Παρασκευή, Σεπτεμβρίου 07, 2012

«Ο Μπίν Λάντεν είναι νεκρός. Η General Motors ζει»

Photo: Romuald Karmakar
© 2012 RK/Pantera Film


Την ομιλία του Ομπάμα χθες το βράδυ, στο Συνέδριο των Δημοκρατικών, την είδα στο στο Ινστιτούτο της Πολιτικής στο Χάρβαρντ. Και οι τρεις όροφοι του κτηρίου ήταν φίσκα με φοιτητές, μια ώρα πριν αρχίσει η ομιλία. Σε τέτοιο σημείο που ένας αστυνομικός του Πανεπιστημίου (το Χάρβαρντ έχει δική του αστυνομία) αναγκαζόταν να ρυθμίσει την κυκλοφορία. Στην κύρια αίθουσα του κτηρίου, απέναντι στην γιγαντοθόνη, δεν έβρισκες θέσεις. Έτσι αναγκάστηκα να αναζητήσω μια θέση στον τρίτο όροφο, δίπλα σε πέντε νεαρούς που φαίνονταν να προέρχονται απο πέντε ηπείρους. Τους ένωνουν τα pop corns, τα κουτάκια της coca-cola, τα iPhones με τα οποία twitt-άρουν αδυσώπητα, τα βιβλία τους και αυτός ο κοινός χώρος που ξέρουν να μοιράζονται. Και τα αγγλικά τους φυσικά, που, ομολογώ ότι ζηλεύω. Θέλω και εγώ να τα μιλώ σαν και αυτούς, έτσι τραγουδιστά και γρήγορα, τρώγοντας κάθε τόσο φωνήεντα και σύμφωνα, πράγμα που κάνει την γλώσσα να αποκτά μια γλυκιά υπεροψία.
Βρέθηκα στον ίδιο χώρο και πριν απο μια εβδομάδα περίπου. Όταν μίλησε ο άλλος Αμερικανός υποψήφιος Πρόεδρος ο κ. Ρόμνει. Υπήρχαν συνολικά 16 φοιτητές σε όλο το κτήριο να τον παρακολουθούν και η ατμόσφαιρα ήταν πέρα για πέρα μελαγχολική. Τώρα, ένας φοιτητής, σαν μοναχικός καβαλάρης, περιπλανιέται ανάμεσα στο πλήθος φορώντας ένα t-shirt που γράφει «Romney». Κανείς δεν του δίνει σημασία.
Καθώς τον παρακολουθώ με το βλέμμα, ακούω τον Αμερικανό αντιπρόεδρο, κ. Μπάιντεν να λέει: «Ο Μπίν Λάντεν είναι νεκρός. Η General Motors ζει». Το πλήθος των Δημοκρατικών στην αίθουσα του Συνεδρίου ξεσπάει σε ασυγκράτητα χειροκροτήματα. Κάποιοι απο τους φοιτητές χειροκροτούν επίσης. Ενώ ο Μπάιντεν μιλάει, σκέφτομαι ότι όλες αυτές τις μέρες που παρακολουθώ τα Συνέδρια Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών με έχουν εντυπωσιάσει, κυρίως, δυο πράγματα. Το πρώτο ότι οι ομιλίες των πολιτικών θυμίζουν εκκλησιαστικά κηρύγματα. Το δεύτερο ότι άκουσα τόσες φορές τους ομιλητές να αναφέρουν τις μανάδες, τους πατεράδες και τους παππούδες τους. Ήταν σαν να παρακολουθούσα μια οικογενειακή Όπερα που φλέρταρε διαρκώς με την σαπουνόπερα. Ο φτωχός μετανάστης παππούς που ξεκίνησε απο το μηδέν, που δούλεψε σκληρά, που μεγάλωσε τον γιο του που σήμερα έχει κατακτήσει το αμερικανικό όνειρο. Η οικογενειακή ιστορία σαν απόδειξη του αμερικανικού ονείρου. Οι Αμερικανοί διψούν για πετυχημένες οικογενειακές και ατομικές ιστορίες όσο οι Ευρωπαίοι διψούν για όνειρα. Συνήθως, όμως, είναι οι Αμερικανοί που παράγουν όνειρα που γράφουν ιστορία ενώ εμείς οι Ευρωπαίοι υπερπαράγουμε ιστορία που μερικές φορές είναι γεμάτη εφιάλτες.
Σκέφτομαι, επίσης, ότι υπήρχε μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στο κοινό των Ρεπουμπλικανών και των Δημοκρατικών στα Συνέδρια. Το κοινό των Ρεπουμπλικανών έμοιαζε με ένα λιβάδι λευκών αγγλοσαξονικών κρίνων που έκριναν και ανέκριναν τα πάντα και τους πάντες. Το κοινό των Δημοκρατικών μοιάζει με το κοινό των φοιτητών: είναι η Αμερική που βλέπεις στους δρομους. Η Αμερική όλων των χρωμάτων και ηπείρων.


***
«Michelle I love you so much!” – είναι η πρώτη φάση του Ομπάμπα καθώς έχει ανέβει στη σκηνή. «Στοχεύει» την γυναίκα του. Στοχεύει την καρδιά του κάθε Αμερικανού προπαντός. Γιατί σε αυτό το έθνος των εθνών, όπου όλες οι οικογένειες έχουν διαφορετικές καταγωγές και καμαρώνουν για αυτό, η οικογένεια ως παραβολή του έθνους είναι πιο δυνατή απο οπουδήποτε αλλού. «Εδώ που είμαστε ήρθαμε με διαφορετικά καράβια αλλά τώρα είμαστε επιβάτες στο ίδιο καράβι» έλεγε με άλλα λόγια ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Οι φοιτητές ακούν την ομιλία του Ομπάμα με απόλυτη προσήλωση. Ξεσπούν σε χειροκροτήματα πολλές φορές. Γελούν με τις έξυπνες ατάκες του. Ο φοιτητής με την μπλούζα του Ρόμνει στέκεται ακόμα ανάμεσα στο πλήθος, περικυκλωμένος απο την απόλυτη αδιαφορία, ακίνητος, αγέλαστος, σαν να είναι ο ίδιος ο κ. Ρόμνει. Προφανώς πολύ πιο φτωχός απο εκείνον...

***
Η τύχη ήθελε να βρεθώ στην Αμερική και στις προηγούμενες εκλογές, το 2008. Είχα παρακολουθήσει και τότε ομιλίες και συζητήσεις. Σε στέκια φοιτητών και καλλιτεχνών στη Νέα Υόρκη. Τότε υπήρχε ο ενθουσιασμός για την αλλαγή που έρχεται. Τώρα το κλίμα έχει αλλάξει. Τώρα υπάρχει αμηχανία και αγωνία. Καταλαβαίνεις ότι το «αμερικανικό όνειρο» βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Όπως καμία άλλη φορά νιώθεις πως ο,τι συμβαίνει έξω απο την Αμερική έχει τεράστια απήχηση στην Αμερική. Σε αυτά τα τέσσερα χρόνια του Ομπάμα έχω την εντύπωση (μπορεί να κάνω και λάθος) ότι οι Αμερικανοί (αρκετά μεγαλύτερο μέρος σε σύγκριση με το παρελθόν) άρχισαν να σκέφτονται τον εαυτό τους ως κομμάτι αυτού του κόσμου, όπου τα πάντα ρει, και όχι ως παράλληλος, ξεχωριστός και «αδιαμφισβήτητος», πλανήτης. Τότε η ατμόσφαιρα που συναντούσα αντιστοιχούσε στην φράση «God bless America». Τώρα η ατμόσφαιρα που συναντώ θυμίζει πιο πολύ την ευχή «God save America». Την America που φοβάται, διχάζεται, ελπίζει, ετοιμάζεται να ψηφίζει. Την America των ακραίων αντιφάσεων απο τις οποίες "αντλεί" τους εφιάλτες που την καταδιώκουν και τα φανταστικά της όνειρα στα οποία πιστεύει και δεν θέλει με τίποτα να παρατήσει...

Δεν υπάρχουν σχόλια: