Δευτέρα, Σεπτεμβρίου 28, 2009

Ταξιδεύοντας με μια χαμένη βαλίτσα

Πριν από ένα μήνα περίπου ταξίδευα για Εδιμβούργο. Καλεσμένος να μιλήσω για το βιβλίο μου στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου. Πετάω με μια εταιρία που για πρώτη φορά άκουγα το όνομά της: «Brussels Airlines»… Η διαδρομή είναι Αθήνα – Βρυξέλλες – Εδιμβούργο. Έχω μαζί μου ένα «παράξενο» βιβλίο του Desmond Morris, ανθρωπολόγου και συγγραφέα. Μιλά για την σχέση ανάμεσα στη μίνι φούστα και την οικονομική κρίση. Σύμφωνα με τον Morris, η οικονομική κατάσταση στην Δύση αποτυπώνεται άμεσα στο μάκρος της γυναικείας φούστας. Την δεκαετία του ΄20, όταν υπήρχε ευμάρεια και αισιοδοξία, οι φούστες ήταν κοντές. Μάκρυναν, αμέσως, μόλις η οικονομία μπήκε σε ύφεση, την δεκαετία του ’30. Πριν ξεσπάσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος η φούστα κόντυνε. Τότε δούλευε φουλ η πολεμική βιομηχανία, προετοιμάζοντας μακάβριες μέρες για την Ευρώπη αλλά παράγοντας ταυτόχρονα θέσεις εργασίας και ευμάρεια. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με την πείνα και την ανέχεια, οι φούστες μάκρυναν πολύ. Σαν να ήθελαν να καλύπτουν τις πληγές που άφησε ο πόλεμος. Το 1968 έγιναν κοντές, όσο ποτέ στην ιστορία τους. Αλλά με την οικονομική κρίση του 1971 αρχίζουν και μακραίνουν. Γιατί οι γυναικείες φούστες κονταίνουν κάθε φορά που υπάρχει οικονομική ευμάρεια, αναρωτιέται ο Morris. Απάντηση δεν δίνει… Το αεροπλάνο προσγειώνεται στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών. Κατεβαίνω, αναμασώντας στο κεφάλι μου την απορία του Morris

***

Στους διαδρόμους του τεράστιου αεροδρομίου των Βρυξελλών αρχίζω και μετράω τις μίνι φούστες. Είναι ελάχιστες. Λιγότερες και από τις ισλαμικές μαντίλες. Αν ο Morris έχει δίκιο τότε η έξοδος από την οικονομική κρίση θα αργήσει. Ρίχνω μια ματιά στις αστραφτερές διαφημίσεις, που προσκαλούν τους επιβάτες για shopping therapy. Τα προϊόντα που διαφημίζονται είναι σαν να λένε: «τσακιστείτε και βρείτε τα λεφτά όπου θέλετε. Εμείς θέλουμε να μας αγοράσετε. Χωρίς εμάς δεν μπορείτε πλέον να δώσετε νόημα στην ζωή σας»….


***

Ψάχνω για τον έλεγχο διαβατηρίων. Η Μ. Βρετανία δεν είναι στο Σέγκεν και πρέπει να σφραγίσω το αλβανικό, «κακό» μου διαβατήριο. Όσοι έχουν «cool» διαβατήρια περνάνε χωρίς πρόβλημα. Εγώ δεν έχω. Μια αστυνομικίνα, βυθισμένη στις σκέψεις της, στέκεται στο «κουβούκλιο των συνόρων». Χαμογελά μόλις με βλέπει. Της δίνω το διαβατήριο. Το ανοίγει. Το χαμόγελό της εξαφανίζεται και αντικαθίσταται από σοβαρό ύφος. Έχω συνηθίσει αυτές τις μεταμορφώσεις του χαμόγελου των αστυνομικών στα σύνορα μόλις βλέπουν το διαβατήριό μου. Μετά από λίγο με ρωτά τι πάω να κάνω στο Εδιμβούργο. «Πάω να μιλήσω για τα σύνορα» της λέω. Με κοιτά με έκπληξη.

- «Ποια σύνορα;».

- «Για αυτά που περνάω τώρα».

Σηκώνει τους ώμους ενώ συνεχίζει να κάνει φύλλο και φτερό το διαβατήριό μου. Τελικά βάζει την σφραγίδα. Περνάω…

***

Στο Εδιμβούργο ο αστυνομικός των συνόρων είναι ένας σκωτζέζος μεσήλικας με μουστάκι. Περιέργως πως, δεν μου κάνει καμία ερώτηση. Από τις ελάχιστες φορές που δεν με ρωτούν στα σύνορα. Περνάω και πάω να πάρω την βαλίτσα μου. Δεν φαίνεται πουθενά. Μένω μόνος μου, να περιμένω μια βαλίτσα που δεν έρχεται ποτέ, όπως στο «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Μπέκετ. Μια υπάλληλος της εταιρίας, με μειλίχιο ύφος, με πλησιάζει, μετά από μισή ώρα αναμονής μπροστά στον άδειο ιμάντα, και με βεβαιώνει ότι η βαλίτσα μου έχει χαθεί. Με προτείνει να συμπληρώσω ένα έντυπο. «Μην ανησυχείτε» προσθέτει «η βαλίτσα σας θα είναι στο ξενοδοχείο σας στις επτά το βράδυ»…

***

Το να περιμένεις την χαμένη βαλίτσα είναι σαν να περιμένεις την ερωμένη που σε στήνει. Εκείνο το βράδυ δεν έφθασε. Την επόμενη μέρα το πρωί βγήκα στους δρόμους της «Αθήνας του Βορρά», όπως λένε το Εδιμβούργο, για να ψωνίσω είδη «έκτακτης ανάγκης». Είχα έρθει να ασχοληθώ με βιβλία. Τώρα ήμουν αναγκασμένος να κάνω ένα βεβιασμένο shopping therapy. Μετά την παρουσίαση του βιβλίου, έτρεξα στο ξενοδοχείο για να ρωτήσω εάν έφθασε. Δεν ξέρω γιατί αλλά μου είχε γίνει έμμονη ιδέα. Ίσως γιατί όσο πιο πολύ μεγαλώνεις, τόσο πιο πολύ παθιάζεσαι με τα πράγματα που χάνεις. Ή επειδή, ως «καθαρόαιμος» μέτοικος, πάσχω από τη μόνιμη φοβία της απώλειας. Όποιος χάνει την πατρίδα του φοβάται, παθολογικά, κάθε άλλη απώλεια, μικρή ή μεγάλη. Η βαλίτσα δεν εμφανίστηκε ούτε εκείνο το βράδυ. Το τρίτο βράδυ, τελικά, έφθασε. Μετά τη μία τα μεσάνυχτα. Μου τηλεφώνησε ο υπάλληλος του ξενοδοχείου και μου είπε ότι θα την άφηνε έξω από την πόρτα μου. Κοίταξα έξω από το τεράστιο παράθυρο του δωματίου μου. Η ομίχλη είχε καλύψει τα πάντα. Τέλειο σκηνικό για ιστορίες με φαντάσματα. Σαν τα φαντάσματα, στη μία μετά τα μεσάνυχτα, έφθασε και η βαλίτσα μου. Δεν την άνοιξα καν. Σε οκτώ ώρες πετάω για Αθήνα…


