Αμερικανικό Ημερολόγιο

Σε κάποιο βιβλιοπωλείο στο Hudson City βρήκα ένα φωτογραφικό άλμπουμ. Αφηγείται με εικόνες την Αμερική του 20^ου αιώνα. Εδώ μια χαρακτηριστική φωτογραφία από τις αρχές του 20^ου αιώνα, τότε που το «αμερικανικό όνειρο» ευδοκιμούσε. Έψαξα προσεχτικά, δεν κατάφερα να βρω ούτε έναν μαύρο στην φωτογραφία. Στις αρχές του 21^ου αιώνα, ένας μαύρος Πρόεδρος, έστω μιγάς, ετοιμάζεται να μπει στον Λευκό Οίκο. Δεν πρόκειται απλά για αλλαγή. Πρόκειται για «πολιτιστική επανάσταση»…

ΤΟ ΗUDSΟΝ CΙΤΥ είναι μια ήσυχη αμερικανική πολίχνη, με 30.000 κατοίκους, στα βόρεια της Νέας Υόρκης. Στις αρχές του 20ού αιώνα ήταν ξακουστή για τους εργάτες, τους μπεκρήδες, τους χαρτοπαίκτες και τα μπορδέλα της. Στις αρχές του 21ου αιώνα είναι γνωστή για τα αντικέρ, τα καλόγουστα εστιατόρια, τα καλλιτεχνικά χάπενινγκ και την ανεκτικότητά της. Η πόλη βρίσκεται στην καρδιά της πανέμορφης Κοιλάδας του Χάντσον, την οποία διασχίζει το ποτάμι Χάντσον και μαζί του και ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια της αμερικανικής ιστορίας. Κάθομαι στην καφετέρια του «Spotty Dog», ενός βιβλιοπωλείου που βρίσκεται στον κύριο δρόμο της πόλης, τη Warren Street, ακριβώς απέναντι από το εκλογικό κέντρο του Μπάρακ Ομπάμα. Στο τέλος του δρόμου δεσπόζει μια προτεσταντική εκκλησία, δεξιά και αριστερά παρκαρισμένα αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού και πολλές αμερικανικές σημαίες, που κρέμονται από παράθυρα σπιτιών και καταστημάτων. Δίπλα τους άλλες σημαίες, τρίχρωμες, που μοιάζουνε με γαλλικές, με την επιγραφή «Οpen». Εδώ ακόμα και το «ανοιχτό» για τα καταστήματα ανακοινώνεται με μια σημαία...

Το θρυλικό Hudson River διασχίζει την Κοιλάδα του Χάντσον, "κουβαλόντας" ταυτρόχονα ένα απο τα πιο σημαντικά κομμάτια της αμερικανικής ιστορίας

Ξεφυλλίζω ένα βιβλίο για την ιστορία της Κοιλάδας του Χάντσον. Η περιοχή πήρε το όνομα ενός Άγγλου ναύτη τυχοδιώκτη, του Χένρι Χάντσον, που στις αρχές του 17ου αιώνα έψαχνε στις ακτές του Ατλαντικού ένα πέρασμα για την Κίνα, διασχίζοντας με το μικρό του καράβι το ποτάμι που σήμερα φέρει το όνομά του. Ο Χάντσον έψαχνε την Κίνα και ανακάλυψε τον κόλπο της Νέας Υόρκης. Ακριβώς όπως είχε κάνει πριν από αυτόν ο Κολόμβος, που ψάχνοντας την Ασία ανακάλυψε την Αμερική. Από αυτή την άποψη, ιστορικά, η Αμερική είναι το αποτέλεσμα ενός λάθος υπολογισμού. Το καράβι του Χάντσον ήταν ιδιοκτησία μιας ολλανδικής εταιρείας. Έτσι, το «λάθος» του άνοιξε τον δρόμο στους Ολλανδούς να αποικίσουν την περιοχή και να ιδρύσουν ύστερα από κάποια χρόνια τη Νέα Υόρκη. Οι ερυθρόδερμοι Μοϊκανοί, Ινδιάνοι αυτόχθονες της περιοχής, με τα χρόνια εκδιώχθηκαν από εδώ και εξαφανίστηκαν. Με τα χρόνια πάλι, μαζί με τους αποίκους, τα ολλανδικά και τα αγγλικά καράβια έφεραν πολλούς, πάρα πολλούς μαύρους σκλάβους. Εκείνοι τράβηξαν τα πάνδεινα, αλλά επιβίωσαν και έμειναν. Στα χρόνια της Αμερικανικής Επανάστασης, Άγγλοι αποικιοκράτες και Αμερικανοί επαναστάτες έδωσαν σκληρές μάχες, ακριβώς εδώ, για τον έλεγχο του ποταμού Χάντσον: θεωρούσαν ότι όποιος ήλεγχε τον ποταμό θα κέρδιζε τον πόλεμο. Τον κέρδισαν οι Αμερικανοί επαναστάτες και η Αμερική έγινε αυτό που είναι σήμερα: Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής...

***

Σηκώνομαι από το τραπέζι για να επιστρέψω το βιβλίο στη θέση του. (Στο διπλανό τραπέζι μια δημοσιογράφος τοπικής εφημερίδας παίρνει συνέντευξη από έναν διάσημο σεφ της πόλης και σχεδόν όλοι οι θαμώνες είμαστε υποχρεωμένοι να «υποστούμε» την αφήγηση των παιδικών του χρόνων). Ρίχνω μια ματιά στα ευπώλητα βιβλία. Το τελευταίο βιβλίο του Μάικλ Μουρ, με οδηγίες για το πώς οι δημοκρατικοί δεν επιτρέπεται να χάσουν αυτές τις εκλογές. Ένα βιβλίο με μαρτυρίες Αμερικανών στρατιωτών από το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Λίγο πιο πέρα ένα βιβλίο, με μαύρο εξώφυλλο και λευκά γράμματα: «Τι λένε οι εχθροί της Αμερικής μας για μας». Δίπλα του ένα βιβλίο με τίτλο: «Γιατί οι Αμερικανοί μισούν την πολιτική». Κάποιος καθηγητής του Χάρβαρντ, ονόματι Ε.J. Dionne, Jr, είναι ο συγγραφέας του. Διαβάζω ένα απόσπασμα: «Υπάρχει μια ψεύτικη πόλωση ανάμεσα σε φιλελεύθερους και συντηρητικούς, οι οποίοι συζητούν για τα ίδια πράγματα ενώ η χώρα επιθυμεί να πάει μπροστά. Η αιτία αυτής της ψεύτικης πόλωσης είναι ο αμερικανικός εμφύλιος πολιτιστικός πόλεμος που ξέσπασε τη δεκαετία του ΄60. Ένας πολιτιστικός πόλεμος που έχει να κάνει:
1) Με την πλήρη ένταξη των μαύρων στην πολιτική και οικονομική ζωή της χώρας. 2) Τη χειραφέτηση της γυναίκας και τη σεξουαλικότητα. 3) Το νόημα των πολέμων που διεξάγει η Αμερική, τον τρόπο δηλαδή που οι Αμερικανοί βλέπουν το έθνος τους, τους ηγέτες και τον ρόλο του στον σημερινό κόσμο. Εμείς οι Αμερικανοί είμαστε ακόμα παγιδευμένοι στο 1960...».
Έτος έκδοσης του βιβλίου: 1991. Ο αμερικανικός πολιτιστικός εμφύλιος βρίσκεται αυτήν τη στιγμή στο αποκορύφωμά του...

Στο εκλογικό κέντρο του Μπάρακ Ομπάμα στο Χάντσον βρίσκω μια κατάξανθη κυρία, τη Λέλαντ, και έναν μαύρο νεαρό, που φορά γυαλιά μυωπίας, τον Ουίλιαμ Χαγκς, ένα χάρτινο ομοίωμα του Ομπάμα, πολλές κονκάρδες του, ένα δολάριο η μία, μπλουζάκια με τη φωτογραφία του. Δεν μπορώ όμως να αγοράσω κανένα μπλουζάκι. Είναι όλα ΧΧL, τα υπόλοιπα έχουν εξαντληθεί. Ικανοποιούμαι με δύο κονκάρδες. Εκείνη τη στιγμή μπαίνει στο εκλογικό κέντρο ένας Γερμανός, που μένει χρόνια στο Χάντσον, βγάζει το πορτοφόλι του και αγοράζει 52 κονκάρδες! Επειδή έχει ιδρύσει fun club του Ομπάμα στο Βερολίνο, εξηγεί. Ζητάω μια πρόβλεψη για τις εκλογές. «Θα νικήσουμε», λέει ο Ουίλιαμ. Αμέσως μετά προσθέτει ένα «αλλά...». Εδώ και μία εβδομάδα που είμαι εδώ πέρα, η κάθε κουβέντα για τη νίκη του Ομπάμα συνοδεύεται από ένα «αλλά»... Σαν να φοβούνται οι οπαδοί του ότι κάτι θα συμβεί την τελευταία στιγμή και θα μετατρέψει το όνειρο σε εφιάλτη. Κάτι που το λένε «νοθεία», «ξέσπασμα ρατσισμού», «συνωμοσία» και ένας Θεός ξέρει τι άλλο... Ο Ουίλιαμ είναι εκλέκτορας του Δημοκρατικού Κόμματος, εκλέγεται στη γειτονιά των μαύρων της Νέας Υόρκης, στο Χάρλεμ. Μιλάμε για το φυλετικό ζήτημα. «Η γενιά μου δεν έχει πρόβλημα με το χρώμα της επιδερμίδας» λέει. «Τουλάχιστον εδώ στον Βορρά. Η παλαιότερη γενιά, λευκών και μαύρων, έχει ακόμα κατάλοιπα. Εγώ είμαι μαύρος, αλλά πρέπει να σου πω ότι μου έχει τύχει πολλές φορές τα τελευταία χρόνια να δω ανθρώπους που δεν μιλιούνται, όχι επειδή είναι λευκοί ή μαύροι, αλλά επειδή είναι δημοκρατικοί και συντηρητικοί. Υπάρχει πλέον αβυσσαλέο πολιτικό μίσος σε αυτή τη χώρα».
Ο ΜακΚέιν, όσο πιο πολύ πλησιάζουν οι εκλογές, προσπαθεί να αξιοποιήσει αυτό το «αβυσσαλέο πολιτικό μίσος». Κάθε μέρα οι δικοί του επινοούν και μια κατηγορία για τον Ομπάμα. Και όσο πιο ανελέητοι γίνονται οι άνθρωποι του ΜακΚέιν με τον Ομπάμα, τόσο πιο ανελέητες γίνονται οι δημοσκοπήσεις μαζί τους... Ρωτάω τον Ουίλιαμ τι λένε οι μαύροι για τις εκλογές. «Δεν έχουν νιώσει ποτέ έτσι» απαντά. «Είναι γεμάτοι ελπίδα, περηφάνια αλλά και φόβο». Τι φοβούνται; «Αυτό που φοβόμαστε όλοι: εάν ο Ομπάμα χάσει, αυτή η χώρα θα πάει πενήντα χρόνια πίσω».

