Τρίτη, Μαρτίου 22, 2011

R & R: Ράγες και Ρολόγια

Προχθές ταξίδεψα με τρένο από τον Βόλο στην Λάρισα. Ώστε από εκεί να ξαναπάρω το τρένο για Αθήνα. Το να ταξιδεύεις με τρένο στην Ελλάδα νιώθεις ότι ανήκεις στους «τελευταίους των Μοϊκανών». Αφού το τρένο αποτελεί πλέον και δυστυχώς είδος υπό εξαφάνιση. Και όμως είναι το τρένο αυτό που «έφτιαξε» την νεότερη Ελλάδα. Δεν είναι το αυτοκίνητο και το αεροπλάνο. Αλλά για αυτό θα μιλήσω άλλη φορά. Σήμερα θέλω να μοιραστώ μαζί σας μια σπάνια εμπειρία που έζησα στον σταθμό του τρένου στην Λάρισα.

Τα κτήρια των σταθμών των τρένων στην Ελλάδα είναι συνήθως πανέμορφα. Με εξαίρεση εκείνο της Λάρισας και της Αθήνας. Τους ανταγωνίζεται, με μεγάλη επιτυχία και ο σταθμός του τρένου στην Θεσσαλονίκη. Αυτά σκεφτόμουν πάνω στην αποβάθρα, περιμένοντας ένα τρένο που δεν ερχόταν, όταν το βλέμμα μου έπεσε πάνω στο τεράστιο ρολόι κάτω από την σκέπη της αποβάθρας αυτού του μη όμορφου κτηρίου.

Παρατήρησα πως υπήρχαν τρία τεράστια ρολόγια. Από αυτά τα τετράγωνα και διπλής όψεως ρολόγια, με άσπρο πεδίο και μαύρους δείκτες και αριθμούς, που βρίσκεις σε διάφορους σταθμούς τρένων παντού στον κόσμο. Και καθώς τα παρατηρούσα μεταφέρθηκα αμέσως σε έναν άλλο χρόνο. Σε μια άλλη διάσταση.

Κανένα από τα ρολόγια δεν έδειχνε τον σωστό χρόνο. Όχι μόνο αυτό. Το καθένα έδειχνε διαφορετική ώρα. Σαν να μετρούσε, το κάθε ρολόι, τον χρόνο για δικό του λογαριασμό. Χωρίς να νοιάζεται για τον οικουμενικό χρόνο. Αυτόν που υπήρχε στα ρολόγια των επιβατών – πολύ ακριβά μερικά από αυτά παρεμπιπτόντως - που περίμεναν υπομονετικά στην αποβάθρα το τρένο που είχε αργήσει. Σαν να είχαν ξεχαστεί τα ρολόγια εκεί στην αυτιστική τους ζωή. Λες και τα είχαν αποσυντονίζει τα τρένα που δεν έρχονταν ποτέ στην ώρα τους. Τα ρολόγια που έβλεπαν τα τρένα να περνούν…

Άρχισα τότε να τα φωτογραφίσω ένα – ένα. Σκέφτηκα πως σπάνια θα έβρισκα ξανά τέτοια ευκαιρία.

Το ρολόι που κρατούσα στο χέρι μου έδειχνε 4.14 μ.μ.

Φωτογράφισα το πρώτο ρολόι. Στη μια πλευρά έδειχνε 1 και 11 λεπτά.


Στην άλλη πλευρά 1 και 42 λεπτά…


Το άφησα πίσω και προχώρησα στο δεύτερο. Καθώς φωτογράφιζα έριξα μια γρήγορη ματιά στην αίθουσα αναμονής δεξιά μου και εισέπραξα το βαριεστημένο βλέμμα μιας μεσήλικης γυναίκας. Οι άλλοι επιβάτες που περίμεναν το τρένο που αργούσε αδιαφορούσαν πλήρως για μένα. Και ακόμα περισσότερα για τα ρολόγια και τον χρόνο τους.

Το δεύτερο μεγάλο τετράγωνο ρολόι στη μια πλευρά έδειχνε 1 και 31 λεπτά

Στην άλλη πλευρά 5 και 29 λεπτά

Προχώρησα στο τρίτο ρολόι. Και εκεί άρχισα να αισθάνομαι ότι βρίσκομαι σε κάποια έκθεση μετα-μοντέρνας τέχνης. Μου ήρθε πρόχειρα στο νου ένας τίτλος για αυτή την έκθεση: «R & R: Ράγες και Ρολόγια»

Με λίγα λόγια, το τρίτο μεγάλο τετράγωνο ρολόι που αιωρούταν πάνω στην αποβάθρα του σταθμού του τρένου δεν είχε καν δείκτες. Υπήρχε μόνο μια κόλλα χαρτιού που είχε πιαστεί σε έξι σημεία με ζελοτέιπ χρώματος καφέ, ενώ οι μαύροι μεγάλοι αριθμοί φαίνονταν γύρω γύρω σαν ορφανοί. Κοιτώντας την κόλλα στην μέση του ρολογιού θυμήθηκα όσα μου είπε μια φίλη μου καθηγήτρια στον Βόλο: στο Πανεπιστήμιο δεν έχουν χρήματα να αγοράσουν κόλλες για την εξεταστική...

Προχώρησα για να δω την άλλη πλευρά του ρολογιού. Και εκεί ενισχύθηκε η αίσθησή μου ότι βρίσκομαι σε έκθεση μετα-μοντέρνας τέχνης στη μέση του Θεσσαλικού κάμπου. Τα ίδια και στην άλλη πλευρά του ρολογιού: μια λευκή κόλλα και έξι κομμάτια ζελοτέιπ χρώματος καφέ. Και οι μαύροι αριθμοί γύρω γύρω σαν ορφανοί. Μόνο που σε αυτή την πλευρά ένας από τους δείκτες του ρολογιού – ο μεγάλος μάλλον – «ξεμύτιζε» κάτω από τον αριθμό 3. Σαν απομεινάρι μιας άλλη εποχής, τότε που το ρολόι έδειχνε ακόμα τον οικουμενικό χρόνο, τότε που προσπαθούσε να τρέξει πίσω από τα γεγονότα, τότε που έδειχνε έστω και τον δικό του αποσυντονισμένο χρόνο και δεν είχε σκεπαστεί από μια λευκή κόλλα χαρτιού και έξι κομμάτια ζελοτέιπ. Αυτός ο δείκτης μου φάνηκε σαν μια τελευταία παράκληση να τον σώσουμε. Ποιος όμως να τον σώσει; Όλοι αδιαφορούσαν γύρω του. Εκτός από έναν ευγενικό ηλικιωμένο που περνούσε τυχαία από εκεί και σταμάτησε δίπλα μου. Μου είπε πως ένιωθε πικραμένος και πονεμένος με αυτή την κατάσταση. Με πληροφόρησε ότι μια φορά τον χρόνο έρχεται ένας τεχνικός από το Λιανοκλάδι για να φτιάξει τα ρολόγια. «Από το Λιανοκλάδι;» - τον ρώτησα εμβρόντητος. «Από το Λιανοκλάδι» απάντησε. «Και φέτος ίσως δεν θα έρθει γιατί μπορεί να τον έχουν απολύσει»…

Το τρένο έφτασε. Με μισή ώρα καθυστέρηση. Μέρος της μετα-μοντέρνας έκθεσης και αυτό. Κάθισα στο κάθισμά μου και κοίταξα έξω το τοπίο. Σκέφτηκα πως στην Ελλάδα το τρένο επιβάλλεται να πάει αργά για να απολαύσεις την ομορφιά του τοπίου. Το ταξίδι, κατά τα άλλα, ήταν κανονικό, χωρίς απρόοπτα θέλω να πω. Το μόνο "αξιοσημείωτο" συμβάν ήταν οι έντονες συζητήσεις δυο επιβατών στο πίσω κάθισμα, οι οποίοι έπαιζαν τακτικά στο Χρηματιστήριο. Σύμφωνα με την γνώμη τους οι σίγουρες μετοχές στο Χρηματιστήριο Αθηνών είναι μόνο τέσσερεις: ΟΠΑΠ, ΔΕΗ, ΟΤΕ, Motoroil…. Άχρηστη πληροφορία για μένα.

Μετά την εμπειρία της Λάρισας, καθώς πλησιάζαμε την Αθήνα, αδημονούσα να δω τα ρολόγια στον Σταθμό Λαρίσης στην Αθήνα. Φθάσαμε. Κατέβηκα. Περπάτησα στην αποβάθρα του Σταθμού Λαρίσης. Την διέσχισα όλη ψάχνοντας για ρολόγια. Δεν υπήρχε κανένα. Ίσως γιατί εδώ ξέρουν ότι ο τεχνικός από το Λιανοκλάδι δεν θα έρθει ποτέ. Κατέβηκα κάτω στο Μετρό. Αντίκρισα, επιτέλους, ένα δημόσιο ρολόι που έδειχνε την ώρα, την κανονική, την οικουμενική, την κοινή. Τελικά η υπόγεια Αθήνα, είπα μέσα μου, είναι πάντα ακριβής στο ραντεβού της…

4 σχόλια:

gerasimos είπε...

Στις φωτογραφίες σου φαίνονται και οι φωτεινοί-σκοτεινοί πίνακες. Χρόνια τώρα που μετακινούμαι με τα τρένα τους βλέπω εγκατεστημένους σε Λάρισα και Θεσσαλονίκη να περιμένουν το μαγικό χέρι που θα τους δώσει ζωή. Αλλά παραμένουν σκοτεινοί. Τελευταία μάλιστα διαπίστωσα ότι και ο μεγάλος πίνακας αναχωρήσεων-αφίξεων στη Θεσσσαλονίκη (πάνω από τα εκδοτήρια εισιτηρίων) είχε σβήσει. Όπως αργοσβήνει η υπόθεση που λέγεται τρένο στην Ελλάδα...

evkartenn είπε...

Τι να πιστεύει ο ξένος τουρίστας (ο Ευρωπαίος) που φτάνει στην Ελλάδα; Εδώ ο χρόνος σταμάτησε...και μάλλον δεν νοιαζόμαστε για να προχωρήσει.

Λωτοφάγος είπε...

Τι κρίμα....

Giorgos Psych είπε...

Το ίδιο συμβαίνει και με την ώρα στο σταθμό του Βόλου. Υπάρχει (νομίζω;) μόνο ένα ρολόι, το οποίο πάει σχεδόν(!) καλά, και η απορία μου πάντα είναι αν το τρένο θα φύγει με αυτή την ώρα ή με την "κανονική"...