Στην επιστροφή έχω μαζί μου ένα βιβλίο για το Ιράν. «Στον ροδόκηπο των μαρτύρων» ο τίτλος. Στο εξώφυλλο εικονίζεται μια νεαρή Ιρανή, χαμηλοβλεπούσα, με την ισλαμική μπούρκα. Τον συγγραφέα του βιβλίου, τον Βρετανό Christopher de Bellaigue, είχα την τύχη να τον γνωρίσω στο Εδιμβούργο. Ήμασταν μαζί στο ίδιο πάνελ, μιλώντας για τα βιβλία μας. O Christopher, χρόνια τώρα ανταποκριτής του Economist και των New York Review of Books στο Ιράν, υπογράφει ένα διεισδυτικό και γοητευτικό βιβλίο για το σημερινό Ιράν. Σε κάποιο σημείο, συγκρίνει με μαεστρία την θέση της γυναίκας σήμερα στο Ιράν με εκείνη πριν από χίλια χρόνια. Με εντυπωσιάζει η περιγραφή της μυθικής Σουνταμπέχ, σε ένα από τα πιο γνωστά ερωτικά περσικά ποιήματα: «Ήταν μελαχρινή. Πράγματι δεν ήταν και τόσο όμορφη. Είχε μάτια μεγάλα και μακριά μαλλιά. Όταν δεν χαμογέλαγε φαινόταν σαν κουκουβάγια. Όταν χαμογελούσε όμως… λουλούδια χύνονταν από το στόμα της… Και ήταν σαν να ήταν γυμνή, φορώντας μόνο τα στολίδια της. Αλλά δεν ήταν γυμνή. Είχε ένα στολισμένο σουτιέν και ένα είδος ύφασμα πάνω στο σώμα της… ενώ κάθε κομμάτι του σώματός της έτρεμε. Όχι μόνο οι ώμοι, η κοιλιά, τα μάτια, τα ματόκλαδα αλλά και το πηγούνι, η μύτη, τα αυτιά, οι κόρες των ματιών της. Ήταν σαν να χόρευε πάνω στο πτώμα ενός άνδρα…». Κοιτάω ξανά την νεαρή Ιρανή με την ισλαμική μπούρκα στο εξώφυλλο. Μια σύγχρονη Σουνταμπέχ. Πως θα μπορέσουν οι μουλάδες να κρατήσουν για πάντα καλυμμένες αυτές τις γυναίκες που μαθαίνουν απ’ έξω τέτοιους αισθησιακούς στοίχους;

***

Το βιβλίο του de Bellaigue με τράβηξε τόσο πολύ που δεν έδωσα σημασία στον αστυνομικό που έλεγξε το διαβατήριό μου. «Ξύπνησα» μόνο όταν φθάσαμε στην Αθήνα. Περιμένοντας, ξανά, την βαλίτσα. Είχα γίνει ο άνθρωπος που έβλεπε τις βαλίτσες να περνούν. Όλων των άλλων, εκτός από τη δική μου. Οι υπόλοιποι επιβάτες πήραν τις βαλίτσες τους και εξαφανίστηκαν. Εγώ περίμενα. Κοίταγα τον άδειο ιμάντα να κυλά μπροστά μου και περίμενα να εμφανιστεί η βαλίτσα, όπως οι πιστοί περιμένουν το θαύμα. Δεν εμφανίστηκε. Αυτή την φορά, πάντως, δεν ήμουν μόνος. Ήμουν με άλλους τρεις επιβάτες. Έψαχναν και εκείνοι απεγνωσμένα τις βαλίτσες τους. Τώρα μοιάζαμε πιο πολύ στο σκηνικό του «Περιμένοντας τον Γκοντό». Μας πλησίασε ξανά ένας υπάλληλος που μιλούσε ελληνικά με αμερικάνικη προφορά. Μας βεβαίωσε ότι οι βαλίτσες μας δεν επρόκειτο να εμφανιστούν. Μας έδωσε ένα έντυπο να συμπληρώσουμε. Του έδειξα την πρώτη δήλωση απώλειας που είχα κάνει το Εδιμβούργο. «Πρώτη φορά στην ζωή μου βλέπω επιβάτη να χάνει την βαλίτσα και στις δυο πτήσεις» λέει. Ζήτησα να μάθω αν μπορώ να κάνω μήνυση στην «Brussels Airlines». Με ενημέρωσε ότι η εταιρία δεν έχει καν γραφεία στην Αθήνα. Ίσως, με την οικονομική κρίση, τέτοιες εταιρίες της πλάκας θα πολλαπλασιαστούν. Συμπληρώνω την δήλωση απώλειας και προχωράω. Η πρώτη φορά στην ζωή μου που ταξίδευα με μια άφαντη βαλίτσα…

13 σχόλια:

latecomer είπε...