***

Οι δημοσκοπήσεις βγάζουν καθαρά Ομπάμα, αλλά... Αυτές οι εκλογές είναι οι πιο επίφοβες της αμερικανικής ιστορίας. Και οι πιο κουραστικές. Γι΄ αυτό όλοι εύχονται να τελειώσουν μια ώρα αρχύτερα. Ο Μπομπ Χέρμπερτ, αρθρογράφος των «Νew Υork Τimes», μαύρος ο ίδιος, έγραφε τις προάλλες: «Εδώ κανείς δεν ξέρει πραγματικά ποιος θα κερδίσει τις εκλογές». Πολλοί ξέρουν, πάντως, πως εάν χάσει ο Ομπάμα, ο αμερικανικός πολιτιστικός εμφύλιος θα γίνει «ολοκληρωτικός πόλεμος». Και αν κερδίσει ο Ομπάμα; Μάλλον το ίδιο, αλλά οι όροι θα είναι πολύ πιο διαφορετικοί. Εν τω μεταξύ, πιο πολύ και από τις δημοσκοπήσεις, οι Αμερικανοί παρακολουθούν αγχωμένοι τη Γουόλ Στριτ να κατρακυλά καθημερινά. Το αμερικανικό όνειρο να κατρακυλά καθημερινά, την ίδια στιγμή που με τη μεγάλη πιθανότητα ενός μαύρου προέδρου στον Λευκό Οίκο το «αμερικανικό όνειρο» αναγεννιέται, όπως ποτέ άλλωστε στην αμερικανική ιστορία. Ίσως, αυτή η αχανής χώρα, που ο Κολόμβος ανακάλυψε κατά λάθος, συνηθίζει να αναπαράγει τα όνειρά της, μέσα από τις πιο εφιαλτικές αντιφάσεις...

ΥΓ. Ευχαριστώ το Πολιτιστικό Κέντρο Ledig House (http://www.artomi.org/ledig.htm) για την πρόσκληση και την υπέροχη φιλοξενία, σε ένα απο τα πιο ωραία μέρη που έχω δει στη ζωή μου, στη καρδιά της Κοιλάδας του Χάντσον, δίπλα στο Hudson River. Απο εδώ θα κάνω εξορμήσεις σε πόλεις και χωριά της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, καταγράφοντας πρόσωπα, τοπία και κρατώντας σημειώσεις για το Αμερικανικό Ημερολόγιο Εκλογών.

Δεν υπάρχει σάλιο...

Τώρα, με την οικονομική κρίση, ξεφυλλίζω εφημερίδες και εμπλουτίζω τις γλωσσικές γνώσεις μου. «Αποταμιεύω» εκφράσεις αργκό, σε διάφορες γλώσσες, που περιγράφουν την απενταρία. Άρχισα με την αγγλική έκφραση «in the red». Αυτολεξεί μετάφραση στα ελληνικά: «Στο κόκκινο». Στα ελληνικά, ίσως, παραπέμπει στον ραδιοφωνικό σταθμό του ΣΥΝ. Στα αγγλικά όμως σημαίνει ότι έχεις ξοδέψει περισσότερα χρήματα από αυτά που έχεις στον τραπεζικό σου λογαριασμό. Και η Αγγλία σήμερα έχει γεμίσει από ανθρώπους «στο κόκκινο». Πώς αλλάζουν οι καιροί. Τον περασμένο αιώνα το κόκκινο παρέπεμπε στην επανάσταση και την κομμουνιστική ουτοπία. Τώρα, στην Αγγλία τουλάχιστον, παραπέμπει στους οπαδούς της καταναλωτικής ουτοπίας. Άλλη αγγλική έκφραση που σημείωσα: «Τo be on the rocks». Περίεργος λαός οι Άγγλοι. Τα χρήματα, στην αργκό, τα λένε «rocks», δηλαδή «βράχια». Ένας Θεός ξέρει γιατί. Έτσι, όποιος βρίσκεται «πάνω στα βράχια», σημαίνει ότι είναι απένταρος. (Πράγμα που με κάνει να σκεφτώ ότι, αντίστροφα, όσοι βρίσκονται κάτω από τα βράχια πρέπει να έχουν φράγκα). Μετά τα αγγλικά προχώρησα στα ιταλικά. Βρήκα μιαν αρκετά παράξενη έκφραση: «Εssere al verde». Αυτολεξεί μετάφραση στα ελληνικά: «Είμαι στο πράσινο». Στα ελληνικά παραπέμπει, συνήθως, στο ΠΑΣΟΚ, τον Παναθηναϊκό και τους Οικολόγους. Στα ιταλικά, όμως, περιγράφει τον απόλυτα απένταρο. Εικάζεται πως η έκφραση προέρχεται από ένα μεσαιωνικό έθιμο στην Ιταλία. Τότε άναβαν ένα ειδικό φανάρι, το λεγόμενο «πράσινο φανάρι», που σήμαινε ότι στα συσσίτια το φαγητό ήταν έτοιμο για μια ειδική κατηγορία φτωχών, τους «ντροπιασμένους»: άνθρωποι που δεν γεννήθηκαν φτωχοί αλλά πτώχευσαν λόγω της σπατάλης και των λανθασμένων επενδύσεων. Επομένως, στα ιταλικά, ένας «πράσινος κόσμος» θα σήμαινε έναν κόσμο γεμάτα συσσίτια για νεόπτωχους. Από τα ιταλικά πέρασα στα γαλλικά. Λίγα πράγματα βρήκα. Για την απενταρία, καθώς φαίνεται, οι Γάλλοι δεν προσφεύγουν στην αργκό. Σου λένε ευθεία «sans argent», δηλαδή «χωρίς χρήματα» και ξεμπερδεύουν. Από τα γαλλικά στάθηκα για λίγο στα αλβανικά. Βρήκα την πιο παράξενη έκφραση του κόσμου: «Κam mbetur trok». Σημαίνει, έχω μείνει απένταρος. Μόνο που «trok» είναι ο καλπασμός του αλόγου. Παρ΄ ότι τα αλβανικά είναι η μητρική μου γλώσσα, δεν μπορώ να βρω τι σχέση έχει το βήμα του αλόγου με την απενταρία. Τέλος, πέρασα στα ελληνικά. Χάρη και στη βοήθεια του εξαίρετου φίλου Γιάννη Χάρη, «αποταμίευσα» τις εξής εκφράσεις: «Έμεινα ρέστος», «έμεινα ταπί», «δεν υπάρχει σάλιο», «έμεινα στον άσο». Μάλιστα για το τελευταίο, τον άσο, ψάχνοντας στο Διαδίκτυο, «ψάρεψα» και ανώνυμους στίχους: «Έδινα ό,τι ζητούσες έδινα/ κι όταν στον άσο έμεινα/ μου έγινες καπνός/ Τώρα που ευτυχισμένη με άλλον ζεις/ μη βιάζεσαι να το χαρείς/ μα να θυμάσαι πως/ Δανεικά τα πάντα είναι δανεικά». Τώρα που ανέφερα το Διαδίκτυο: διαπιστώνω ότι εκεί, τώρα, ξεχειλίζει ο θυμός ενάντια στον καπιταλισμό και το χρήμα. Εδώ που τα λέμε, το χρήμα πάντα είχε εχθρούς, αριστερά και δεξιά. Ο Μαρξ το αποκαλούσε πόρνη. Οι μπολσεβίκοι έθεσαν ως έσχατο στόχο να το καταργήσουν. Στην Αλβανία μας έλεγαν ότι όσο λιγότερα χρήματα έχουμε, τόσο πιο κοντά στον κομμουνισμό βρισκόμαστε. Και οι ακροδεξιοί, όπως ο Γάλλος Σαρλ Μοράς, αναθεμάτιζαν το χρήμα, ταυτίζοντάς το με τις εφημερίδες και τη δημοκρατία. Τώρα, ξανά, η οργή φουντώνει ενάντια στο χρήμα. Ίσως θα ΄ταν καλύτερα να το καταργήσουμε; Να αρχίσουμε να ανταλλάσσουμε ρύζι με laptop, κριθαράκι με κινητά, κατσικίσιο τυρί με iΡod, μέλι με Viagra, καλαμπόκι με ΡlayStation. Έτσι, ίσως, συντρίψουμε, μια και καλή, την αγορά και τον διεφθαρμένο Μαμωνά. Να ζούμε, επιτέλους, σε έναν κόσμο όπου δεν θα υπάρχει καθόλου σάλιο. Αν και οι Λατίνοι έλεγαν, σε αργκό φάση και αυτοί, Ηomo sine pecunia imago mortis: Ο άνθρωπος χωρίς χρήμα είναι ομοίωμα θανάτου...

Ένα βροχερό βράδυ στο Βερολίνο

Μεγάλωσα περικυκλωμένος από τα πορτρέτα και τα αγαλματίδια του Μαρξ, τον οποίο συμπαθούσα και ακόμα συμπαθώ. Αυτόν που δεν πήγαινα καθόλου ήταν ο στενός του φίλος, ο Έγκελς. Παρόλα αυτά μια φωτογραφία δίπλα στον Μαρξ δεν κατάφερα ποτέ να κάνω. Τελικά, τα κατάφερα στη Πλατεία Μαρξ-Έγκελς στο Βερολίνο

Στις 3 Οκτωβρίου ήταν η επέτειος της επανένωσης της Γερμανίας. Πέρασαν δεκαοκτώ χρόνια από τότε. Έτυχε να βρεθώ στο Βερολίνο το βράδυ της επετείου. Παρακολούθησα τη συναυλία που δόθηκε μπροστά στην Πύλη του Βρανδεμβούργου. Οι δρόμοι γύρω από την Πύλη του Βρανδεμβούργου ήταν κλειστοί και τα μέτρα ασφαλείας αυστηρά. Ο φόβος για τρομοκρατικές επιθέσεις ορατός. Κόσμος αρκετός, πολύχρωμος και χαλαρός, όπως το ίδιο το σημερινό, κοσμοπολίτικο Βερολίνο. Άφθονη μπίρα, δελεαστικές μυρωδιές της παραδοσιακής bratwurst, ιπτάμενοι Winnie the Ρooh, ελάχιστες γερμανικές σημαίες (θυμήθηκα τότε τις «προβλέψεις» ότι μετά την επανένωση η Γερμανία θα ξαναγινόταν ένα επικίνδυνο εθνικιστικό τέρας που θα καταβρόχθιζε την Ευρώπη), μια κόκκινη μπάλα της Coca-Cola καρφωμένη στις στήλες της Πύλης, που μου έφερε στο νου την ταινία «Goodbye Lenin»...

Παρ΄ όλη τη γιορτινή ατμόσφαιρα, η επέτειος της επανένωσης πέρασε κάπως στα ψιλά. Οι κύριες ειδήσεις αφορούν την παγκόσμια οικονομική κρίση. Και ο καλύτερος τρόπος για να παρακολουθήσει κανείς την οικονομική κατάσταση στη Γερμανία είναι να καταγράψει την κατανάλωση μπίρας, που εδώ είναι κάτι περισσότερο από τον φραπέ στην Ελλάδα. Ακόμα και στο μετρό, κάθε στιγμή της ημέρας και της νύχτας, βλέπεις άνδρες και γυναίκες να κρατούν ένα μπουκάλι ή κουτάκι μπίρας στο χέρι. Το 1980 οι Γερμανοί έπιναν 145,9 λίτρα μπίρας κατά κεφαλήν (ναι, κατά κεφαλήν!) τον χρόνο. Το 2007 η κατανάλωση έπεσε στα 111,7 λίτρα. Τώρα, εκφράζονται φόβοι ότι μπορεί να πέσει κάτω από τα 100. Η κατανάλωσης μπίρας ακολουθεί τον δείκτη του Χρηματιστηρίου της Φρανκφούρτης. Κι εκείνος, τουλάχιστον για την ώρα, πέφτει συνεχώς...

●●●

Τη μεθεπόμενη της επετείου της επανένωσης ο κύριος τίτλος των γερμανικών εφημερίδων αφορούσε στην απόφαση της κυβέρνησης για τη διάσωση της Ηypo Real Εstate. Σχεδόν ταυτόχρονα ήρθε και η δήλωση της Μέρκελ ότι η κυβέρνηση εγγυάται τις καταθέσεις των Γερμανών. Η Μέρκελ δεν συμφώνησε με την πρόταση Σαρκοζί για ένα κοινό ευρωπαϊκό σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης. Δεν φταίει όμως η Μέρκελ που η Ενωμένη Ευρώπη δεν μπορεί να υιοθετήσει κοινή πολιτική όπως η Αμερική, εξηγεί ένας πολιτικός αναλυτής στο κανάλι ΖDF. Η οικονομική κρίση απέδειξε αυτό που όλοι ξέραμε: η Ευρώπη δεν είναι μία χώρα, αλλά μια διαδικασία ολοκλήρωσης. Πιο ωμά, η Ε.Ε. του ενιαίου νομίσματος είναι οικονομικός γίγαντας και ταυτόχρονα πολιτικός νάνος. Αυτή η κρίση μπορεί να σημάνει την αρχή της πολιτικής Ευρώπης ή την αρχή του τέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και φυσικά, πολλά εξαρτώνται από τις αποφάσεις της «ατμομηχανής της Ευρώπης», της Γερμανίας.

Στο Βερολίνο την ατμόσφαιρα της κρίσης δεν τη νιώθεις. Η πόλη, αναγεννημένη κυριολεκτικά μετά την επανένωση, συνεχίζει να απολαμβάνει τη νέα εφηβεία της. Χαλαροί ρυθμοί, πολύ πράσινο, πολλά ποδήλατα και σκυλιά, αρκετοί ζητιάνοι στην Αlexanderplatz, Τσιγγάνοι, από τη Ρουμανία κυρίως, που σε ρωτούν συνέχεια «Do you speak Εnglish?», κανένα μποτιλιάρισμα, άψογα μέσα μαζικής μεταφοράς, όλο και περισσότεροι τουρίστες, φθηνό φαγητό για όλα τα γούστα, φθηνά ενοίκια, πιο φθηνά από ό,τι στην Αθήνα, πολυπολιτισμικές γειτονιές. Μόνο αν πας πιο βαθιά, σε περιοχές του πρώην Ανατολικού Βερολίνου, όπως το Λίχτενμπεργκ, βρίσκεις ακόμα τα χνάρια του «υπαρκτού»: τεράστια κτίρια από μπετόν, άκαμπτα, σαν τα μυαλά των απαράτσικ του κόμματος. Όσο και αν ανακαινίστηκαν δυσκολεύονται να κρύψουν την προέλευσή τους. Πολλές δορυφορικές κεραίες, λίγοι μετανάστες, πανκ με μπουκάλια μπίρας και μαντρόσκυλα (σαν αυτά που κρατούσαν κάποτε οι φρουροί του «υπαρκτού σοσιαλισμού» στο Τείχος του Βερολίνου) που τραγουδούν τραγούδια νεοναζί. Σε αυτές τις περιοχές η ανεργία φθάνει σε βαλκανικά επίπεδα, αγγίζει το 30%, και το γερμανικό κράτος αντιμετωπίζει την κατάσταση με γενναιόδωρες επιδοτήσεις. Οι Γερμανοί ακόμα πληρώνουν «φόρο αλληλεγγύης», κομμάτι και αυτό των δισεκατομμυρίων ευρώ με τα οποία κάθε χρόνο χρηματοδοτούν την ανοικοδόμηση της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Από εκεί και πέρα, παρ΄ όλη την κρίση, κανείς δεν μιλά για νέους φόρους στην Γερμανία. Ούτε οι δημοσιογράφοι των βραδινών δελτίων προσπαθούν να προκαλούν πανικό. Ίσως γιατί το κραχ του 1929 εδώ ξυπνάει εφιάλτες: την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία. Το μάθημα του παρελθόντος είναι σαφές: όταν οι άνθρωποι είναι τρομαγμένοι, διψούν για σωτήρες. Είναι πάντα διατεθειμένοι να χτίζουν τείχη...

●●●

Την επομένη της επετείου, ξαναπήγα μια βόλτα στην Πύλη του Βρανδεμβούργου. Για να δω τα ίχνη του Τείχους του Βερολίνου. Μπροστά στην Πύλη, στην Πλατεία των Παρισίων, από την πλευρά που ήταν κάποτε το Ανατολικό Βερολίνο, έπιασα για λίγο κουβέντα με έναν τουρκικής καταγωγής Γερμανό. Στεκόταν με αστείρευτη υπομονή στο τσουχτερό κρύο και τη βροχή με μια λευκή ομπρέλα στο χέρι, μια αμερικάνικη σημαία δίπλα, ντυμένος Αμερικανός στρατιώτης. Μου είπε ότι έβγαζε το μεροκάματό του ποζάροντας για τους τουρίστες. Ένα ευρώ η φωτογραφία. Ένα ζευγάρι Ρώσων τουριστών πληρώνουν από ένα ευρώ και βγάζουν μια αναμνηστική φωτογραφία μαζί του. Ένας τουρκικής καταγωγής Γερμανός ντυμένος Αμερικανός, που φωτογραφίζεται με Ρώσους τουρίστες, μπροστά στην Πύλη του Βρανδεμβούργου, εκεί όπου κάποτε βρισκόταν το Τείχος: είναι το σημερινό Βερολίνο. Είναι η σημερινή Ευρωλάνδη...

Βερολίνο, κοντά στη Πύλη του Βρανδεμβούργου. Νεαροί με πλαστικά ποτήρια γεμάτα μπίρα περνούν ξέγνοιαστοι πάνω στα χνάρια του Τείχους (κάτω η λωρίδα με τα τούβλα)

Μπροστά στην Πύλη του Βρανδεμβούργου βλέπω τα χνάρια του Τείχους του Βερολίνου. Μια λωρίδα φαρδιά, δυο τούβλα. Τρεις νεαροί ξέγνοιαστοι, με πλαστικά ποτήρια μπίρας στα χέρια, περνούν πάνω της. Ίσως να μην ξέρουν καν ότι από εδώ περνούσε κάποτε το Τείχος. Εδώ, σε αυτό το σημείο, μέτρησαν τις δυνάμεις τους ο «υπαρκτός σοσιαλισμός» και ο φιλελευθερισμός. Ο πρώτος ηττήθηκε. Όταν κατάρρευσε το Τείχος, φάνηκε πως ήταν μια τρομακτική φούσκα, γεμάτος τρόμο, εξαθλίωση και χαφιέδες. Τότε, ο δεύτερος νόμισε ότι μπορεί να κάνει ό,τι γουστάρει. Αποδεσμεύτηκε από κάθε έλεγχο, έγινε «υπαρκτός φιλελευθερισμός». Για δυο δεκαετίες δέσποζε σαν πανευτυχής λαίμαργος που ονειρευόταν να καταβροχθίσει τον κόσμο. Τώρα που οι τράπεζες καταρρέουν αποδεικνύεται πόσο επικίνδυνο είναι να αφήσεις τους πανευτυχείς λαίμαργους ανεξέλεγκτους να παίζουν με τον κόσμο ατιμωρητί, σα να ΄ναι φλιπεράκι. Ο «υπαρκτός σοσιαλισμός» άφησε πίσω του τον φοβισμένο και εξαθλιωμένο άνθρωπο, που ανέμιζε κάτω από το βλέμμα των χαφιέδων σημαίες με σφυροδρέπανα. Ο «υπαρκτός φιλελευθερισμός» αφήνει πίσω του τον τρομαγμένο άνθρωπο που ανεμίζει πιστωτικές κάρτες τις οποίες δεν μπορεί να ξεπληρώσει. Μια νέα γενιά Ευρωπαίων γεννιέται: η γενιά των αιώνιων χρεοφειλετών. Και ο σημερινός κόσμος μοιάζει με σχιζοφρενή: είναι τόσο γοητευτικός και συνάμα ο πιο επικίνδυνος που έζησε ποτέ ο άνθρωπος...

