Τρίτη, Δεκεμβρίου 28, 2010

Λέξεις, σύνορα και βίζες

Βαρκελώνη, παραµονές Χριστουγέννων, κάθοµαι σε ένα τραπέζι στην Placa Reial. Κάποτε αυτή εδώ η πλατεία είχε γίνει σαν την Πλατεία Οµονοίας σήµερα. Σε σηµείο που έρχονταν εδώ περίεργοι τουρίστες για να απολαύσουν ένα διεστραµµένο σόου: το πώς τα κλεφτρόνια έκλεβαν τσάντες από τους ανίδεους περαστικούς. Υστερα από σοβαρή δουλειά του δήµου, των κοινωνικών λειτουργών και της Αστυνοµίας το διεστραµµένο «σόου» σταµάτησε. Η πλατεία τώρα είναι ήρεµη και κανονική. Στολισµένη για τις γιορτές αλλά λιτά πολύ, ως αποτέλεσµα της οικονοµικής κρίσης που µαστίζει την Ισπανία. Στη Βαρκελώνη αυτές τις µέρες ακούς παντού ελληνικά. Η πόλη είναι εδώ και καιρό προτιµητέος προορισµός των ελλήνων τουριστών. ∆ίπλα στο τραπέζι µου κάθεται µια παρέα Ελλήνων... (Η συνέχεια ΕΔΩ)

Τρίτη, Δεκεμβρίου 21, 2010

Η βία µαµµή της Ιστορίας



Ολοι το νιώθουµε. Ζούµε σε ιστορικό σταυροδρόµι. Οι ιστορικοί αποκαλούν τις στιγµές αυτές ιστορικές. Και οι στιγµές όταν αποκαλούνται ιστορικές δεν είναι ακριβώς στιγµές. Συνήθως διαρκούν δεκαετίες. Ισως και έναν ολόκληρο αιώνα. Μια εποχή πεθαίνει και µια άλλη προσπαθεί να γεννηθεί. Αυτήν που πεθαίνει κάποιοι την είπαν «party». Αυτή που προσπαθεί να γεννηθεί κανείς δεν ξέρει πώς να τη βαφτίσει. Μέχρι τώρα µόνο η Μέρκελ τής έχει τάξει όνοµα: «Λιτότητα uber alles!». Και όλοι αυτοί που είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στην κατανάλωση τα πήραν στο κρανίο ή έπεσαν σε κατάθλιψη… (Η συνέχεια ΕΔΩ)
(Στην ιστοσελίδα των "ΝΕΩΝ", το κομμάτι κάτω απο το άρθρο μου: "Ο γκασταρµπάιτερ ονοµάζεται «συλλέκτης»" - έχει κολλήσει κατά λάθος. Ταιριάζει όμως απόλυτα με τον ρυθμό του άρθρου νομίζω¨)))

Τετάρτη, Δεκεμβρίου 15, 2010

Athens burning

Διαδηλώσεις ενάντια στα μέτρα λιτότητας έγιναν σήμερα σε πολλές πόλεις της Ευρώπης. Η Αθήνα κατείχε πάλι τα πρωτεία στην βία...













Τρίτη, Δεκεμβρίου 14, 2010

Ευρώπη, αγάπη µου



Ετυχε να βρεθώ στις Βρυξέλλες όταν το Βέλγιο ανέλαβε την προεδρία της Ε.Ε., πριν από έξι µήνες. Επικρατούσε εορταστική ατµόσφαιρα εκείνο το βράδυ στην Place de Luxemburg. Η τελετή είχε προγραµµατιστεί να αρχίσει στις εννιά το βράδυ. Καθυστέρησε επειδή ο κόσµος στα µπιστρό έβλεπε τον ποδοσφαιρικό αγώνα Ισπανία – Παραγουάη. Οι περισσότεροι θέλαµε να νικήσει η Ισπανία. Το νιώθαµε σαν νίκη της Ευρώπης. Αν οι ευρωπαίοι πολίτες έδειχναν για την Ενωµένη Ευρώπη το εν δέκατο του πάθους που δείχνουν για την µπάλα, αυτήν τη στιγµή δεν θα αναρωτιόµασταν εάν θα επιζήσει η Ευρώπη... (Η συνέχεια ΕΔΩ)

Τρίτη, Δεκεμβρίου 07, 2010

Κοράκια στην πόλη των αγγέλων


Στέκονταν στην ταράτσα, απέναντι απότο µπαλκόνι µου, µαύρα, κατάµαυρα, ισορροπούσαν πάνω σε µια κεραία, τσιµπολογούσαν εναλλάξ από µια σακούλα δεµένη γύρω από ένα σκουριασµένο σίδερο. Πρώτη φορά βλέπω κοράκια σε πυκνοκατοικηµένη περιοχή της Δυτικής Αθήνας. Ισως να τους έφερε εδώ η µυρωδιά των σκουπιδιών που «κοσµούν» ακόµα τους δρόµους της γειτονιάς µου, σαν σαρκαστικά εορταστικά στολίδια. Τα κοράκια τρέφονται µε τα απορρίµµατά µας. Η παρουσία τους συµβολίζει κάτι το ζοφερό. Στη δυτική κουλτούρα θεωρούνται σύµβολα του θανάτου, της αρπαγής, της εκδίκησης. Προσωπικά, κάθε φορά που τα βλέπω θυµάµαι την περιγραφή του Primo Levi: το πώς τα κοράκια τρέφονταν µε τα πτώµατα στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Στην ανατολική κουλτούρα όµως, στην Κίνα και στην Ιαπωνία φερ’ ειπείν, τα κοράκια θεωρούνται πουλιά που φέρνουν τύχη και ευηµερία, σύµβολα της αρετής, απεσταλµένα του ηλίου και του φωτός. Βλέπω αυτά τα δυο κοράκια στην ταράτσα απέναντι από το µπαλκόνι µου, σε µια συνοικία της Δυτικής Αθήνας και αναρωτιέµαι αν πρέπει να ερµηνεύσω την παρουσία τους εδώ σύµφωνα µε τις κινεζικές ή τις δυτικές δοξασίες; Ή µήπως µε καµία από τις δυο; (Όλο το άρθρο ΕΔΩ)

Πέμπτη, Δεκεμβρίου 02, 2010

Η παρουσίαση του βιβλίου "Με λένε Ευρώπη"


Η παρουσίαση του βιβλίου "Με λένε Ευρώπη"

Πότε:
Πέμπτη, 16 Δεκεμβρίου · 8:00 μ.μ.



Που:
Θέατρο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης - Μασσαλίας 22, Κολωνάκι

Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο ηθοποιός Δημήτρης Πιατάς και οι δημοσιογράφοι Τάσος Τέλλογλου και Αχιλλέας Πεκλάρης

Τρίτη, Νοεμβρίου 30, 2010

Πεθαίνοντας για τη Δύση

Η Βαγκ Μπέιήταν κάτι σαν την κινεζική εκδοχή της Lady Gaga. Είχε εκατοντάδες εκατοµµύρια φαν στην πολυπληθέστερη χώρατου κόσµουκαι επερχόµενη παγκόσµια υπερδύναµη, την Κίνα. Εκανε την τύχη της όταν αναδείχθηκε πρώτη στο µουσικό σόου «Κίνα έχεις ταλέντο» _ φαντάζοµαι ότικάποια από τα µέλη της κριτικής επιτροπής θα ήταν και µέλη του Κοµµουνιστικού Κόµµατος της Κίνας. Η Βαγκ τα είχε όλα. Είκοσιτεσσάρων χρονών και τόσο όµορφη που ήταν περιζήτητη στις πασαρέλες που διοργανώνουν οι κινέζοι νεόπλουτοι στις κινεζικές µητροπόλεις, οι οποίες λαχταρούν να µοιάζουν στη Νέα Υόρκη, στη Μελβούρνη, στο Λονδίνο. Η Βαγκ Μπέι πέθανε προχθές... (Όλο το άρθρο ΕΔΩ)

Δευτέρα, Νοεμβρίου 29, 2010

Διασχίζοντας τα σκουπίδια

Από ποια ευρωπαϊκή πόλη είναι η συγκεκριμένη φωτογραφία: Νάπολι; Πόλη; Σόφια; Σκόπια; Στοκχόλμη; Βελιγράδι; Βερολίνο; Μπέλφαστ; Λισαβόνα; Βαλένθια; Πρίστινα; Αθήνα; Δυρράχιο;

Κυριακή, Νοεμβρίου 28, 2010

Visafreiheit: Albanien 2041 - Griechenland 2010

Για όσους καταλαβαίνουν γερμανικά μια συνέντευξη για το "Με λένε Ευρώπη", τα Βαλκάνια και το αύριο της Ευρώπης...

2010. Visafreiheit für Albanien und Bosnien: Vor 20 Jahren hätte jeder bei diesem Gedanken noch von Science-Fiction gesprochen. Der albanische Journalist Gazmend Kapllani beamt sich in seinem neuesten Buch Ich heiße Europa in dieZukunft Albaniens im Jahr 2041. Doch die Finanzkrise, die in seiner Wahlheimat Griechenland besonders heftig wütet, holt ihn schnell wieder auf den Boden der Tatsachen zurück.

Παρασκευή, Νοεμβρίου 26, 2010

«Η μόνη αποστολή μου είναι να αφηγούμαι ιστορίες»


Πώς γίνεται, γράφοντας σε μια γλώσσα που δεν είναι η μητρική σας, να μπορείτε να εισχωρείτε σε έννοιες ελληνικές, χώρους και μνήμες από το παρελθόν της Ελλάδας;

Ίσως επειδή πριν από είκοσι χρόνια δεν ήξερα ούτε μία ελληνική λέξη. Αυτό με κάνει να έχω με την ελληνική γλώσσα και την ελληνική πραγματικότητα μια σχέση άβολη – υπό την έννοια ότι δεν βολεύομαι ποτέ και διψάω να μάθω καινούρια πράγματα. Δεν με κατέχει, νομίζω, η αλαζονεία και η αδράνεια του «ντόπιου». Θεωρώ ότι η μνήμη, οι χώροι, οι έννοιες δεν βρίσκονται στα γονίδιά μου αλλά στη θέλησή μου να μάθω, να ψάχνομαι συνέχεια... (Συνέντευξη στο ΕΠΙΚΑΙΡΑ)

Τρίτη, Νοεμβρίου 23, 2010

Οταν δεν γράφεις στη µητρική σου



Οι καθηγητές της λογοτεχνίας αποκαλούν τέτοιους συγγραφείς«υβριδικούς». Επειδή συνυπάρχουν ανάµεσα σε διαφορετικές ταυτότητες και γλώσσες. Πολλοί από αυτούς γράφουνσε γλώσσες που δεν είναι οι µητρικές τους. Επειδή ανήκω σε αυτήν την κατηγορία, νοµίζω ότι ανεξάρτητα από τη γλώσσα στην οποία γράφει κάποιος, το µόνο πράγµα που πρέπει να νοιάζει έναν συγγραφέα είναι εάν γράφει πραγµατική λογοτεχνία ή µπούρδες. Τα υπόλοιπα, οι κατηγορίες, οι ορισµοί για το πού ανήκει ένας συγγραφέας, στη χώρα καταγωγής ή στη χώρα στη γλώσσα της οποίας γράφει, έρχονται µετά. Συνήθως είναι θέµατα που αφορούν κυρίως ακαδηµαϊκές συζητήσεις και αναζητήσεις. Ενας συγγραφέας ανήκει προπαντός στο ταλέντο του... (Όλο το κομμάτι ΕΔΩ)

Τρίτη, Νοεμβρίου 16, 2010

Ο Χίτλερ, οι Γερµανοί και εµείς



Αν βρεθείτε στο Βερολίνο, µη χάσετε την έκθεση «O Χίτλερ και οι Γερµανοί». Την είδα τις προάλλες. Στην αρχή βλέπεις φωτογραφίες του Χίτλερ µε τις «Επιτροπές αγανακτισµένων πολιτών», καθώς πίνουν ξανθές µπίρες και κάνουν σχέδια να καθαρίσουν τη Γερµανία από Εβραίους, «ξένους εισβολείς», προδότες. Βλέπεις τα κανονικά τους πρόσωπα και τους λοστούς που έκρυβαν κάτω από τις ζακέτες τους. «Oσο περισσότερη βία στους δρόµους», έλεγε ο Χίτλερ, «τόσο περισσότερο κέρδος για µας». Για να προβληθεί µετά ως ο «άνθρωπος που θα αποκαταστήσει την τάξη». Βλέποντας αυτές τις εικόνες, η σκέψη µου πήγε – άθελά µου – στην Πλατεία του Αγίου Παντελεήµονα... (η συνέχεια ΕΔΩ)

Δευτέρα, Νοεμβρίου 15, 2010

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ...

Έφθασα στην Αθήνα ξημερώματα, επιστροφή από Βερολίνο. Η πρώτη είδηση που έμαθα: στην Αθήνα νικήθηκε ο κ. Τίποτε, στην Θεσσαλονίκη νικήθηκαν οι οπαδοί του "μουτζαχεντίν". Για να τα πούμε πιο απλά νικήθηκαν τα φασιστόμουτρα. Νικήθηκε και η μπολσεβίκικη λογική "τι Πλαστήρας τι Παπάγος". Και όμως κινείται. Γι'αυτό ας κινηθούμε όλοι, για να μην μας πάρει από κάτω η Ακινησία...

Τρίτη, Νοεμβρίου 09, 2010

Καπελάκια για σκυλάκια...



Ψάχνοντας, µετά, δεξιά και αριστερά, βρήκα, σε κάποια σοβαρή ιστοσελίδα, τις πιο πρωτότυπες ιδέες του 2010 που έκανανεκατοµµυριούχους αυτούς που τις συνέλαβαν. Συµπτωµατικά, όλοι τους βρίσκονται στην Αµερική. Ο Αλεξ Τιού, παραδείγµατος χάριν, 21 χρονών, είχε την ιδέα να δηµιουργήσει ιστοσελίδαµε ένα εκατοµµύριο πxel. Πούλησε το ένα πxel για ένα δολάριο και έτσι έγινε εκατοµµυριούχος. Ο Μπάιρον Ρις, 37 χρονών, αποφάσισε κάποια στιγµή νατο παίξει Αϊ-Βασίλης. Επινόησε µια εικονική διεύθυνση στην Αλάσκα και εισπράττει δέκα δολάρια από κάθε γονέα που θέλει µια επιστολήγια το παιδί του από τον Αγιο. Ενώ κάποιος ονόµατι Doggles έκανε την τύχη του φτιάχνοντας καπελάκια για σκυλάκια. Ανοιξε µαγαζιά σε όλο τον κόσµο και τώρα άρχισε να πουλάει και γυαλιά ηλίου για γάτες και σκυλιά. Αν νοµίζετε ότι σας κάνω πλάκα, κάντε κλικ εδώ: www. doggles. com... (Η συνέχεια ΕΔΩ)

Τρίτη, Οκτωβρίου 19, 2010

Τα γονίδια και η ενσωµάτωση



Είπε προχθές η κ. Μέρκελ ότι η Γερµανία απέτυχε µε τους µετανάστες. Οτι το µοντέλο της πολυπολιτισµικότητας δεν λειτουργεί πια. Οτι αυτή η θεωρία πως θα ζήσουµε ευτυχισµένοι ο ένας δίπλα στον άλλον χωρίς να αναµειχθούµε, µπάζει νερά. Είπε πολλές αλήθειες. Απλά δεν είπε την κύρια αλήθεια: ότι απέτυχε το µοντέλο της «πολυπολιτισµικότητας» που επέλεξαν οι οµοϊδεάτες της κ. Μέρκελ (Η συνέχεια ΕΔΩ)

Σάββατο, Οκτωβρίου 16, 2010

Φρανκφούρτη: βιβλία, βιβλία, βιβλία και ξερό ψωμί…

Έκθεση της Φρανκφούρτης 2010. Επιφάνεια: 171.790 τμ. Εκδότες: 7.373. Χώρες: 100. Διάρκεια: πέντε μέρες. Τίτλοι βιβλίων: 402.284. Επισκέπτες: 299.112

Είναι η τρίτη φορά που βρίσκομαι στην έκθεση της Φρανκφούρτης. Ξανακάνω την ίδια διαδρομή στην πόλη. Περνάω μπροστά στην είσοδο του κεντρικού σταθμού του τρένου, όπου ακούω να μιλιούνται δεκάδες γλώσσες, ευρωπαϊκές και μη, βλέπω τους πανκ και τους ναρκομανείς να κυκλοφορούν ανάμεσα στους ταξιτζήδες, συνεχίζω ευθεία, προσπερνάω κορεατικά εστιατόρια και αστέγους, μια ευαγγελική εκκλησία (που δεν ασχολείται με την κάρτα του πολίτη), ουρανοξύστες, πέντε-έξι τράπεζες, ποδαλοτόδρομους και μετά από δεκαπέντε λεπτά περπάτημα φθάνω στην είσοδο της Έκθεσης…

Όπως κάθε χρόνο ήταν εκεί όλη η υφήλιος. Ήταν εκεί και ο φόβος για τρομοκρατικές επιθέσεις. Τα μέτρα ασφαλείας πρωτόγνωρα. Πρωτόγνωρη και η ταλαιπωρία των επισκεπτών εξ’αιτίας τους, ειδικά την Τρίτη, ημέρα των εγκαινίων της Έκθεσης. Παρόλα αυτά η ταλαιπωρία δεν αποθάρρυνε το ποτάμι των ανθρώπων που κινούνταν καθημερινά από τη μια τεράστια αίθουσα της Έκθεσης στην άλλη… Άρχισα την περιπλάνησή μου από την Αίθουσα 5, την λεγόμενη και «Αίθουσα των Φτωχών». Εδώ βρίσκονται, κυρίως, Αραβικές χώρες και πρώην κομμουνιστικές. Στάθηκα μια στιγμή στο αστραφτερό περίπτερο του Αμπού-Ντάμπι όπου δέσποζε το βιβλίο του Ομπάμα, μεταφρασμένο στα αραβικά. Στα υπόλοιπα αραβικά περίπτερα το κοράνι επικρατεί κατά κράτος. Φέτος προσφέρεται και σε e-books. Η νέα τεχνολογία στην υπηρεσία του Αλλάχ. Στο περίπτερο της Συρίας συνάντησα έναν ηλικιωμένο κύριο, με άσπρο μούσι κουρεμένο επιμελώς, που διαφήμιζε μια «μαγική ηλεκτρονική πέννα» η οποία μετέφραζε αυτόματα το κοράνι. Ο γέρος ακουμπούσε με χαρά παιδιού το μάτι της ηλεκτρονικής πέννας πάνω στον στίχο του κορανίου και από τα ηχεία άρχιζε να ακούγεται ο μουεζίνης να απαγγέλει το κοράνι στα αγγλικά, γερμανικά, ισπανικά, γαλλικά… Χαιρετώ τον γέρο με την μαγική πέννα και πέφτω επάνω στο περίπτερο της Σαουδικής Αραβίας. Μουσάτοι, αγέλαστοι, άνδρες με καλωσορίζουν. Ρίχνω μια ματιά στα βιβλία. Από τα εξώφυλλα έχεις την εντύπωση ότι η χώρα αυτή κατοικείται μόνο από άνδρες… Πετάγομαι δίπλα και βρίσκομαι στο περίπτερο του Ιράν, όπου επικρατεί το πορτρέτο του Αχμαντινετζάντ και μια τεράστια αφίσα με σούρα από το κοράνι: «Ώ άνθρωποι του κορανίου φωνάξτε το σε όλους ότι εμείς δεν λατρεύουμε τίποτε άλλο εκτός από τον Αλλάχ!».

Περνάω απέναντι. Βρίσκομαι στην Γεωργία. Εκεί με καλωσορίζουν χριστιανοί Άγιοι. Και ένας μεγάλος χάρτης που τονίζει καλά τα σύνορα της Γεωργίας με την Ρωσική Ομοσπονδία. Το πιάνεις, αμέσως, το υπονοούμενο. Πιο πέρα βρίσκεται το περίπτερο της Σλοβενίας. Μια ευγενική κοπέλα μου μιλάει για την άνθιση της λεσβιακής λογοτεχνίας τα τελευταία χρόνια στην χώρα. Φθάνω στο κεντρικό περίπτερο της Ρωσίας όπου δεσπόζει μια κοινή φωτογραφία Μεντεβέντεφ – Ομπάμα. Μπροστά της μια εύσωμη ξανθιά κυρία με κοιτά με βαριεστημένο ύφος. Σχεδόν ενοχλείται όταν την ρωτάω εάν υπάρχει κατάλογος ρωσικών βιβλίων στα αγγλικά. Μου ρίχνει ένα ξερό «Νιετ!». Τότε, ένας ψηλός κύριος με μουστάκι, ευγενικός και κεφάτος, μου εξηγεί γιατί οι Ρώσοι δεν χρειάζεται να φτιάξουν κατάλογους στα αγγλικά. «Εμείς είμαστε μεγάλη χώρα» λέει προς το τέλος της «διάλεξής» του. «Γιατί οι Αμερικανοί δεν έχουν κατάλογο βιβλίων στα ρώσικα;». Φαίνεται πολύ ευχαριστημένος με το επιχείρημά του. Η αλήθεια είναι ότι και εγώ έχω εντυπωσιαστεί…

Εκείνη την στιγμή, ακούω φωνές που κατεβαίνουν από τον επάνω όροφο, την αίθουσα όπου βρίσκονται κυρίως οι λατινοαμερικάνοι. Ανεβαίνω. Βλέπω ανθρώπους να χειροκροτούν και να μαζεύονται στο περίπτερο του Περού. Η είδηση για το Νομπέλ Λογοτεχνίας στον Μάριο Βάργας Λιόσα έχει κάνει τον κύκλο της Έκθεσης. Οι Λατινομαερικανοί τσουγκρίζουν ποτήρια, συγχαίρουν αλλήλους. «Τι θα είχαμε κάνει εμείς οι Βαλκάνιοι σε μια τέτοια περίπτωση;» λέω μέσα μου…

***

Όχι πέντε μέρες αλλά ούτε πέντε ζωές δεν σου φθάνουν για να ξεφυλλίζεις τα βιβλία που σε ενδιαφέρουν. Γι’αυτό, χωρίς να χάσω χρόνο, ψάχνω το περίπτερο της Κίνας, η οποία βρίσκεται στην αίθουσα 6.1. Μόλις φθάνω πέφτω πάνω σε ένα τεράστιο κόκκινο τοίχο όπου αναγράφεται το όνομα του Κομφούκιου, κινέζικα και αγγλικά. Μια Γερμανίδα δασκάλα κινεζικών, η Μάρθα, με καλωσορίζει. Όταν μαθαίνει ότι είμαι δημοσιογράφος το χαμόγελό της χλομιάζει. «Οι δημοσιογράφοι στην Γερμανία γράφουν απίστευτες μπούρδες για την Κίνα» μου λέει. Την ρωτάω εάν ενδιαφέρονται οι νέοι Γερμανοί να μάθουν κινέζικα. «Πριν από τρία χρόνια είχα οκτώ μαθητές, τώρα έχω πάνω από εβδομήντα» απαντάει. Της λέω για το Νομπέλ Ειρήνης στον Κινέζο αντιφρονούντα Λιού Σιαομπό. Μου κάνει μια χειρονομία με το χέρι: «No comment». Καταλαβαίνω ότι δεν πρέπει να ανοίξω αυτή την κουβέντα εδώ πέρα… Στο περίπτερο της Κίνας γίνεται κυριολεκτικά χαμός. Κόσμος, όλων των ηλικιών και προελεύσεων, ξεφυλλίζει κινεζικά βιβλία, στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα κινέζικα. Πολιτικά, παιδικά, λογοτεχνικά βιβλία. Βιβλία για τον Κομφούκιο, ειδικά. Ψάχνω να βρω κάποιο βιβλίο για τον Μάο. Δεν τα καταφέρνω. Ζητάω την βοήθεια μιας από τις Κινέζες υπαλλήλους. Είναι γύρω στα τριάντα και φοράει μια ωραία λευκή μπλούζα. Μου λέει, μειδιάζοντας σχεδόν: «δεν θα βρείτε τέτοια βιβλία σε μας κύριε». Βιβλία για τον Μάο βρίσκεις στα γαλλικά, στα βραζιλιάνικα περίπτερα. Στο περίπτερο της Κίνας, όμως, τον σύντροφο Μάο δεν τον ξέρει κανένας πια. Αυτή η ευκολία των Κινέζων να σβήνουν από τη μνήμη ό,τι δεν τους βολεύει με εντυπωσιάζει και με τρομάζει. Αναρωτιέμαι πως συμφιλιώνεται κάτι τέτοιο με την φιλοσοφία του Κομφούκιου: «Μελέτα το παρελθόν εάν θέλεις να ορίσεις το μέλλον»;...

***

Κοντά στην Κίνα βρίσκεται η Ισλανδία. Την πλησιάζω με αίσθημα αλληλεγγύης. Είμαστε δυο χώρες που έχουμε χτυπηθεί σκληρά από την οικονομική κρίση, λέω στην Στέλλα Σοφία, μια πανέμορφη ξανθιά Ισλανδή που με καλωσορίζει. Εκείνη μου κόβει την φόρα: «Εμείς δεν είμαστε τόσο χάλια όσο εσείς» λέει. «Μα εσείς χρεοκοπήσατε» αντιδρώ, με μπόλικη δόση κακίας. Ίσως εσείς ακούτε τα χειρότερα για μας και εμείς τα χείριστα για σας, της λέω μετά από λίγο. Σηκώνει τους όμως. Την ρωτάω εάν η κρίση έβλαψε το βιβλίο. Ο κόσμος διαβάζει πολύ περισσότερο, περνάει πολύ περισσότερο καιρό στις δημόσιες βιβλιοθήκες, μου εξηγεί. Στην Ελλάδα ο κόσμος δεν μπορεί να περάσει περισσότερο χρόνο στις δημόσιες βιβλιοθήκες, λέω μέσα μου. Είναι λίγες και οι περισσότερες σε αξιοθρήνητη κατάσταση. Χαιρετάω τους Ισλανδούς. Πάω να ρίξω μια ματιά στην αίθουσα 8. Είναι οι αγγλοσάξονες και το Ισραήλ. Είναι η μοναδική αίθουσα όπου υπάρχουν έλεγχοι ασφαλείας. Δηλαδή τους Κινέζους, τους Πακιστανούς, τους Έλληνες επιτρέπεται να τους τινάξεις στον αέρα ενώ τους Αγγλοσάξονες όχι;… Εδώ είναι η πιο ισχυρή αίθουσα της Έκθεσης. Εάν ένας συγγραφέας θέλει να κάνει σοβαρή καριέρα πρέπει οπωσδήποτε να έχει μεταφραστεί στα αγγλικά. Λογοτεχνικά, είναι σαν να ταξιδεύεις από το μικρό χωριό στη μεγαλούπολη με τους ουρανοξύστες…

Στην Έκθεση συνυπάρχουν ο Κομφούκιος με τον Μαρξ, η λογοτεχνία με τα μαθηματικά, το κοράνι με τα λευκώματα με γυμνά κορμιά…

Επιστρέφω στην αίθουσα 6. Βλέπω μια υπάλληλο του γαλλικού οίκου Odile Jacobe να τα έχει πάρει στο κρανίο με έναν Ελβετό εκδότη. Ο τελευταίος της είχε κλέψει τρία βιβλία! Η κλοπή των βιβλίων είναι ο μόνιμος πονοκέφαλος των σεκιούριτι. Πλησιάζω έναν από αυτούς, τον Χαμίντ, Γερμανός μαροκινής καταγωγής. Μου εξηγεί ότι οι περισσότερες κλοπές βιβλίων γίνονται στις αίθουσες 6 και 8. Δηλαδή στις αίθουσες των πλουσίων! Υπάρχουν τρεις κατηγορίες κλεφτών. Οι επαγγελματίες - συνήθως χρησιμοποιούν τα βιβλία για συλλογές. Οι κλεπτομανείς. Οι εκδότες - που κλέβουν ο ένας τον άλλον. Ο Χαμίντ δεν ξέρει να μου πει εάν οι κλοπές βιβλίων έχουν αυξηθεί λόγω της οικονομικής κρίσης. Μου λέει μόνο ότι φέτος σημειώθηκαν οι πρώτες κλοπές των e-books. Πράγμα που σημαίνει ότι τα e-books αρχίζουν και αποκτούν σημασία. Γιατί η κλοπή είναι το καλύτερο βαρόμετρο της κίνησης στην αγορά… Καταλήγω στο μικρό και σεμνό, φέτος, ελληνικό περίπτερο, ανάμεσα στην Ταϊλάνδη και την Γαλλία. Βρίσκω εκεί μια τσιγγάνα από την Σερβία, την Άννα, ξανθιά μαλλιά και γύρω στα σαράντα πέντε. Θέλει να μου διαβάσει το χέρι, να μου πει την μοίρα μου. Τιμή: είκοσι ευρώ. Της κάνω παζάρι και το κατεβάζει στα δέκα. Διάβασε το χέρι μου και μου είπε πολλά. Το ότι θα με κατακλέψουν σε τρένο στην Κολωνία δεν το βρήκε πάντως. Αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία που θα την αφηγηθούμε την επόμενη φορά…

ΥΓ. Ευχαριστώ θερμά τις εκδόσεις Λιβάνη για την πρόσκληση στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης