Σάββατο, Νοεμβρίου 24, 2012

Με το "εάν" δεν ζουν όσοι δημιουργούν...

Μια συνέντευξη στην εφημερίδα "Ελλάδα"


Πως είναι η ζωή στην Αμερική;
Δεν μπορώ να πω ότι ζω στην καρδιά της Αμερικανικής πραγματικότητας - αν και δεν ξέρω που ακριβώς βρίσκεται η καρδιά της Αμερικής. Νόμιζω βρίσκεται στο γεγονός ότι αυτή η χώρα την ενέργειά της για να πάει μπροστά την παίρνει απο τις σφοδρές της αντιφάσεις και αντιθέσεις. Ζω λοιπόν στο Χάρβαρντ που είναι ένας χώρος πρωτοπορίας αλλά όχι καθρέφτης της αμερικανικής κοινωνίας. Θα κάνω έρευνα για ένα χρόνο στο Ινστιτούτο Ράντκλιφ του Χάρβαρντ όπου νιώθεις ότι βρίσκεσαι στο κέντρο του κόσμου και ταυτόχρονα καταλαβαίνεις ότι δεν είσαι το κέντρο του κόσμου. Κατά τα άλλα η ζωή στην Αμερική δεν είναι παραμυθένια. Ίσως να είναι παραμύθι σε σχέση με την Ελλάδα σε κάποια πράγματα. Όπως το ότι εδώ μετράνε οι πράξεις σου και όχι η καταγωγή ή το χρώμα της επιδερμίδας. Και ότι πράγματα που σε υπηρεσίες στην Ελλάδα θα τα έλυνες (εάν τα έλυνες) σε οκτώ μήνες, οκτώ χρόνια ή οκτώ αιώνες εδώ τα λύνεις σε οκτώ δευτερόλεπτα... 

Πως προέκυψε η συνεργασία σας με το Χάρβαρντ;
Έκανα αίτηση για μια απο τις πιο ευυπόληπτες υποτροφίες στο Χάρβαντ, εκείνη του Ινστιτούτου Ράντκλιφ και μου απονεμήθηκε. Μεγάλη η τιμή και η αναγνώριση και μεγαλύτερη ακόμα η ευθύνη...

Ακόμα ένα βιβλίο σας, στις προθήκες. Που μας ταξιδεύει «Η τελευταία σελίδα»;
Σε διαφορετικές χώρες και εποχές. Ξεκινά με το Ολοκαύτωμα των Εβραίων στην Θεσσαλονίκη το ’43 και κλείνει με μια κηδεία στα Τίρανα το 2011, αφού περνάει απο Σαγκάη, Αθήνα και Όσλο. Είναι ένα μυθιστόρημα για την Ευρώπη, τα Βαλκάνια, την εξουσία και τον έρωτα. Είναι το βιβλίο που με δυσκόλεψε πιο πολύ απο τα προηγούμενα. Ίσως γιατί με πήγε σε μέρη του ανθρώπινου ψυχισμού που συνήθως τα αποφεύγουμε για να μην χάσουμε τον ύπνο μας ή για να συνεχίσουμε να κοιμόμαστε αμέριμνα. Τέλος αν και αναφέρεται στο παρελθόν το βιβλίο μιλάει πιο πολύ για το παρόν και το μέλλον...

Ζήσατε την κατάρρευση της Αλβανίας και πρόσφατα της Ελλάδας. Υπάρχει πάτος;
Στην περίπτωση της Αλβανίας υπήρχε και ήταν τραγικός. Ελπίζω να μην συμβεί το ίδιο με την Ελλάδα. Προσωπικά αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα το βιώνω με πόνο και αμηχανία...

Το αποτέλεσμα των Αμερικανικών εκλογών, πόσο διαμορφώνει τον παγκόσμιο χάρτη;
Η εντύπωση που αποκόμισα απο τις Αμερικάνικες εκλογές είναι ότι η Αμερική δεν είναι μια τέλεια χώρα και έχει μύρια ελαττώματα. Όσο καμία χώρα στον κόσμο όμως τολμάει να αλλάζει. Η δύναμή της έρχεται απο το γεγονός ότι κοιτάει το μέλλον και δεν τελματώνει στο παρελθόν. Και νομίζω ότι αυτή την ικανότητα την διαθέτει λόγω του γεγονότος ότι κατά βάθος παραμένει ένα «έθνος μεταναστών» και ανανεώνεται συνεχώς. Η Αμερική δεν διαμορφώνει πια μόνη της τον παγκόσμιο χάρτη. Και ίσως αυτό να είναι καλύτερο και για τον κόσμο και για την Αμερική.

Τελικά, τι εικόνα έχουν για την Ελλάδα, όσοι βρίσκονται στην άλλη άκρη του Ατλαντικού;
Ό,τι φθάνει μέσα απο τις εικόνες της τηλεόρασης. Τα τελευταία τρία χρόνια απο την Ελλάδα φθάνουν εικόνες με φωτιές, καπνούς, κακοποιημένους μετανάστες και συμμορίες Ελλήνων ναζί. Κατά τα άλλα στην Αμερική έχει μεγάλη πέραση τελευταία το ελληνικό γιαούρτι. Το βρίσκεις παντού αυτόν τον καιρό. Ο κύριος παραγωγός είναι ένας Τούρκος μετανάστης που έχει δημιουργήσει μια μικρή αυτοκρατορία...

Ζούμε την περίοδο του ρατσισμού και εκτός Ελλάδας;
Και εντός και εκτός Ελλάδας ο ρατσισμός δεν έπαψε να υπάρχει. Το πρόβλημα είναι όταν ο ρατσισμός γίνεται ιδεολογία και πρακτική που επιβραβεύεται απο την κοινωνία και τον ανέχονται οι θεσμοί. Φοβάμαι ότι στην Ελλάδα έχουμε σημάδια ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο..

Πρόσφατα, ακραίες φωνές δίνουν δυναμικό παρόν και σε χώρες όπως η Ρωσία. Θεωρείται παροδικό το φαινόμενο Χρυσή Αυγή;
Δεν μπορω να κάνω προβλέψεις γιατί όλα είναι ρευστά αυτή την στιγμή στην Ελλάδα και στον κόσμο γενικά. Δυστυχώς, δεν νομίζω ότι το φαινόμενο είναι παροδικό. Εκτός το ότι υπάρχει σημαντική πελατεία για λαθρεμπόριο βίας ενάντια στους «Άλλους» στην Ελλάδα, θεωρώ ότι η ιδεολογική αφήγηση της Χρυσής Αυγής είναι έντονα παρούσα. Σε μια χώρα, παραδείγματος χάρην,  όπου τα παιδιά μαθαίνουν ότι «Έλληνας γεννιέσαι δεν γίνεσαι» και αυτό είναι διατυπωμένο και στο Σύνταγμα της χώρας στον «κώδικα της ιθαγένειας», είναι αυτονόητο, σε περιόδους κρίσεων, να έχει αντίκρισμα η ιδεολογία της Χρυσής Αυγής για την «καθαρότητα της φυλής», τα γονίδια και το «περιούσιο έθνος».

Κοιτώντας πίσω, αν υπήρχε επιλογή, θα ξαναερχόσασταν στην Ελλάδα;
Μ’αρέσει να κοιτάω πίσω όχι για να μυρικάζω ή αναθεματίζω αλλά για να πάρω «μαθήματα» ώστε να πάω μπροστά. Οι επιλογές που έκανα στην ζωή μου είναι εγώ. Με το «εάν» δεν ζουν όσοι δημιουργούν αλλά όσοι νιώθουν αποτυχημένοι. Ευτυχώς δεν νιώθω αποτυχημένος. Νιώθω τυχερός για όσα μου δόθηκαν και έδωσα. Στην Ελλάδα έκανα και θα συνεχίσω να κάνω πολλά πράγματα ακόμα. 

Πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής, ποια η «φιλοσοφία» της ζωής σας;
Να μην βαριέσαι που ζεις!

Δεν υπάρχουν σχόλια: