Κυριακή, Μαρτίου 22, 2009

Τα άγρια σκυλιά των συνόρων...

Συνοριοφύλακες, καλάσνικοφ, κιάλια και ο σκύλος των συνόρων, σε προπαγανδιστική φωτογραφία της εποχής στην Τσεχοσλοβακία. Το άγρυπνο και ανήσυχο βλέμμα ψάχνει τον εσωτερικό εχθρό που προσπαθεί να δραπετεύσει από τον «σοσιαλιστικό παράδεισο»…


Περνάω τα σύνορα μεταξύ Γερμανίας, Τσεχίας, Σλοβακίας, Πολωνίας. Στα συνοριακά περάσματα υπάρχει χιόνι, γυμνά δέντρα και λάσπη, εκεί όπου κάποτε υπήρχαν συρματοπλέγματα, σκυλιά, νεκρές ζώνες, φαντάροι. Κάποτε, ούτε είκοσι χρόνια πριν δηλαδή, αυτά τα σύνορα ήταν αδιαπέραστα. Ειδικά εκεί όπου οι «χώρες του υπαρκτού» συνόρευαν με την καπιταλιστική Δύση. Σύνορα ερμητικά κλειστά, με φαντάρους, νεκρές ζώνες, ναρκοθετημένες ζώνες, απαγορευμένες ζώνες, πολυβόλα, πολυβολεία, χαφιέδες, σκυλιά. Ειδικά σκυλιά, μεγάλα σαν τσοπανόσκυλα, άγρια σαν λύκοι, έτοιμα να ξεσκίζουν, να δαγκώσουν, να πετσοκόψουν τον εσωτερικό εχθρό που αποπειράται να δραπετεύσει από τον «σοσιαλιστικό παράδεισο». Μικροί, στην Αλβανία, τα βλέπαμε τα άγρια σκυλιά των συνόρων στα βιβλία του δημοτικού. Βλέμμα στρατευμένο, σε ένταση, άγρυπνο, ψάχνοντας, αναμένοντας, τον εχθρό. Οι δασκάλες μας έλεγαν ότι τα επίφοβα σκυλιά των συνόρων είναι οι φύλακες του έθνους και του σοσιαλισμού. Είναι μια από τις αιτίες, νομίζω, που ακόμα και σήμερα δυσκολεύομαι να έχω ομαλή σχέση με τα σκυλιά, ειδικά τα μεγαλόσωμα…


***

Τώρα που επισκέπτομαι μουσεία της Ανατολικής Γερμανίας, της Τσεχίας, της Πολωνίας, βλέπω προπαγανδιστικούς πίνακες της εποχής όπου τα σύνορα ήταν ερμητικά κλειστά. Βλέπω ξανά τα ίδια άγρια, επίφοβα σκυλιά των συνόρων που έβλεπα στα βιβλία του δημοτικού στην Αλβανία. Λες και είναι κλωνοποιημένα. Βλέπω τους ίδιους συνοριοφύλακες, το ίδιο βλέμμα, αετίσιο, άγρυπνο, που δεν ξέρεις ακριβώς προς τα πού κοιτά, έξω από τα σύνορα ή μέσα. Συνήθως έβλεπαν προς τα μέσα, για να συλλάβουν, να εκτελέσουν επί τόπου, τους υποψήφιους δραπέτες. Το τοπίο πίσω από τους συνοριοφύλακες σκέτη natura morta. Όσο πιο πολύ μοιάζει με νεκροταφείο το πέρασμα των συνόρων, τόσο πιο περήφανο και ευτυχισμένο είναι το βλέμμα του συνοριοφύλακα. Από τους πίνακες λείπουν τα ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα, οι νεκρές ζώνες, οι απαγορευμένες ζώνες, τα πολυβολεία, οι χαφιέδες. Και οι δολοφονημένοι. Εκείνοι που άφησαν την τελευταία τους πνοή προσπαθώντας να περάσουν τα σύνορα. Εκείνοι που μετά θάβονταν ατιμασμένοι, ως ορκισμένοι «εχθροί του σοσιαλισμού και του έθνους». Κάθε ιδεολογία έχει τα δικά της σκυλιά, τα δικά της σύνορα, τους δικούς της συνοριοφύλακες, την δική της μυρωδιά, το δικό της χρώμα. Τα σκυλιά των συνόρων και τα σύνορα των καθεστώτων του «υπαρκτού» είναι ίδια. Η μυρωδιά είναι συνήθως ένα μείγμα μούχλας και καμένου καουτσούκ. Αν πάτε στα γραφεία της Στάζι ειδικά, θα σας τρυπήσει τα ρουθούνια. Είναι η ίδια μυρωδιά που είχα μυρίσει στα πρώην γραφεία της «Σιγκουρίμι» στην Αλβανία. Αν και πέρασαν είκοσι χρόνια από την κατάρρευση των καθεστώτων η μυρωδιά δεν φεύγει με τίποτα. Το χρώμα αυτών των καθεστώτων, ένα καταθλιπτικό καφέ. Εμείς το λέγαμε απλά σκατουλί χρώμα. Θα το βρείτε ακόμα από την Αλβανία μέχρι την Σιβηρία, στα γραφεία των πρώην απαράτσικ και χαφιέδων, σε εστιατόρια, σε ξενοδοχεία…


***

Όσο τέλεια και δολοφονικά και αν είναι τα σύνορα, κάποιοι πάντα θα καταφέρουν να τα περάσουν, να τα ξεγελάσουν, να τα νικήσουν. Ακόμα και από το Άουσβιτς - όπου οι ναζί χρησιμοποιούσαν τα άγρια σκυλιά - και τα σταλινικά γκουλάγκ κατάφεραν κάποιοι να δραπετεύσουν. Στο Άουσβιτς οι ναζί εκτελούσαν για αντίποινα τους συγκρατουμένους και τους συγγενείς των δραπετών. Στην Αλβανία εξόριζαν τους συγγενείς των δραπετών. Τους έκαναν τη ζωή κόλαση, σε τέτοιο σημείο που οι συγγενείς καταριούνταν τον δραπέτη. Η απόδραση και η αυτοκτονία θεωρούνταν οι κατ΄ εξοχήν θανάσιμες αμαρτίες. Ήταν και οι δυο πράξεις ανυπακοής ενάντια σε καθεστώτα που ήθελαν να εξουσιάζουν ολοκληρωτικά το σώμα του ανθρώπου, ακόμα και τον θάνατό του... Εδώ και λίγα χρόνια έχω αρχίσει να παίρνω συνεντεύξεις από πρώην συνοριοφύλακες στην Αλβανία. Ένας από αυτούς μου έχει διηγηθεί μια εντυπωσιακή ιστορία: το πώς κάποιος δραπέτευσε με την «ανοχή» του σκυλιού των συνόρων. «Δεν ξέρουμε πώς συνέβη», είπε, «αλλά το σκυλί τον είδε και δεν όρμησε, δεν γάβγισε καν, δεν μας ειδοποίησε. Τον άφησε να φύγει. Όταν εμείς τον αντιληφθήκαμε ήταν αργά». Ποιος ξέρει, ίσως το σκυλί λυπήθηκε τον άνθρωπο περισσότερο από όσο οι συνάνθρωποί του. Στο ίδιο συνοριακό πέρασμα, στη Νότια Αλβανία, είχε δολοφονηθεί πριν από έναν χρόνο ένας τριαντάχρονος από τα γύρω χωριά που προσπάθησε να δραπετεύσει. Η συνέχεια της ιστορίας ήταν ακόμα πιο απίστευτη. Την άλλη ημέρα στο συνοριακό φυλάκιο έφτασαν οι τρομεροί ανακριτές των μυστικών υπηρεσιών. Όλοι οι φαντάροι και οι αξιωματικοί πέρασαν από ανάκριση. Έπρεπε να ανακαλύψουν οπωσδήποτε τον εσωτερικό εχθρό οι χαφιέδες. Και το πρώτο θύμα ήταν ο σκύλος. «Τον είχαν δεμένο και τον έβριζαν, λες και αυτός ήταν ο δραπέτης», είπε ο συνοριοφύλακας. «Στο τέλος αποφάσισαν να τον εκτελέσουν». Δεν είχε εκπληρώσει το καθήκον του προς το Κόμμα, προς το Έθνος, προς τον Σοσιαλισμό. Μπορεί οι ανακριτές να υποψιάζονταν ότι ήταν συνεργάτης του εχθρού. Αν μπορούσαν να τον περάσουν από δικαστήριο, θα το έκαναν σίγουρα. Θα τον βασάνιζαν, θα τον τρέλαιναν, μέχρι να υπογράψει ομολογία ότι είναι πράκτορας των ιμπεριαλιστών, όπως είχαν κάνει με πάμπολλους ανθρώπους. Αλλά, δυστυχώς γι΄ αυτούς, τα σκυλιά δεν μιλάνε και δεν ομολογούν- ούτε στα κομμουνιστικά καθεστώτα. Το σκυλί εκτελέστηκε και ο συνοριοφύλακας της ιστορίας μού είπε ότι έκλαψε. «Ήμουν πολύ δεμένος με αυτό το σκυλί», είπε. Τον ρώτησα αν έκλαψε και για τον τριαντάχρονο δραπέτη που δολοφόνησαν. Με κοίταξε με έκπληκτο βλέμμα. Δεν του είχε περάσει ποτέ από το μυαλό μια τέτοια ερώτηση. Κατάλαβα από τη σιωπή του την απάντηση: δεν είχε κλάψει. Οι περισσότεροι συνοριοφύλακες που δολοφόνησαν δραπέτες λένε σήμερα ότι «εκτελούσαν εντολές». Ότι εάν δεν σκότωναν τους δραπέτες, τότε οι ίδιοι και οι οικογένειές του θα πήγαιναν φυλακή. Αυτό αληθεύει. Αλλά είναι αλήθεια επίσης ότι στο μυαλό πολλών συνοριοφυλάκων ο δραπέτης ήταν «ταξικός και εθνικός εχθρός». Δηλαδή, κάτι λιγότερο από σκυλί...