●●●

Κάθομαι σε μια καφετέρια στην Κarl-Μarx Αllee, δίπλα σε ένα κινέζικο εστιατόριο, ξεφυλλίζοντας εφημερίδες. Μια είδηση μού τραβά την προσοχή. Ενώ οι τράπεζες κινδυνεύουν να τα κακαρώσουν στην Αγγλία, η Αγγλικανική Εκκλησία βγαίνει με κέρδη από την οικονομική κρίση. Είχε επενδύσει στα hedge funds, την πιο κυνική επένδυση και την πιο επικερδή, γιατί στηρίζεται στη συμφορά των άλλων. Περίεργος κόσμος. Οι γραμματείς του Κόμματος ηττήθηκαν. Οι χρηματιστές τα έκαναν (φουσκωμένη) θάλασσα. Οι ιερείς τα καταφέρνουν πάντα. Για να πω την αλήθεια, πήγε το μυαλό μου, για λίγο, και στο Βατοπέδιο. Σκέφτηκα, μετά, ότι και οι ισλαμικές τράπεζες σκίζουν, εφαρμόζοντας τη σαρία στις δοσοληψίες τους. Για εκείνες του Βατικανού δεν χρειάζεται να πω τίποτα. Ωραίο σύστημα αυτό με το ιερό χρήμα: στα κηρύγματα αναθεματίζεις το χρήμα και εκτός κηρυγμάτων το μαζεύεις. Αυτά σκεπτόμενος λοιπόν, κοντά στα χνάρια του Τείχους του Βερολίνου, θυμήθηκα την προτροπή του Αγίου Λουκά: «Μη θησαυρίζετε θησαυρούς στη γη, όπου ο σκόρος και η σκουριά καταστρέφουν και όπου κλέφτες κάνουν διαρρήξεις και κλέβουν. Αντίθετα, να θησαυρίζετε για τους εαυτούς σας θησαυρούς στον ουρανό, όπου ούτε σκόρος καταστρέφει ούτε σκουριά και όπου κλέφτες δεν κάνουν διαρρήξεις ούτε κλέβουν. Γιατί όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί θα είναι και η καρδιά σας»...

Ένα ανώνυμο μήνυμα απο την φυλακή

ΕΚΚΛΗΣΗ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ και ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΥ

στείλτε αυτό το μύνημα στα Μέσα Ενημέρωσης

και

στα τηλ. (τηλ. 2610 647254, 2610 647253) της Κλειστής Φυλακής Πατρών

πιέστε για να πάρουν μέτρα.

Αξιότιμοι κύριοι,

συγχωρήστε μας που δεν δίνουμε τα ονόματα μας και αυτό για να μην μετατεθούμε εκδικητικά "λόγω υπηρεσιακών αναγκών", δεν σημαίνει όμως ότι περιγράφουμε παρακάτω δεν είναι αλήθεια.

Είμαστε αναγκασμένοι μετά από τόσο καιρό που δεν λύνονται τα προβλήματα μας, να τα δημοσιοποιήσουμε, όχι για να "αποκαλυφθεί" ένα ακόμη σκάνδαλο αλλά για ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΟΥΣ καθαρά λόγους.

Είμαστε νέοι εργαζόμενοι στο χώρο της Κλειστής Φυλακής Πατρών, άνθρωποι που όλοι μας έχουμε κάνει σπουδές, κύρια στην Ανωτέρα εκπαίδευση, και πού λόγω της υποαπασχόλησης και της ανεργίας υποβάλαμε τα χαρτιά μας εδώ και ένα χρόνο και προσληφθήκαμε ως Σωφρονιστικοί υπάλληλοι στη Πάτρα.

Δεν περιμέναμε να βρούμε μια τέτοια κατάσταση, γιατί όλοι μας λίγο η πολύ και σε εργοστάσια έχουμε δουλέψει και τετραωρίτες κ.λ.π.

Ότι υπάρχει όχι απλώς υπερκάλυψη στους χώρους κράτησης δεν αποτελεί, δυστυχώς είδηση, το ότι οι κρατούμενοι στοιβάζονται ανά 11 η 12 σε χώρους για 5 άτομα, εάν δεν είναι ΑΠΑΝΘΡΩΠΟ τότε πως αλλιώς να χαρακτηρισθεί? Αυτό βέβαια έχει να κάνει με αποφάσεις της Κεντρικής Διοίκησης που ελπίζουμε σε λόγο καιρό θα βελτιωθεί με τη λειτουργία των νέων καταστημάτων.

Το ότι δίνεται ΕΝΑ ρολό χαρτί τουαλέτας σε κάθε κρατούμενο ΤΟ ΜΗΝΑ έχει να κάνει με αποφάσεις της Τοπικής Διεύθυνσης (Διευθυντής και Αρχιφύλακας).

Το ότι δεν λειτουργεί κανένα πρόγραμμα εκμάθησης η σεμινάριο η σχολείο δεύτερης ευκαιρίας, ποιός φταίει γι αυτό?

Το ότι δεν πλένονται οι κοινόχρηστοι χώροι (προαύλια κρατουμένων) με αποτέλεσμα να υπάρχει μια αφόρητη βρώμα που ούτε στα πιο βρώμικα βουστάσια δεν υπάρχει, αυτό έχει να κάνει με αδιαφορία της Τοπικής Διεύθυνσης (τηλ. 2610 647254, 2610 647253)

Οι ακαθαρσίες που έχουν κολλήσει στα προαύλια, συνέπεια της μη ύπαρξης ούτε ενός κάδου για απορρίμματα, με συνδυασμό είτε με τις υψηλές θερμοκρασίες είτε με την συνεχή υγρασία, δημιουργεί πρόβλημα όχι μόνο δυσωδίας αλλά για αρρώστιες που και λόγω του υπερπληθυσμού που από τη μια στιγμή στην άλλη θα δημιουργήσουν ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΕΠΙΔΥΜΙΕΣ.

Η μη ύπαρξη κάδων μέσα στη φυλακή εάν δεν είναι θέμα της Τοπικής Διεύθυνσης (Διευθυντής και Αρχιφύλακας) τότε ποιανού είναι?

Εάν συλλογιστείτε ότι καθημερινά δύο φορές την ημέρα πετάγονται όγκοι σκουπιδιών, για 24 κάδους και πλέον, από ένα χώρο που "φιλοξενεί" πάνω από 800 άτομα (ένα κανονικό χωριό δηλαδή), χωρίς να γίνεται έστω υποτυπωδώς ανακύκλωση του χαρτιού και μετάλλου, φανταστείτε τι σπατάλη γίνεται? κάτι που αδιαφορεί τελείως η Τοπική Διεύθυνση.

Όσον αφορά εμάς, παρόλο που είμαστε τελείως ανεκπαίδευτοι και προσπαθούμε με βάση το συναίσθημα να βοηθήσουμε στην καθημερινή διαβίωση των κρατουμένων (γιαυτό ότι και εάν έκαναν, πάνω από όλα είναι άνθρωποι που χρίζουν τουλάχιστον το σεβασμό των στοιχειωδών δικαιωμάτων.

Εμείς ως εργαζόμενοι εκτός ότι είμαστε αναγκασμένοι να υποφέρουμε από την ΜΟΝΙΜΗ (που ούτε κτήνη δεν μπορούν να υποφέρουν) δυσωδία, να κάνουμε κυριολεκτικά ¨σλάλομ¨ ανάμεσα σε σάπια φαγητά, σκουλήκια, ποντίκια και κολλημένες ακαθαρσίες μηνών, πατώντας πάνω σε ένα μαύρο ζελέ βρωμιάς, το χειρότερο όμως όλων είναι το μεσαιωνικό ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟ ωράριο εργασίας, δηλαδή να μην παίρνουμε ΟΥΤΕ ΡΕΠΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Αυτό φυσικά δεν υπόκειται σε αποφάσεις της ηγεσίας του Υπουργείου αλλά της Τοπικής Διεύθυνσης (Διευθυντής και Αρχιφύλακας).

Αν και παλιότεροι συνάδελφοι, καταθέσαν υπόμνημα στον προϊστάμενο Αρχιφύλακα για να βελτιωθεί το ωράριο, η απάντηση ήταν η πλήρης αδιαφορία.

Φανταστείτε λοιπόν εργαζόμενους που πρέπει καθημερινά να πρέπει να εξυπηρετούν πάνω από 800 κρατούμενους, και κάθε περίπτωση να χρήζει ξεχωριστής σημασίας, εμείς να είμαστε σε κατάσταση συνεχούς κούρασης, γιατί απλά ΑΔΙΑΦΟΡΕΙ η τοπική διεύθυνση και αρχιφυλακείο.

Αξιότιμοι κύριοι,

των Μέσων Ενημέρωσης ελπίζουμε και σας ζητάμε να βοηθήσετε, έστω με την δημοσιοποίηση, αυτών των πιο στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σωφρονιστικοί Υπάλληλοι Κ.Φ.Πατρών

υ.γ. Να μας συγχωρήσετε γιατί δεν δίνουμε τα ονόματα μας αλλά η μόνη αλήθεια είναι ότι ΦΟΒΟΜΑΣΤΕ με όλη τη σημασία της λέξης να μην βρεθούμε "λόγω υπηρεσιακών αναγκών" μετατιθέμενοι εκδικητικά.

Δυστυχώς στην υπηρεσία μας ισχύει "ότι δεν ακούγεται σημαίνει ότι λειτουργεί καλά" και άρα το Υπουργείο θεωρεί ότι η τοπική διεύθυνση (Διευθυντής -Αρχιφύλακας) δουλεύει καλά, όσο δεν υπάρχουν παράπονα.

ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΜΑΣ