Πέμπτη, Ιανουαρίου 21, 2010

Πορτ-ο-Πρενς

Για την Αϊτή ελάχιστα πράγματα ήξερα. Από ειδήσεις που το μάτι πιάνει κάθε τόσο στα πεταχτά και στη συνέχεια γίνονται πληροφορίες τις οποίες αποθηκεύεις στη μνήμη, σαν περιττά πράγματα που δεν θα σου χρειαστούν ποτέ και τα έχεις πετάξει πρόχειρα σε μια σκοτεινή γωνιά του σπιτιού. Από όλα όσα «ήξερα», μου είχε μείνει το όνομα της πρωτεύουσας: Πορτ-οΠρενς. Ένας ήχος εξωτικός και μελωδικός. Τώρα, πλέον, ηχεί σαν συνθηματικό που σου προκαλεί φρίκη. Καθώς το βλέπω γραμμένο, μοιάζει με ανθρώπινο πτώμα με μια μαύρη τρύπα στη μέση. Παρακινούμενος από τις τρομακτικές, θρυμματισμένες εικόνες που μας έρχονται από το Πορτο-Πρενς, έψαξα πληροφορίες για την ιστορία του νησιού. Η Αϊτή είναι η πατρίδα της πρώτης εξέγερσης των μαύρων δούλων, εμπνευσμένη από τη Γαλλική Επανάσταση. Απέχει μερικές εκατοντάδες μίλια από τη Φλόριντα, από την οποία τη χωρίζει η Κούβα. Όλοι ξέρουμε την Κούβα. Ελάχιστοι την Αϊτή. Η Κούβα έχει ένα καταπιεστικό καθεστώς και είναι περικυκλωμένη από το εμπάργκο των ΗΠΑ. Η Αϊτή ζει περικυκλωμένη από την απόλυτη αδιαφορία. Κυβερνάται από μαφιόζους και δικτατορίσκους νονούς της κοκαΐνης, που έχουν ως μοναδική έγνοια να κερδίσουν την εύνοια των ΗΠΑ. Τόσες ημέρες αναρωτιέμαι γιατί στις εικόνες δεν βλέπω ούτε έναν Αϊτινό υπουργό. Πού στον διάολο πήγαν; Αποκλείεται να πέθαναν όλοι τους. Αλλά τώρα όλοι είναι απασχολημένοι με το λεγόμενο ανθρωπιστικό σκέλος. Κατά πάσα πιθανότητα το πολιτικό δεν θα συζητηθεί ποτέ. Αυτή τη στιγμή δεν ξέρουμε καν πόσοι είναι οι νεκροί. Κύρια είδηση: 14 Έλληνες, 12 Ιταλοί και 5 Πορτογάλοι είναι καλά στην υγεία τους. Εμφανίζεται μια Αμερικανίδα σεισμολόγος, ονόματι Κate Ηutton, και λέει ότι ένας παρόμοιος σεισμός έγινε πριν από είκοσι χρόνια στο Σαν Φρανσίσκο. 62 νεκροί υπήρχαν εκεί, 100.000-200.000 στην Αϊτή. Όταν σε κυβερνούν δικτατορίσκοι και μαφιόζοι, η φύση πάντα σε τιμωρεί ανελέητα. Ψάχνοντας ακόμα πιο πολύ, ανακαλύπτω ότι οι ογδόντα στους εκατό Αϊτινούς ζουν (ζούσαν) με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Ο μέσος όρος ζωής είναι (ήταν) πενήντα χρόνια. Ότι η παιδική θνησιμότητα χτυπά (χτυπούσε) ένα στα τρία παιδιά. Και όποιο παιδί επιβιώνει (επιβίωνε) είχε πολλές πιθανότητες να πουληθεί ως σκλάβος. Όπως έγραψε και κάποιος αγαπητός μου δημοσιογράφος, εάν αυτό λέγεται (λεγόταν) ζωή, τότε ο θάνατος μάλλον δεν πρέπει να θεωρείται καταδίκη. Και όμως, η εικόνα αυτού του παιδιού που κείτεται άψυχο στο χώμα με κλονίζει συθέμελα. Αν και, σε αυτή την άκρη της Γης όπου έχω την τύχη να ζω, δεν ήξερα τίποτα για την ύπαρξή του. Για να είμαι ειλικρινής, αν και ντρέπομαι να το πω, αδιαφορούσα πλήρως για την Κόλαση στην οποία ζούσε. «Φυσιολογικό είναι», μου λέει ο κυνικός ρεαλιστής μέσα μου. «Υπάρχουν τόσες συμφορές, που θα έπρεπε να περνάμε τη ζωή μας πενθώντας. Ακόμα και οι άγιοι επιλέγουν κάθε φορά τον “στόχο” της συμπόνιας τους. Σκέψου ένας κοινός θνητός σαν κι εσένα». Και όμως, η εικόνα του άψυχου παιδιού την οποία μεταδίδει θρυμματισμένη η τηλεοπτική κάμερα, καταφέρνει να παραμερίσει τον κυνικό ρεαλιστή. Ξαφνικά, το άψυχο κορμί ενός άγνωστου παιδιού με θλίβει και με συνθλίβει. Νιώθω το υγρό, καυτό κύμα να φράζει τον λαιμό μου. Τι να ΄ναι αυτό άραγε; Έχω την ίδια υποψία με τον δημοσιογράφο. Ίσως αυτό που κομματιάζει την καρδιά δεν είναι η συμφορά των Αϊτινών. Εκείνη υπήρχε και πιο πριν. Την αγνοούσα και αδιαφορούσα. Ίσως να είναι, κυρίως, ο φόβος ότι μια τέτοια καταστροφή μπορεί μια ημέρα να χτυπήσει κι εμένα, κι εμάς. Δεν είναι τόσο η αλληλεγγύη για την άθλια ζωή τους όσο ο φόβος ότι ο θάνατός τους μπορεί μια ημέρα να γίνει και δικός μου...

ΥΓ. Και κάτι που έμαθα μόλις χθες. Η Αϊτή είναι η πρώτη χώρα πού αναγνώρισε την Ελληνική Επανάσταση του 1821 διά του Προέδρου της Μπουαγιέ. Μόλις είχε τελειώσει τον δικό της απελευθερωτικό πόλεμο εναντίον των Γάλλων αποικιοκρατών με κατεστραμένη οικονομία, έστειλε στο Παρίσι στον Αδαμάντιο Κοραή, 25 τόνους καφέ να εκποιηθούν για να αγορασθούν όπλα γιά τον αγώνα των Ελλήνων. Επίσης έστειλε 100 εθελοντές μαύρους Στρατιώτες να πολεμήσουν στο πλευρό των Ελληνων.
Δεν έφθασαν ποτέ. Φημολογείται ότι τους μακέλεψαν οι Γάλλοι.

6 σχόλια:

Filippakos είπε...

Αλλα αν ειχαμε κανενα μεταναστη Αιτινο (φανταζομαι δεν εχουμε λογω αποστασης) θα τους κραζαμε ως ανεπιθυμητο ξενο, αφου, ως γνωστον, οι ξενοι ειναι καλοι οταν σε βοηθανε, οταν ειναι εχθροι τους εχθρου σου, η οταν δε σε απειλουνε. Σχετικα παραδειγματα ειναι οι Αλβανοι, συγνωμη Αρβανιτες, το 21, οι Κουρδοι μεχρι ν'αρχισουν να ερχονται εδω, οι Αραβες το ιδιο κτλ.

Filippakos είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
airgood@gmail.com είπε...

Nομίζω ότι οι εξεγέρσεις συνδέονται συνήθως με την εξάπλωση της ευημερίας,εάν αυτό δεν συμβαίνει κάποιο λάκκο έχει η φάβα ή δεν συμβαίνει διότι λίγα χρόνια αργότερα η Αϊτή υπερχρεώθηκε και απώλεσε την εθνική κυριαρχία, 1838.
Noμίζω η επερχόμενη ανοικοδόμηση με κατεύθυνση τον τουρισμό μπορεί να επαναφέρει την Αίτή στον πολιτισμένο κόσμο και να ξαναγίνει η γέφυρα Γαλλίας και ΗΠΑ, Ευρώπης και Αμερικής, "σαν την γέφυρα τού Αδάμ στην Νότια Κίνα".
την καλημέρα μου

Stradivariously είπε...

Καλημέρα.
Τελικά, είναι μεγάλη κατάκτηση για τον σύγχρονο άνθρωπο να μπορεί να μεταδομεί την πληροφορία σε γνώση κι ακόμη περισσότερο σε υποκείμενο βίωμα... Κάθε φορά που συμβαίνει μια μεγάλη φυσική -ή μη- καταστροφή σε κάποιο μέρος της υφηλίου, κοντινό ή μακρινό, το κυρίαρχο είναι να παρακολουθεί κανείς εκατοντάδες, χιλιάδες (;) ανθρώπους να βλέπουν με μια διεστραμμένη λαγνεία τις καταστροφές στα δελτία "ενημέρωσης" ενώ παράλληλα τρώνε βραδυνό (και τις σάρκες τους)... Σαν ηδονοβλεψίες της καταστροφής, να παρακολουθούν τη συμφορά των "υπανάπτυκτων/αναπτυσσόμενων" και να μακαρίζουν την τύχη τους...
Η αβεβαιότητα είναι σύμφυτη με την ανθρώπινη φύση, όπως και η αλλαγή. Παρ' όλα τα μέτρα ασφαλείας, κάλλιστα μπορεί ένα γεγονός να ταράξει συθέμελα ή και να καταλύσει ότι ως τώρα θεωρούσαμε δεδομένο...
Καλό είναι να στεκόμαστε ένα βήμα πίσω λοιπόν... Να μπορούμε να βλέπουμε την κοινή μοίρα, όχι ως διάθεση μοιρολατρική, μα με το "amor fati" οδηγό... Γιατί η μοίρα μας είναι και κοινή... Και η αλληλεγγύη (όποια μορφή κι αν έχει) "είναι μια στάσις ζωής, νιώθεται..."

Mary Ka είπε...

Εγώ πάλι μπέρδευα πάντα την Αϊτή με την Ταϊτή και πού ακριβώς είχε πάει ο Γκωγκέν και είχε ζωγραφίσει τους πίνακες του με τις εξωτικές καλλονές.
Ηξερα ότι είναι στην Καραϊβική και ότι βρίθει η μαύρη μαγεία και οι τελετές βουντού.
Αλλά ποιο βουντού θα τους σώσει τώρα?
Και ο αριθμός των νεκρών είναι τόσο υψηλός μήπως γιατί οι κατασκευές των κτιρίων ήταν τόσο σαθρές όπως και το πολιτικοοικονομικό τους σύστημα?
Αλήθεια, τι έγινε εκεί οι ΗΠΑ την είδαν όπως οι Ρώσσοι στο αεροδρόμιο της Πρίστινα πριν δέκα χρόνια? Εχουν κάνει ντε φάκτο επιβολή της παρουσίας και εξουσίας τους και επιβάλλουν το συντονισμό τους?
Μήπως αυτοί έβαλαν και τον Εγκέλαδο να κουνήσει το νησί?

Mary Ka είπε...

Α και κάτι ακόμη. Πολύ ωραία η Κραυγή του Munch, ο πίνακας που διάλεξες να βάλεις και είναι καταπληκτικό σε πόσες περιπτώσεις της καθημερινότητας ταιριάζει.
Είναι από τους αγαπημένους μου πίνακες από τότε που τον πρωτοείδα - όχι ζωντανά - 23 χρόνια πριν.