί μετάφραση στα ελληνικά: «Είμαι στο πράσινο». Στα ελληνικά παραπέμπει, συνήθως, στο ΠΑΣΟΚ, τον Παναθηναϊκό και τους Οικολόγους. Στα ιταλικά, όμως, περιγράφει τον απόλυτα απένταρο. Εικάζεται πως η έκφραση προέρχεται από ένα μεσαιωνικό έθιμο στην Ιταλία. Τότε άναβαν ένα ειδικό φανάρι, το λεγόμενο «πράσινο φανάρι», που σήμαινε ότι στα συσσίτια το φαγητό ήταν έτοιμο για μια ειδική κατηγορία φτωχών, τους «ντροπιασμένους»: άνθρωποι που δεν γεννήθηκαν φτωχοί αλλά πτώχευσαν λόγω της σπατάλης και των λανθασμένων επενδύσεων. Επομένως, στα ιταλικά, ένας «πράσινος κόσμος» θα σήμαινε έναν κόσμο γεμάτα συσσίτια για νεόπτωχους. Από τα ιταλικά πέρασα στα γαλλικά. Λίγα πράγματα βρήκα. Για την απενταρία, καθώς φαίνεται, οι Γάλλοι δεν προσφεύγουν στην αργκό. Σου λένε ευθεία «sans argent», δηλαδή «χωρίς χρήματα» και ξεμπερδεύουν. Από τα γαλλικά στάθηκα για λίγο στα αλβανικά. Βρήκα την πιο παράξενη έκφραση του κόσμου: «Κam mbetur trok». Σημαίνει, έχω μείνει απένταρος. Μόνο που «trok» είναι ο καλπασμός του αλόγου. Παρ΄ ότι τα αλβανικά είναι η μητρική μου γλώσσα, δεν μπορώ να βρω τι σχέση έχει το βήμα του αλόγου με την απενταρία. Τέλος, πέρασα στα ελληνικά. Χάρη και στη βοήθεια του εξαίρετου φίλου Γιάννη Χάρη, «αποταμίευσα» τις εξής εκφράσεις: «Έμεινα ρέστος», «έμεινα ταπί», «δεν υπάρχει σάλιο», «έμεινα στον άσο». Μάλιστα για το τελευταίο, τον άσο, ψάχνοντας στο Διαδίκτυο, «ψάρεψα» και ανώνυμους στίχους: «Έδινα ό,τι ζητούσες έδινα/ κι όταν στον άσο έμεινα/ μου έγινες καπνός/ Τώρα που ευτυχισμένη με άλλον ζεις/ μη βιάζεσαι να το χαρείς/ μα να θυμάσαι πως/ Δανεικά τα πάντα είναι δανεικά». Τώρα που ανέφερα το Διαδίκτυο: διαπιστώνω ότι εκεί, τώρα, ξεχειλίζει ο θυμός ενάντια στον καπιταλισμό και το χρήμα. Εδώ που τα λέμε, το χρήμα πάντα είχε εχθρούς, αριστερά και δεξιά. Ο Μαρξ το αποκαλούσε πόρνη. Οι μπολσεβίκοι έθεσαν ως έσχατο στόχο να το καταργήσουν. Στην Αλβανία μας έλεγαν ότι όσο λιγότερα χρήματα έχουμε, τόσο πιο κοντά στον κομμουνισμό βρισκόμαστε. Και οι ακροδεξιοί, όπως ο Γάλλος Σαρλ Μοράς, αναθεμάτιζαν το χρήμα, ταυτίζοντάς το με τις εφημερίδες και τη δημοκρατία. Τώρα, ξανά, η οργή φουντώνει ενάντια στο χρήμα. Ίσως θα ΄ταν καλύτερα να το καταργήσουμε; Να αρχίσουμε να ανταλλάσσουμε ρύζι με laptop, κριθαράκι με κινητά, κατσικίσιο τυρί με iΡod, μέλι με Viagra, καλαμπόκι με ΡlayStation. Έτσι, ίσως, συντρίψουμε, μια και καλή, την αγορά και τον διεφθαρμένο Μαμωνά. Να ζούμε, επιτέλους, σε έναν κόσμο όπου δεν θα υπάρχει καθόλου σάλιο. Αν και οι Λατίνοι έλεγαν, σε αργκό φάση και αυτοί, Ηomo sine pecunia imago mortis: Ο άνθρωπος χωρίς χρήμα είναι ομοίωμα θανάτου...

19 σχόλια:

gvarvakis είπε...

Το εξώφυλλο του Economist είναι όλα τα βράχια..εεε τα λεφτά ήθελα να πω! Έχω 4-5 κινητά στο κομοδίνο, ελπίζω να τη βγάλω για κανένα μήνα!!

ΞΕΝΗ είπε...

Αγαπητέ Gazi,

Συμφωνώ με όσα έγραψες και επαυξάνω. Μπορεί σε κάποιος να μοιάζει ουτοπικό αυτό με τις ανταλλαγές αλλά σε εμένα όχι. Μπορεί να ήμουν μικρή αλλά θυμάμαι πώς ήταν όταν, επί δικτατορίας, ένα πορτοκάλι ή μια σοκολάτα ήταν μεγάλη γιορτή στο σπίτι. Θυμάμαι, σε μέρες αφραγκιάς η μητέρα μου αντάλλασσε με την γειτόνισσα βούτυρο, (το οποίο μας το έφερνε ο παππούς από το χωρίο), με μια κούπα ζάχαρης. Προς θεού δεν νοσταλγώ εκείνες τις μέρες, απλά θυμάμαι ότι ο κόσμος ήταν πιο απλός, τουλάχιστον για μένα.

airgood@gmail.com είπε...

Κανείς δε κάθεται κάτω από τα βράχια, απλά βολεύονται σε πούπουλα άν δεν είναι στο κόκκινο.
Με το καιρό οι Λατίνοι κατάλαβαν ότι και με το χρήμα ο άνθρωπος έγινε σα το Μίδα.

annaannoula είπε...

Υπάρχει αντίστοιχη έκφραση στα γαλλικά με το κόκκινο, être dans le rouge, όταν είναι κανείς μείον στον τραπεζικό του λογαριασμό. Επίσης χρησιμοποιείται η έκφραση être à découvert με παρεμφερή σημασία.

fpboy είπε...

Πολύ ενδιαφέρον ποστ.

ΙωάννηςΚ (πρώην ioannisk) είπε...

Πάντως όποιος έχει πρόβλημα με τον Μάμωνα (όπως λέει και στο κείμενο "Έτσι, ίσως, συντρίψουμε, μια και καλή, την αγορά και τον διεφθαρμένο Μαμωνά.") είμαι διαθέσιμος να μου δώσει τα ευρώπουλα του :)

Ναι θα κάνω αυτή τη θυσία :P

aerosol είπε...

Υπάρχει και το "έμεινα πανί με πανί": προφανώς η αναφορά είναι στο ένα πανί της τσέπης που τρίβεται στο άλλο χωρίς τίποτα ανάμεσα.

chicumita είπε...

Οι νεότεροι λένε επίσης "είμαι μπρούτζος" ή "έχω σκουριές" (βγαίνει από τα μονόλεπτα και τα δίλεπτα κέρματα)

PointTaken είπε...

Οι ανώνυμοι στίχοι που αναφέρετε είναι από τραγούδι της Μαντώς το οποίο έχει γράψει -στίχους και μουσική- ο Φοίβος. Προσέχετε στις αναφορές σας!:)

Donnie είπε...

Pointtaken...gia ksanarikse mia matia k ksanarikse sxolio meta.

Donnie είπε...

Kala ..milame oti to mono pou sas apasxolei ores ores einai to na mporesete na piasete ton allon se ena xazo asimanto lathos etsi mono k mono gia na peite kati. Olokliro arthro diavasate,ekei kollisate? Poso mallon pou exete k adiko giati allo to kapsourotragoudo edo k allo to allo tis Mantos. Prosexete tis anafores sas Pointtaken.

Donnie είπε...

En pasei periptosi...den ithela na epektatho alla epidi myrizomai tin apantisi sas...kapoios typos pou pate kathe nyxta sta mpouzoukia kai ta skate gia parti tou (onomata den leme prosopa den thigoume) to tragoudaei tora me allon stixo..me ayton pou anaferetai sto arthro kai to metetrepse (o lyrikatzis diladi, oxi o idios) se ena kapsourotragoudo apo ta polla pou vgazei kathe toso k exase to (opoio) endiaferon eixe to arxiko tragoudi.

PointTaken είπε...

Μάλιστα... Το ότι παρεξήγησες τις προθέσεις μου πάει στο καλό... Όλη αυτή την ιστορία που έφτιαξες μετά... γιατί...? Τελοσπάντων κάνοντας μια απλή αναζήτηση στο google βρήκα τους στίχους εδώ
κι εδώ. Τώρα αν οι στίχοι είναι κλεμμένοι σου ζητώ ταπεινά συγγνώμη...

Ioannis είπε...

Υπάρχει και το "είσαι 600-ης" από τα αλβανικά “je gjashtqindsh” χρησιμοποιούτανε για μια κατηγορία φυλακισθέντων που δεν δεχόταν να δουλέψει και ζούσαν μόνο με 600 γραμμάρια ψωμί την ημέρα.

Meropi είπε...

Καλό απόγευμα. Έμαθα αυτό το ιστολόγιο από το Γεράσιμο, ο οποίος παραπέμπει σ' ένα παλιό ποστ για τον Αρμπάν. Πολύ ενδιαφέρον μου φάνηκε και άφησα κι εκεί σχόλιο.
Τώρα για την απενταρία. Να συνεισφέρω κι εγώ ως Κύπρια μ΄ ένα στίχο κυπριακού τραγουδιού "ριάλια, ριάλια τζιαι πούντα, ο Πεζεβέγκης που τα σιει στην πούγκα...."

Ελένη Τροβά είπε...

Για να δούμε λοιπόν Γκάζι....

vera είπε...

Kam mberur trokë, jam trokë. Fjala trokë ska të bëjë me trokthin e kalit. Të paktën në zonën e Korçës këtë fjalë e përdornim për të shprehur gjendjen e tokave kur janë tharë për ujë, kur janë trokë. "ska rënë një pikë shi, janë baçat trokë", "bre trokë i ke pyperkat, ce si ke ujitur njëçikë"
Pra "kam mbetur trokë"=kam mberur pa një pikë ujë-para

fieryfairy είπε...

πολύ ενδιαφέρον ποστ. Θα ήθελα να προσθέσω την εξής φράση που πλέον χρησιμοποιείται συνέχεια στην Βρετανία : credit crunch κι έχει να κάνει με την ακρίβεια των τελευταίων καιρών, με τις τράπεζες και την πίστωση κτλ. Δεν νοείται πλέον άρθρο σε εφημερίδα και περιοδικό, είτε είναι το Vogue είτε είναι το Financial Times, που να μην έχει αυτόν τον όρο στην πρώτη παράγραφο.
Εδώ έχει ήδη αρχίσει η ανταλλαγή προϊόντων. Γίνεται πολύς λόγος κυρίως για πάρτυ που κάνουν κοπέλες με τις φιλενάδες τους και ανταλλάσσουν ρούχα αλλά υπάρχουν και ιστοσελίδες και μαγαζιά.

珊珊李 είπε...

愛情小說,免費成人影片,玩美女人,6k聊天室,伊莉論壇,a383,成人論壇,色情遊戲,情色論壇,豆豆聊天室,情色論壇,一葉情貼圖片區,視訊美女,85cc免費影城,成人貼圖,85cc免費影城,聊天室,日本AV,我的遊戲口袋,色情遊戲,史萊姆好玩遊戲,plus論壇,情色論壇,AV女優,成人電影,情色,遊戲區,plus,尋夢園聊天室,情色小說,6k聊天室,hi5,AV,A片,聊天室,成人影片,視訊美女,免費成人影片,情色論壇,色情,a片,色色網,成人圖片區,情色視訊,hi5 tv,美女寫真,A片,hi5 tv,hi5,小遊戲,080苗栗人聊天室,免費視訊聊天,6k聊天室,微風論壇,情色貼圖,自拍,plus,手機遊戲,豆豆聊天室,聊天室,成人圖片,85cc免費影片,hi5