Σάββατο, Νοεμβρίου 15, 2008

Μια παριανή ιστορία από τη Νέα Υόρκη

Η Πωλίν Λέθεν γεννήθηκε στην Ολλανδία και μοιράζεται τη ζωή της μεταξύ Νέας Υόρκης και Πάρου. «Η Πάρος είναι η πατρίδα της καρδιάς μου» λέει. Διατηρεί γκαλερί σύγχρονης τέχνης στο νησί, φέρνοντας κάθε χρόνο καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο. Εδώ στη πόρτα της γκαλερί τέχνης της στη Νέα Υόρκη. Η γκαλερί της Νέας Υόρκης λειτουργεί και ως ξενοδοχείο


ΜΕ ΛΕΝΕ Πωλίν Λέθεν. Γεννήθηκα στην Ουτρέχτη, μια πόλη στην κεντρική Ολλανδία. Μια παλαιά πόλη, από την εποχή των Ρωμαίων, που την διασχίζει ο Ρήνος, γεμάτη γοτθικά μεσαιωνικά κτήρια, εκκλησίες και ελάχιστο ήλιο. Γεννήθηκα στη μέση του πολέμου, το 1942. Θυμάμαι τη μεγάλη πείνα. Έκανε ψόφο και τρόμαζα από τον θόρυβο των αεροπλάνων, που με ακολούθησε για πολλά χρόνια. Ο πατέρας μου ήταν διοικητικός υπάλληλος στον Ολλανδικό σιδηρόδρομο. Κρύφτηκε σε υπόγειο κρησφύγετο που είχαμε στο σπίτι. Οι Ολλανδοί εργάτες του σιδηροδρόμου κήρυξαν γενική απεργία παραλύοντας την χώρα. Οι ναζί συνελάμβαναν τους εγκεφάλους της απεργίας και τους εκτελούσαν επί τόπου. Ευτυχώς τον πατέρα μου δεν κατάφεραν να τον εντοπίσουν… Θυμάμαι την απελευθέρωση. Μεγάλη γιορτή. Η μητέρα μου με ανέβασε πάνω στο τανκς ενός Αμερικανού στρατιώτη. Τσίριζα τρομοκρατημένη... Η Ουτρέχτη των παιδικών μου χρόνων ήταν μια φτωχή και βαρετή πόλη. Κάθε Δευτέρα πρωί οι νοικοκυρές καθάριζαν τα τσάμια των σπιτιών τους και άπλωναν την μπουγάδα στο πεζοδρόμιο. Δεν υπήρχαν πλυντήρια τότε. Το θέαμα αυτό μου την έδινε στα νεύρα…

***

ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΜΟΥ ταξίδευαν στην Ευρώπη με το τρένο, λόγω της δουλειάς του πατέρα μου. Ο πατέρας μου είχε την δυνατότητα να πάρει εμάς, τα παιδιά του, σε κάποιο ταξίδι στο εξωτερικό αφού είχαμε συμπληρώσει τα δεκαέξι χρόνια. Όταν τα συμπλήρωσα έκανα το πρώτο μου ταξίδι: Λένινγκραντ... Ήμασταν πολύ περιορισμένοι και συνεχώς υπό παρακολούθηση. Η πιο ωραία θύμηση από αυτό το ταξίδι είναι το μπαλέτο. Ήταν Υπέροχο... Στην επιστροφή, στα σύνορα με την Πολωνία, δημιουργήθηκε μεγάλη αναταραχή. Εκκένωσαν σχεδόν όλα τα βαγόνια. Σήκωσαν κυριολεκτικά το τρένο στον αέρα. Έψαχναν κάποιον που προσπαθούσε να αποδράσει από την Σοβιετική Ένωση. Αργότερα, ο πατέρας μου άκουσε ότι επρόκειτο για έναν Έλληνα που τον είχαν στείλει από μικρό παιδί στη Ρωσία. Τον βρήκαν κρυμμένο κάτω από το τρένο. Δεν ξέρω τι απέγινε. Ήταν το 1961…

***

ΓΡΑΦΤΗΚΑ στη Σχολή Καλών Τεχνών. Όταν έγινα είκοσι χρονών ο πατέρας μου με ρώτησε τι δώρο προτιμώ για τα γενέθλιά μου. «Ένα ταξίδι στην Ελλάδα» απάντησα. Για μένα Ελλάδα σήμαινε πηγή του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Ταξίδεψα με το τρένο. Έμεινα τρεις εβδομάδες. Πήγα Δελφούς, Αθήνα, Ρόδος, Αρχαία Ολυμπία, Ύδρα... Στην Ουτρέχτη, όπου δεν υπάρχει η θάλασσα του Άμστερνταμ, τα έβρισκα όλα πολύ βαριά, ξεκινώντας από τον σκοτεινό ουρανό. Στα τοπία και στους ανθρώπους στην Ελλάδα βρήκα μια ελαφρότητα, μια υπαρξιακή διαφάνεια που με κατέκτησε. Το φως της Ελλάδας με μάγεψε. Είπα μέσα μου: «εάν ποτέ φύγεις από την Ουτρέχτη αυτή εδώ είναι η χώρα σου της καρδιάς σου»…

***

ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ φέρι μπόουτ στην Ελλάδα, είχα γνωρίσει τυχαία έναν αμερικανό ζωγράφο. Ζούσε ήδη εκεί, στην Κάλυμνο. Ήταν ένα νεανικό φλερτ. Επέστρεψα στην Ουτρέχτη, πήρα το πτυχίο μου, διορίστηκα δασκάλα σε γυμνάσιο. Μια μέρα ο Ντίκ ήρθε στην Ουτρέχτη... Μου ζήτησε να παντρευτούμε και να ζήσουμε μαζί στην Ελλάδα. Ήταν ένας καλλιτέχνης «φυγάς». Προερχόταν από πάμπλουτη αμερικανική οικογένεια. Αποφάσισε να φύγει μακριά και να ζήσει τη ζωή σου. Τον ακολούθησα. Ήταν το 1968...

***

ΠΑΝΤΡΕΥΤΗΚΑΜΕ ΤΟ 1969. Εγκατασταθήκαμε στην Πάρο, μεταξύ Παροικιάς και Νάουσας, δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος. Ήταν ακόμα δικτατορία. Θυμάμαι μερικές μέρες πριν την τραγωδία της Κύπρου κυκλοφόρησαν φυλλάδια στο νησί, από τους ανθρώπους της χούντας, που έγραφαν: «Όλοι οι αμερικανοί είναι πράκτορες». Φοβηθήκαμε ότι θα μας διώξουν. Εμείς, τότε, φιλοξενούσαμε ένα ζευγάρι Γερμανών φίλων, καλλιτέχνες, που μόλις είχαν διωχθεί από την Τουρκία. Είχαν αγοράσει δικό τους σπίτι εκεί αλλά οι τουρκικές αρχές το είχαν κατάσχει και τους πέταξαν έξω, μαζί με πολλούς άλλους ξένους… Θυμάμαι τις μανάδες και τις γιαγιάδες της Πάρου που έκλαιγαν στο λιμάνι, χαιρετώντας τα παιδιά τους. Θυμάμαι τον κόσμο που άδειασε τα μαγαζιά γιατί, έλεγαν, θα γίνει πόλεμος, Μέχρι που έβαλαν αστυνομικούς έξω από τα καταστήματα για να συγκρατήσουν τον κόσμο…

***

ΖΟΥΣΑΜΕ σε ένα μικρό αγροτικό σπίτι. Είχαμε μια λάμπα ελαίου για τα βράδια. Δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα. Νερό έπαιρνα στο πηγάδι και έκανα μπουγάδα πλένοντας στα χέρια. Οι γειτόνισσες μου έμαθαν να ζυμώσω το ψωμί. Μαζευόμασταν όλες οι γυναίκες και φτιάχναμε το ψωμί μαζί. Πως ένιωθα; Εγώ ζούσα τον έρωτά μου και όλα τα έβλεπα ως μια μεγάλη εμπειρία ζωής. Απολάμβανα την ομορφιά του τοπίου. Δεν μου έλειπαν τα υλικά πράγματα. Ένιωθα μοναξιά γιατί δεν ήξερα την γλώσσα… Άρχισα να μαθαίνω ελληνικά. Οι Έλληνες γείτονες ήταν πολύ φιλικοί. Και περίεργοι. Ήμασταν άλλωστε οι μοναδικοί ξένοι στο νησί. Ειδικά οι γυναίκες. Θυμάμαι μια γειτόνισσα, τη Βούλα. Ερχόταν σπίτι μας, της προσέφερα καφέ, φρούτα αλλά επειδή δεν ήξερα ελληνικά ένιωθα αμήχανα. Η Βούλα ένιωθε βολικά. Της έφθανε να περιεργάζεται το σπίτι μας. Από ανθρώπους σαν την Βούλα έμαθα πολλά πράγματα, φτιαγμένα, σχεδιασμένα με απλότητα και βαθειά σοφία…

***

ΤΟ 1971 γεννήθηκε το πρώτο παιδί μου, ο Ιωάννης-Ιάν. Το όνομα του πατέρα μου είναι Ιάν. Έτσι κάναμε έναν συμβιβασμό μεταξύ ολλανδικού και ελληνικού ονόματος. Όταν γεννήθηκε το μωρό, οι γειτόνισσες μου είπαν ότι εάν το παιδί μείνει αβάπτιστο είναι σαν να το χαρίσεις στον Διάβολο. Το βαφτίσαμε στην εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπου. Ήρθε ο παπάς με το ταξί και πολύς κόσμος καβάλα σε γαϊδάρους. Τότε δεν υπήρχαν αυτοκίνητα στην Πάρο. Υπήρχαν μόνο δυο ρώσικα αυτοκίνητα, ταξί και τα δυο…


Μια παλαιά ασπρόμαυρη ανάμνηση από την δεκαετία του ΄70. Η Πωλίν ποζάρει πάνω στον μαντρότοιχο του σπιτιού της στην Πάρο


ΕΖΗΣΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟ μέχρι το 1982. Έζησα την πτώση της χούντας και θυμάμαι πως ζωντάνεψε το καφενείο του χωριού. Το 1973 αγοράσαμε δικό μας σπίτι. Το δεύτερο παιδί μου, ο Βασίλης-Ρόι, γεννήθηκε το 1978. Ένα χρόνο μετά έφθασε το ηλεκτρικό ρεύμα. Το νερό επίσης. Εμφανίστηκαν τα αυτοκίνητα, όλο και πιο πολλά. Και πολλοί τουρίστες. Δεν θέλω να φανώ φολκλορική. Δεν πιστεύω ότι η στέρηση κάνει τους ανθρώπους καλύτερους. Παρ’ όλα αυτά νοσταλγώ εκείνη την απλότητα και την σοφία που βρήκα στην Ελλάδα του 1968. Δεν μιλώ ως τουρίστρια. Ήμουν μέρος αυτής της πραγματικότητας…

***

ΤΟ 1982 χώρισα με τον άνδρα μου. Επέστεψα για λίγο στην Ολλανδία. Ένιωσα εντελώς ξένη στην Ουτρέχτη. Με τα δυο μου παιδιά ήρθα στη Νέα Υόρκη. Είχα γνωρίσει ήδη τον Μπικς, τον τωρινό μου φίλο. Η Νέα Υόρκη είναι μια πόλη που δεν κοιμάται ποτέ και σου δίνει απίστευτη ενέργεια. Τα πρώτα χρόνια όμως μου έλειπε τρομερά η Πάρος… Συνεχίζω και ζωγραφίζω. Το 1997 άνοιξα μια γκαλερί τέχνης στη Νέα Υόρκη. Το 2000 αγόρασα ένα παλαιό σπίτι στη Παροικιά μαζί με την αδελφή μου. Αποφασίσαμε να το κάνουμε γκαλερί τέχνης. Κάθε χρόνο, το καλοκαίρι, εγκαινιάζω μια έκθεση σύγχρονης τέχνης, όπου συμμετέχουν σύγχρονοι καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο. Οι τίτλοι των εκθέσεων είναι ελληνικοί. Φέτος ήταν «Κόσμος». Του χρόνου θα είναι «Δίλημμα». Η γκαλερί είναι ένας τρόπος να διατηρώ τη σχέση μου με την Πάρο. Και να συμβάλλω, με τον τρόπο μου, στην ανάπτυξη του νησιού. Αν και δεν μου αρέσει η λέξη «τουρισμός», νομίζω ότι η Πάρος, η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει στον «πολιτιστικό τουρισμό», με την σύγχρονη έννοια του όρου όμως…

***

ΤΟ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ που έχω ζήσει στη Νέα Υόρκη είναι η εκλογή του Ομπάμα. Πιστεύω πως θα επηρεάσει βαθειά τις επόμενες γενιές στην Αμερική και στον κόσμο… Η ζωή μου σήμερα μοιράζεται ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και την Πάρο. Όταν πάω στην Πάρο αναγνωρίσω ακόμα τον τόπο όπου έζησα. Έχουν χτιστεί πολλά καινούργια κτήρια αλλά ευτυχώς όχι τεράστια, ψηλά ξενοδοχεία… Πολλοί από τους πρώην γείτονές μου έχουν πεθάνει ή έφυγαν από την Πάρο. Άλλους τους βλέπω κάθε χρόνο. Πίνουμε συχνά το πρωινό καφέ μαζί. Μιλάμε για τα νέα και θυμόμαστε τα παλαιά…


Info: www.thegalleryguesthouse.com

Η ιστοσελίδα της γκαλερί τέχνης της ζωγράφου Πωλίν Λέθεν στη Νέα Υόρκη που λειτουργεί ταυτόχρονα και ως ξενοδοχείο.

5 σχόλια:

iren είπε...

Ekpliktiki istoria kai afigisi,episis!
Exeis eidiko anixnefti gia omorfa taxidia zois kai to paraxeno einai oti emfysas glyka tin idea tis pagkosmiopoiisis!;-)
Alloste,kapos etsi exoun mplextei ta kladia olonon mas pleon...

Δημήτρης είπε...

Διαβάζω αχόρταγα τα κείμενα σου από τις γειτονιές του κόσμου. Απ' το νότο της Ιταλίας, στο Βερολίνο, απο κει στις αμερικάνικες γειτονιές και ...το ταξίδι τέλος δεν έχει.
Είναι όμορφο να "συστήνεις" τον κόσμο στους αναγνώστες σου,εδώ και στα Νέα. Είναι όμορφο και ρεαλιστικό συνάμα. Γιατί πιστεύω, αυτός είναι ο κόσμος μας: οι μικρές καθημερινές ανθρώπινες ιστορίες. Ένα μωσαϊκό από όνειρα, πόθο, πόνο και μικρές χαρές.

airgood@gmail.com είπε...

Εκεί στην Ολλανδία δώσανε
τη μάχη στο Αλάθητο
και τη κέρδισαν
εδώ το στήνουν ακόμη, το Αλάθητο,
τα υπόλοιπα αφορούν την γεωγραφίαν.

ΙωάννηςΚ (πρώην ioannisk) είπε...

Δεν ξέρω αν πρέπει να ζηλέψω τη γυναίκα που συγκριτικά με εμένα έζησε μία γεμάτη ζωή: Κατοχή, δικτατορία, έλλειψη ακάμα και των πλέον βασικών "utilities" ή να ευγνωμονώ τους γονείς μου που μεγάλωσα σε ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον με όλες τις ανέσεις του 20ου (και 21ου) αιώνα...

珊珊李 είπε...

成人論壇,hi5,成人文章,情色論壇,色遊戲,080視訊聊天室,成人網站,情色貼圖,遊戲基地,色情漫畫,做愛,免費影片,聊天室,好玩遊戲區,AV,成人圖片區,同志色教館,校園正妹牆,聊天室,貼圖,伊莉討論區,遊戲區,伊莉討論區,情色a片,成人影片,情色論壇,聊天室,同志色教館,情色視訊,遊戲,色情網站,視訊做愛,豆豆聊天室,聊天室,plus論壇,寄情築園小遊戲,聊天室,plus,情趣用品,成人交友網,後宮電影,情色網,情色,自拍,愛情公寓,色情網站,日本AV,後宮電影,做愛,A片下載,色情網站,手機遊戲,遊戲基地,成人小說,臺灣情色網,色情影片,視訊聊天,色情,好玩遊戲區,a383,A片,微風論壇,A片下載,微風成人區