Παρακολουθώ το ιστολόγιό σας εδώ και κάποιον καιρό και ομολογώ συγκινήθηκα τώρα που είδα την φωτογραφία απο την πινακοθήκη. Ωστέ ήρθατε στην μικρή μας πόλη; Θα σας παρότρυνα να συνεχίσετε και στο Εδιμβούργο το πείραμα με την καταμέτρηση των μίνι δεδομένου του οτι η κρίση τους έπληξε περισσότερο εδώ. Πάντως η Brussels που σας έχασε τις βαλίτσες στις τιμές εισητηρίων της δεν είναι καθόλου της πλάκας δυστυχώς...

Giorgia_is_coming_to_town είπε...

"Όποιος χάνει την πατρίδα του φοβάται, παθολογικά, κάθε άλλη απώλεια, μικρή ή μεγάλη", ως μέτοικος, συμφωνώ απόλυτα , δεν θα μπορούσατε να το αποδώσετε σαφέστερα. Είναι κάτι που βιώνω καθημερινά, για μικρά και μεγάλα πράγματα.
«Πρώτη φορά στην ζωή μου βλέπω επιβάτη να χάνει την βαλίτσα και στις δυο πτήσεις». Κι όμως, υπάρχει κι άλλος, εγώ. Με διαφορετικές εταιρείες, οι πτήσεις κιόλας. Το πιο τραγελαφικό ήταν ωστόσο κάποια άλλη φορά, κάποτε που έφτασα χωρίς βαλίτσα στην Αθήνα και η βαλίτσα έφτασε ενώ εγώ είχα ήδη επιστρέψει στη Σόφια. Τότε το μόνο που σκέφτηκα ήταν ότι εν τέλει η βαλίτσα μου έκανε μεγαλύτερο ταξίδι από εμένα.
Η Brussels Airlines, είναι πράγματι ακριβή, όπως θα έπρεπε να είναι μια διάδοχος της παλαι ποτέ κραταιάς Sabena. Δεν θα υπήρχε ασφαλώς αν η Sabena, δεν χρεωκοπούσε!
Οσο για το αεροδρόμιο των Βρυξελλών, πρόβλημα δεν έχουν μόνον με τα Αλβανικά διαβατήρια, αλλά και με τις Ελληνικές ταυτότητες. Ως προς τις ταυτότητες, δεν έχουν και τόσο άδικο, είναι πράγματι λίγο... ρετρό.
Θα ψάξω το βιβλίο!

Meropi είπε...

Κι εγώ έχω πάντα αυτό το φόβο της απώλειας! Με έβαλες σε σκέψεις τώρα. Είναι επειδή έχασα την πατρίδα μου (κατάγομαι από την Κερύνεια της Κύπρου) ή αυτό το φόβο θα τον είχα έτσι κι αλλιώς?

harryentism είπε...

Τα ταξιδια σου ειναι πληρωμενα απο Λαμπρακη...?

Manya Maratou είπε...

Γεια σου Γκαζι

κι εμενα η βαλιτσα μου τα Χριστουγεννα εκανε άλλο ταξίδι από μένα. Μου βγήκε σε καλό πάντως γιατί όταν τελείωσε η μπαταρία της φωτογραφικης μηχανής ενεργοποίησα επιτέλους τις αισθήσεις μου και τη μνημη μου για να καταγραψω τις εικόνες του ταξιδιου
η alitalia την εστειλε πίσω στο ελ βενιζελος, την ημερα που γύριζα. ήταν τεράστια η ανακούφιση του υπαλλήλου του αεροδρομίου όταν την παρέλαβα αυτοπροσόπως και δεν θα χρειαζόταν να στείλει κάποιον να μου την φέρει
τελικα δεν μου είχε λείψει τίποτε από όσα είχα μέσα στη βαλίτσα

ele είπε...

Τελικά έφθασε ο Γκοντό;

Η Brussels airlines είναι αποτέλεσμα της ένωσης της Virgin Express με την SN Brussels Airlines και απο τότε έχει γίνει πανάκριβη. Αλλά τώρα που διάβασα το κείμενο σου, αμφιβάλλω αν θα την προτιμήσω

BUTTERFLY είπε...

Ταξιδευοντας με μια αφαντη βαλιτσα...και με ενα μυαλο γεματο σκεψεις, εμπειριες και αναμησεις...
Αν τα ταξιδια σου ειναι πληρωμενα απο..Λαμπρακη, οπως σχολιασε ο συνμπλογκερ πιο πανω, τοτε επιτελους ο Λαμπρακης εκανε στροφη στην ποιοτητα!

airgood@gmail.com είπε...

Mήπως η ερωτική αίσθηση αυξάνει με την μαύρη κελεμπία σε αυτή την γνωστή κατάσταση όπου ο άνθρωπος σβήνει για ένα δευτερόλεπτο ενώ επανέρχεται ακμαία απτόν Αχέροντα;
Πολύ φοβούμαι ότι αυξάνονται τα ποσοστά των εκδυτικισμένων ανοργασμικών γυναικών ερήμην των μουλάδων και εις βάρος της... ποίησης.

pap είπε...

Κάθε φορά που γράφεις για τα ταξίδια σου, θυμάμαι που στην πρώτη μας συνάντηση, στο αεροδρόμιο Ιωαννίνων, που σου είπα ότι έχω από το 1990 να ταξιδέψω στο εξωτερικό και σου φάνηκε το πιο παράξενο πράγμα που άκουγες. Να είσαι πάντα καλά να περνωδιαβαίνεις σύνορα και να γράφεις όμορφα πράγματα.

herodot_2 είπε...

Simpatrioti, kai ego exo to idhio problima me sena kathe fora poy pernao kapio sinora. Fenete oti i tixi mas akolouthise kai tous dhio sti skocia teleftea, ego omos piga sti Glasgoy se ena sinedrio. Afti ti fora imoyn tixeros: sto elenkxo diabatirioy eitan enas mayros poy me eidhe me sympathia an kai ego dhen imai poli mayros. Isos i koini mabrila mas eiani sti fimi poy exoyme emais oi albani polites sto kosmo me toys oipolipoys mavroys.

Πηνελόπη είπε...

Για τις φούστες με τα ασύμμετρα μήκη, έχει τίποτα να μας πει ο αγαπητός σας Κος Μόρρρις? χαχα...

Όποιος είναι σινεφίλ, ας δει την ταινία Περσέπολις ΚΑΙ για το πόσο άγαρμπα ευνουχίστηκε ο αισθησιασμός των γυναικών της Περσίας.

ritsmas είπε...

Καλημέρα , εχω παρακολουθήσει και διαβάσει την ιστορία της μίνι φουστας και την κατα καιρούς σχέση της με την οικονομική κρίση. Ενδιαφέρον για το πώς ο πολίτης της Δύσης ταξινομεί το είναι του μέσα στο χώρο. Οσο για τις βαλίτσες, ομολογώ ότι ειναι οδυνηρό.Σκέψου τωρα αυτό να συμβεί σε γυναίκα...με τα καλυντικά της, τα εσωρουχα της, τα ρούχα της, αλλο για το πρωι, το μεσημερι και το βράδυ...κι αλλα πολλα ευτράπελα.. Νασαι καλά και επιτυχίες πάντα \ριτς

Ελένη είπε...

Λόγω του ότι μία μίνι φούστα χρειάζεται λιγότερο ύφασμα θα ήταν πιο λογικό να τη βλέπουμε σε περιόδους ύφεσης. Πιστεύω ωστόσο ότι σε περιόδους ευμάρειας όλα γίνονται πιο χαλαρά και πιο τολμηρά, ενώ σε περιόδους οικονομικής κρίσης η κοινωνία γίνεται πιο συντηρητική και επιστρέφει στο πιο κλασσικό. Ίσως με αυτό το σκεπτικό η φούστα μακραίνει.
Μου έχει τύχει κι εμένα να χάσω βαλίτσα. Ήρθε μετά από 10 ημέρες. Αναγκάστηκα να αλλάξω εισιτήριο για να την περιμένω.
Συγχαρητήρια για τα κείμενα σας. Είναι εξαιρετικά!!!