Προπαγανδιστική αφίσα στην κομμουνιστική Τσεχοσλοβακία. Ο αγρότης και ο συνοριοφύλακας συνεργάζονται για να εντοπίσουν τους πράκτορες των Αμερικανών και του ιμπεριαλισμού…


Περνάω τα σύνορα μεταξύ Γερμανίας, Τσεχίας, Σλοβακίας, Πολωνίας. Στα συνοριακά περάσματα υπάρχει πολύ χιόνι, παγωμένα ρυάκια, γυμνά δέντρα, λάσπη, εκεί όπου κάποτε υπήρχαν συρματοπλέγματα, σκυλιά, νεκρές ζώνες, φαντάροι. Τώρα που οι χώρες αυτές μπήκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχουν καν μπλόκα, αστυνόμοι και λαθρέμποροι. Κάπου βλέπεις καμιά καντίνα, στην άκρη του δρόμου, που προσφέρει ζεστό καφέ και hot dog στους ταξιδιώτες. «Νομίζω αυτό πρέπει να είναι η μοίρα των συνοριακών περασμάτων. Να γίνουν κτήμα της φύσης», γράφει ο Πολωνός συγγραφέας Αντρζέι Στάζιουκ. «Να μεγαλώσει πάνω τους το χορτάρι, τα πουλιά να φτιάξουν εκεί φωλιές, οι αλεπούδες να σκάψουν τα καταφύγιά τους». Τα συνοριακά περάσματα φαίνονται τώρα παραδομένα στη φύση και στη μοναξιά τους. Πού και πού, εάν ψάξεις προσεκτικά, μπορείς να βρεις απομεινάρια των παλαιών συνόρων. Κάποιο ερείπιο του Τείχους, κομματάκια από συρματοπλέγματα, σκουριασμένες λαμαρίνες. Σαν απομεινάρια του φόβου μήπως μια μέρα οι συνοριοφύλακες επιστρέψουν ξανά, με τα συρματοπλέγματα, τις νεκρές ζώνες, τα άγρια σκυλιά...

5 σχόλια:

anepidoti είπε...

κακοποιημένα σκυλιά, κακοποιημένα σύνορα, κακοποιημένος σοσιαλισμός...
πικρές σελίδες και μέλλον χωρίς σταθερές να πατάμε...ανατροπή και φτου! κι απ' την αρχή.
μοναξιές επικοινωνούσες ίσως πάψουν μια μέρα νάναι μοναξιές...
καλό βράδυ!

Giorgia_is_coming_to_town είπε...

"Η μυρωδιά είναι συνήθως ένα μείγμα μούχλας και καμένου καουτσούκ." Δεν θα μπορούσα να περιγράψω καλύτερα την μυρωδιά που μυρίζω ακόμα και σήμερα στην Βουλγαρία. Τρία χρόνια τώρα, προσπαθούσα να της δώσω όνομα. Οσο για τα σύνορα, ναι, πρέπει να επιστρέψουν στην φύση. Δεν υπάρχει λόγος να υφίστανται.

Side21 είπε...

Πριν λίγες μέρες
με εντυπωσίασε το Μουσείο
στο Βερολίνο στο σημείο
"Τσεκ πόϊντ Τσάρλυ" !!!
Η ευρηματικότητα των ανθρώπων
που πέρναγαν με διάφορους τρόπους
τα σύνορα απ' το Ανατολικό Βερολίνο.
Η απλή σκέψη μου ήταν ...
Γιατί δεν συνέβαινε άραγε το αντίθετο !!!

drinos είπε...

Στα μεσα της δεκαετιας του 70 η αλβανικη κυβερνηση για να ενισχυσει τα μετρα φρουρησης των συνορων και το ηθικο των συνοριοφυλακων αποφασισε την πριμοδοτησει όσων συλλαμβαναν ή σκοτωναν επιδοξους δραπετες με χρηματικη αμοιβη και επιπλεον μερες αδειας.
Κατοικος του χωριου Κατω Επισκοπη στην περιοχη της Δροπολης Αργυροκαστρου επεστρεφε βραδυ στο σπιτι του απο την Ανω Επισκοπη. Τον σταματησαν φανταροι και του ζητησαν να τους ακολουθησει στο φυλακιο διοτι τον ειχε ζητησει ο αξιωματικος. Ο αξιωματικος τυχαινε να ειναι γνωστος του πολιτη.
Στη διαδρομη αντιληφθηκε πως ο δρομος που ακολουθουσαν δεν οδηγουσε στο φυλακιο. Πανω στην ατυχια του σταθηκε τυχερος καθως την ωρα που πλησιαζαν στα συνορα, και οπως ολα εδειχναν θα τον εκτελουσαν, αλλαζε βαρδια ο φυλακας συνοδεια του αξιωματικου. Το περιστατικο αυτο σταθηκε αφορμη να κοπουν ολα τα μπονους προς τους στρατιωτες συνοριοφυλακες.

sa είπε...

AV,無碼,a片免費看,自拍貼圖,伊莉,微風論壇,成人聊天室,成人電影,成人文學,成人貼圖區,成人網站,一葉情貼圖片區,色情漫畫,言情小說,情色論壇,臺灣情色網,色情影片,色情,成人影城,080視訊聊天室,a片,A漫,h漫,麗的色遊戲,同志色教館,AV女優,SEX,咆哮小老鼠,85cc免費影片,正妹牆,ut聊天室,豆豆聊天室,聊天室,情色小說,aio,成人,微風成人,做愛,成人貼圖,18成人,嘟嘟成人網,aio交友愛情館,情色文學,色情小說,色情網站,情色,A片下載,嘟嘟情人色網,成人影片,成人圖片,成人文章,成人小說,成人漫畫,視訊聊天室,a片,AV女優,聊天室,情色,性愛